Ερίκα Κομίσαρ: Ο «ποιοτικός χρόνος» είναι κόλπο - τι πραγματικά χρειάζονται τα παιδιά
Τι χρειάζεται ένα παιδί από τους γονείς του; Να νιώθει ασφάλεια. Και η ασφάλεια έρχεται μέσω ρουτίνας, σταθερότητας στις αντιδράσεις και της αίσθησης ότι ένας ενήλικας «κρατάει το τιμόνι». Όχι να είναι το παιδί ο ενήλικας του σπιτιού. Όταν μεγαλώνεις παιδί, χάνεις το δικαίωμα της συναισθηματικής απορρύθμισης όταν είσαι μαζί του. Το παιδί θέλει να αγαπάται για αυτό που είναι, να ακούγεται, να μην φοβάται τα λάθη και να μαθαίνει να διαχειρίζεται την αποτυχία. Η αγάπη πρέπει να είναι αμετάβλητη, όπως και η συναισθηματική κατάσταση του γονέα — η οποία «μεταφέρεται» στο παιδί μέσω της co-regulation, διότι το νευρικό σύστημα του μικρού δεν έχει αναπτυχθεί ακόμα για να ηρεμήσει μόνος του.
Η γονεϊκότητα χωρίς όρια, υποστηρίζουν κλινικοί ψυχολόγοι, είναι παραμέληση. Και εδώ έρχεται η ρήξη με την επικρατούσα ιδεολογία: η παγκοσμίου φήμης ψυχαναλύτρια και κοινωνική λειτουργός Ερίκα Κομίσαρ, στα βιβλία της "Being There" και "Chicken Little The Sky Isn't Falling", χαρακτηρίζει τον «ποιοτικό χρόνο» σύγχρονο μύθο. «Η όλη ιδέα του "ποιοτικού χρόνου" που ορίστηκε στα 30 λεπτά, είναι ένα τέχνασμα», δήλωσε στο podcast Modern Wisdom. «Ανακαλύφθηκε για να ανακουφίσει τις ενοχές των γονιών, για την πολύωρη απουσία τους λόγω καριέρας. Εξαπατούμε τους εαυτούς μας, όταν ισχυριζόμαστε το αντίθετο».
Δεν υπάρχει πραγματικό υποκατάστατο για τη φυσική παρουσία. «Είστε το πεπτικό τους σύστημα. Πρέπει να είστε κοντά τους καθ' όλη τη διάρκεια της ημέρας, για να διαχειρίζεστε και να χωνεύετε», τονίζει η Κομίσαρ. Η συναισθηματική ανάπτυξη «δεν λειτουργεί με διακόπτη. Συμβαίνει στις απρόβλεπτες στιγμές της καθημερινότητας, όταν το θέλουν εκείνα. Όχι όταν μπορείτε εσείς». Αν γυρίσετε στις 8 το βράδυ και πείτε «τώρα έχουμε μισή ώρα ποιοτικού χρόνου», το παιδί μπορεί να μην είναι έτοιμο να συνδεθεί.
Οι μελέτες δείχνουν ότι η παρουσία έχει μεγαλύτερη σημασία από τα δώρα. Η Κομίσαρ δεν ζητά από τους γονείς να παρατήσουν τις δουλειές τους, «αλλά να επιλέγεται πιο ευέλικτες μορφές εργασίας, ιδιαίτερα στις δύο κρίσιμες περιόδους ανάπτυξης του εγκεφάλου: α) μεταξύ 0–3 ετών και β) στην εφηβεία (9–18 ετών)». Αν ο χρόνος παραμένει περιορισμένος, «ο γονέας πρέπει να είναι παρών τις στιγμές που τα παιδιά έχουν χαμηλότερες άμυνες, δηλαδή το πρωί μόλις ξυπνούν και το βράδυ πριν αποκοιμηθούν».
Η «τεχνολογική παρεμβολή» (technoference) — η συνήθεια των γονιών να κοιτάζουν το κινητό όταν το παιδί είναι στο ίδιο δωμάτιο — προκαλεί αυξημένα επίπεδα κορτιζόλης και συμπεριφορές αναζήτησης προσοχής, συγκριτικά με 15 λεπτά πλήρους αλληλεπίδρασης. Η έρευνα του Harvard Center on the Developing Child υποστηρίζει το "Serve and Return": ο εγκέφαλος αναπτύσσεται μέσα από διαδραστικό "πινγκ πονγκ", απαιτώντας συναισθηματικό συντονισμό σε σύντομα χρονικά παράθυρα. Η καθηγήτρια Ψυχολογίας στο UC Berkeley, Άλισον Γκόπνικ, στο βιβλίο "The Gardener and the Carpenter" προειδοποιεί: οι γονείς δεν πρέπει να αντιμετωπίζουν την ανατροφή ως "εργασία" με μετρήσιμες ώρες, αλλά να επιτρέπουν στα παιδιά να συμμετέχουν στη φυσική, καθημερινή ζωή των ενηλίκων, χωρίς πίεση.