Η ισπανική στεγαστική κρίση έχει συμπαρασύρει την αριστερή κυβέρνηση μειοψηφίας σε βαθιά πολιτική κρίση. Το Κοινοβούλιο απέρριψε δύο διατάγματα με τα οποία ο σοσιαλδημοκράτης πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεθ επιδίωκε να αντισταθμίσει τις δραματικές συνέπειες της αύξησης των ενοικίων και των εξώσεων ευάλωτων ενοικιαστών.

Στην ονομαστική ψηφοφορία στην ολομέλεια, τα διατάγματα καταψήφισαν βουλευτές του συντηρητικού Λαϊκού Κόμματος (PP), του ακροδεξιού Vox και του συντηρητικού καταλανικού αυτονομιστικού κόμματος Junts, καθώς και δύο ακόμη βουλευτές. Στην καθοριστική στήριξη του Junts είχε ελπίσει ο Σάντσεθ. Το πρώτο διάταγμα απέρριψαν 178 βουλευτές επί συνόλου 350, ενώ το δεύτερο καταψήφισαν 184 βουλευτές.

Η κυβέρνηση μειοψηφίας δυσκολεύεται ούτως ή άλλως να περάσει οτιδήποτε από το Κοινοβούλιο, καθώς το Junts, με επτά βουλευτές, έχει αποσύρει τη στήριξή του εδώ και μήνες.

Οι εκκλήσεις του Σάντσεθ δεν άλλαξαν την ισορροπία. Με προσωπική παρέμβασή του στη συζήτηση, κάλεσε τους βουλευτές να στηρίξουν τα επίμαχα διατάγματα, προκειμένου να αποτραπεί μία σημαντική «ζημιά» για την κοινωνία. Η υπουργός Στέγασης Ιζαμπέλ Ροντρίγκεθ, η οποία προέρχεται από το κυβερνών Σοσιαλιστικό Κόμμα (PSOE), σημείωσε ότι οι βουλευτές θα δείξουν με την ψηφοφορία εάν τάσσονται στο πλευρό των πολιτών ή των «κερδοσκοπικών επενδυτικών κεφαλαίων», που επιδιώκουν να κυριαρχήσουν στην αγορά κατοικίας. «Είναι η ώρα της αλήθειας», επανέλαβε, παραπέμποντας σε προηγούμενη δήλωση του Σάντσεθ, η οποία είχε πυροδοτήσει φήμες περί πρόωρων εκλογών.

Η κυβέρνηση είχε δρομολογήσει τα μέτρα για την προστασία των ευάλωτων ενοικιαστών την περασμένη Τρίτη, μετά την έξωση της 87χρονης Μαρί Κάρμεν Αμπασκάλ από το σπίτι στο οποίο ζούσε επί δεκαετίες και τις μαζικές διαμαρτυρίες που ακολούθησαν.

Το νομοθετικό πακέτο προέβλεπε, μεταξύ άλλων, την παράταση της προστασίας από εξώσεις, την αυστηρότερη ρύθμιση συμβάσεων, την απαγόρευση αγοράς ιδιωτικών κατοικιών από κερδοσκοπικά επενδυτικά κεφάλαια έως το 2028 καθώς και φοροελαφρύνσεις για ενοικιαστές και ιδιοκτήτες. Το δεύτερο διάταγμα θα παρέτεινε κατά δύο χρόνια τα μισθωτήρια που επρόκειτο να λήξουν έως το τέλος του 2028.

Πίσω από την κρίση βρίσκονται πολλοί παράγοντες. Από το 2015 ο πληθυσμός της χώρας έχει αυξηθεί κατά τρία εκατομμύρια κατοίκους, δηλαδή κατά 7%. Παράλληλα, ο τουρισμός καταγράφει μεγάλη άνοδο και από το 2018 ο αριθμός των διανυκτερεύσεων σε τουριστικά καταλύματα έχει διπλασιαστεί.

Σε δημοφιλείς τουριστικές περιοχές, όπως οι Βαλεαρίδες Νήσοι, το Αλικάντε, η Μάλαγα και τα Κανάρια Νησιά, πολλοί ξένοι αγοραστές ανταγωνίζονται τους ντόπιους στην αγορά κατοικίας, ωθώντας τις τιμές προς τα πάνω. Την ίδια στιγμή κατασκευάζονται πολύ λιγότερες νέες κατοικίες από όσες απαιτούνται. Η Κεντρική Τράπεζα της Ισπανίας εκτιμά ότι, εάν δεν αλλάξει κάτι, το 2028 θα λείπουν τουλάχιστον ένα εκατομμύριο κατοικίες.

Η «άλλη λογική» της αντιπολίτευσης: Βουλευτές της αντιπολίτευσης υποστηρίζουν ότι τα προτεινόμενα μέτρα θα περιόριζαν ακόμη περισσότερο την προσφορά νέων κατοικιών, οδηγώντας τα ενοίκια σε ακόμη πιο δυσθεώρητα ύψη. Η Μίριαμ Νογκέρας, από το καταλανικό κόμμα Junts, κάλεσε την κυβέρνηση να αποσύρει τα διατάγματα και πρότεινε νέες διαπραγματεύσεις για την τροποποίησή τους. Μέχρι την τελευταία στιγμή, ο Σάντσεθ ελπίζε ότι το Junts θα ενέκρινε τουλάχιστον το πρώτο διάταγμα, κάτι που δεν συνέβη.

Η κυβέρνηση προωθούσε τα δύο διατάγματα ως απάντηση στην αυξανόμενη δυσαρέσκεια πολλών Ισπανών, οι οποίοι αδυνατούν να βρουν οικονομικά προσιτή στέγη ή πιέζονται από τις συνεχείς αυξήσεις των ενοικίων, υπό την απειλή εξώσεων. Η σταγόνα που ξεχείλισε το ποτήρι ήταν η έξωση της 87χρονης Μαρί Κάρμεν Αμπασκάλ, με τους αστυνομικούς να την απομακρύνουν βίαια από το σπίτι στο οποίο είχε περάσει σχεδόν ολόκληρη τη ζωή της. Η έξωσή της προκάλεσε έκρηξη οργής.

Στη Μαδρίτη, αλλά και σε άλλες πόλεις της Ισπανίας, δεκάδες χιλιάδες διαδηλωτές βγήκαν στους δρόμους με το σύνθημα «Όχι άλλες Μαρί Κάρμεν» («Ni una Maricarmen más»). Στη Μαδρίτη, διαδηλωτές είχαν κατασκηνώσει μπροστά στην έδρα της συντηρητικής περιφερειακής κυβέρνησης, στην κεντρική πλατεία Πουέρτα ντελ Σολ. Παρόμοιες εκδηλώσεις διαμαρτυρίας έγιναν επίσης στη Βαρκελώνη, τη Σεβίλλη και τη Μάλαγα.