Politico: Πώς ο Τραμπ μπορεί να «αρπάξει» τη Γροιλανδία σε τέσσερις κινήσεις

Γροιλανδία: Σχέδια "εισβολής" Τραμπ; Οι εφιαλτικοί φόβοι της Ευρώπης

Κόσμος
Δημοσιεύθηκε  · 5 λεπτά ανάγνωση

Η πιθανότητα ο Ντόναλντ Τραμπ να επιχειρήσει να θέσει τη Γροιλανδία υπό τον έλεγχο των ΗΠΑ προκαλεί ανησυχία στην Ευρώπη, παρά το γεγονός ότι το νησί ανήκει στη Δανία και οι κάτοικοί του αντιτίθενται σε ένα τέτοιο σχέδιο. Σύμφωνα με ανάλυση του Politico, μετά και τα γεγονότα στη Βενεζουέλα, κανένα σενάριο δεν μπορεί να αποκλειστεί. Πολλοί αναλυτές βλέπουν ομοιότητες με τις τακτικές του Πούτιν στη στρατηγική του Τραμπ.

Εννέα αξιωματούχοι της Ε.Ε., του ΝΑΤΟ, ειδικοί σε θέματα άμυνας και διπλωμάτες περιγράφουν πως θα μπορούσε να εξελιχθεί μια προσπάθεια κατάληψης αυτού του πλούσιου σε ορυκτά και στρατηγικής σημασίας νησιού. «Αρκούν πέντε ελικόπτερα… δεν χρειάζονται πολλά στρατεύματα», δήλωσε χαρακτηριστικά Δανός πολιτικός, υποστηρίζοντας ότι οι Γροιλανδοί δεν θα μπορούσαν να αντιδράσουν αποτελεσματικά.

Η κυβέρνηση Τραμπ, σχεδόν αμέσως μετά την ανάληψη των καθηκόντων της, άρχισε να συζητά την ανεξαρτησία της Γροιλανδίας, η οποία σήμερα είναι μια ημιαυτόνομη περιοχή του Βασιλείου της Δανίας. Μια ανεξάρτητη Γροιλανδία θα μπορούσε να συνάψει απευθείας συμφωνίες με τις ΗΠΑ, χωρίς την έγκριση της Κοπεγχάγης. Για να επιτευχθεί η ανεξαρτησία, θα απαιτηθεί δημοψήφισμα και διαπραγματεύσεις, με την τελική συμφωνία να πρέπει να εγκριθεί τόσο από το Νουούκ όσο και από την Κοπεγχάγη. Σε δημοσκόπηση του 2025, το 56% των Γροιλανδών δήλωσαν ότι θα ψήφιζαν υπέρ της ανεξαρτησίας, ενώ το 28% θα ψήφιζε κατά.

Δημοσιεύματα στα δανέζικα μέσα ενημέρωσης αναφέρουν ότι Αμερικανοί που συνδέονται με τον Τραμπ έχουν πραγματοποιήσει μυστικές επιχειρήσεις επιρροής στη Γροιλανδία. Η υπηρεσία ασφαλείας και πληροφοριών της Δανίας, PET, έχει προειδοποιήσει ότι η περιοχή «αποτελεί στόχο εκστρατειών επιρροής διαφόρων ειδών». Ο Φέλιξ Κάρτε, ειδικός στην ψηφιακή πολιτική, παρομοίασε αυτές τις παρεμβάσεις με τις τακτικές που χρησιμοποιεί η Μόσχα για να επηρεάσει εκλογικά αποτελέσματα σε άλλες χώρες.

Σύμφωνα με τον Κάρτε, «Η Ρωσία συνδυάζει τακτικές διαφόρων ειδών» και «αναπτύσσει μεγάλα δίκτυα ψεύτικων λογαριασμών και ψευδο-Μέσων Ενημέρωσης για να ενισχύσει επιλεκτικά δραστηριότητες στο διαδίκτυο, καθώς και συγκεκριμένους υποψηφίους στις κάλπες». Ο Στίβεν Μίλερ, αναπληρωτής επικεφαλής του προσωπικού του Τραμπ, δήλωσε στο CNN ότι «κανείς δεν πρόκειται να πολεμήσει στρατιωτικά εναντίον των ΗΠΑ για το μέλλον της Γροιλανδίας». Παράλληλα, ο Τραμπ διόρισε ειδικό απεσταλμένο στη Γροιλανδία, με στόχο «η Γροιλανδία να αποτελέσει μέρος των ΗΠΑ».

Αντίθετα, ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ, Τζέι Ντι Βάνς, δήλωσε ότι «ο λαός της Γροιλανδίας θα έχει αυτοδιάθεση» και εξέφρασε την ελπίδα ότι «θα επιλέξουν να συνεργαστούν με τις Ηνωμένες Πολιτείες, επειδή είμαστε η μοναδική χώρα στη Γη που θα σεβαστεί την κυριαρχία και την ασφάλειά τους».

Μια προφανής επιλογή για την ενσωμάτωση της Γροιλανδίας στις ΗΠΑ θα ήταν η άμεση προσάρτηση, μια ιδέα που έχει συζητηθεί από άτομα κοντά στον πρόεδρο. Η πρωθυπουργός της Δανίας, Μέτε Φρέντερικσεν, δήλωσε ότι «οι ΗΠΑ δεν έχουν δικαίωμα να προσαρτήσουν» τη Γροιλανδία, μετά από σχετική ανάρτηση της Κέιτι Μίλερ στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Ωστόσο, μια τέτοια προοπτική προκαλεί αντιδράσεις, με το 85% των Γροιλανδών να αντιτίθεται σε μια ενδεχόμενη ένταξη στις ΗΠΑ.

Εναλλακτικά, εξετάζεται η σύναψη ενός Συμφώνου Ελεύθερης Σύνδεσης (COFA), παρόμοιου με αυτά που έχουν υπογραφεί με τη Μικρονησία, τα Νησιά Μάρσαλ και το Παλάου. Βάσει αυτών των συμφωνιών, οι ΗΠΑ παρέχουν βασικές υπηρεσίες, προστασία και ελεύθερο εμπόριο, ενώ παράλληλα διατηρούν απεριόριστες στρατιωτικές επιχειρήσεις στο έδαφος αυτών των χωρών.

Ο Κούνο Φένκερ, βουλευτής της αντιπολίτευσης της Γροιλανδίας, δήλωσε ότι προσπαθεί να εξηγήσει στους Αμερικανούς ότι οι Γροιλανδοί «δεν θέλουμε να είμαστε σαν το Πουέρτο Ρίκο ή οποιαδήποτε άλλη περιοχή των Ηνωμένων Πολιτειών».

Η Ευρώπη θα αντισταθεί σε κάθε προσπάθεια απόσχισης της Γροιλανδίας από την Κοπεγχάγη, αλλά οι ΗΠΑ μπορεί να χρησιμοποιήσουν το ζήτημα της Ουκρανίας ως μοχλό πίεσης. Ένα πιθανό σενάριο θα ήταν μια συμφωνία «πακέτου ασφάλειας έναντι ασφάλειας», όπου η Ευρώπη θα λάβει εγγυήσεις για την Ουκρανία σε αντάλλαγμα για έναν διευρυμένο ρόλο των ΗΠΑ στη Γροιλανδία.

Σε περίπτωση που η Γροιλανδία ή η Δανία αρνηθούν τις προτάσεις του Τραμπ, δεν αποκλείεται μια στρατιωτική κατάληψη. Ο Τόμας Κρόσμπι, καθηγητής Στρατιωτικών Επιχειρήσεων, δήλωσε ότι «θα μπορούσε απλά να στείλει στρατεύματα στη χώρα και να πει ότι είναι πλέον αμερικανική».

Επί του παρόντος, οι ΗΠΑ έχουν ήδη περίπου 500 στρατιωτικούς αξιωματικούς στη βόρεια Διαστημική Βάση Πιτουφίκ και περίπου 10 άτομα προσωπικό στο προξενείο στο Νουούκ. Επιπλέον, περίπου 100 στρατιώτες της Εθνοφρουράς της Νέας Υόρκης αναπτύχθηκαν στην Αρκτική για να υποστηρίξουν ερευνητικές αποστολές. Η Γροιλανδία διαθέτει περιορισμένες αμυντικές δυνατότητες.

Ο Λιν Μόρτενσγκαρντ, ερευνητής στο Δανέζικο Ινστιτούτο Διεθνών Σπουδών, εκτιμά ότι οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να καταλάβουν το Νουούκ «σε μισή ώρα ή λιγότερο». Ο Δανός ευρωβουλευτής Στίνε Μπόσε τόνισε ότι «Αν ήσασταν ένας από τους 60.000 κατοίκους της Γροιλανδίας, θα ανησυχούσατε πολύ».

Ο Ρόμεϊν Τσούφαρτ, επικεφαλής του Αρκτικού Ινστιτούτου, δήλωσε ότι καμία εισβολή δεν έχει «νομική βάση» και μια τέτοια ενέργεια θα «σήμαινε το τέλος του ΝΑΤΟ». Επιπλέον, η απώλεια εμπιστοσύνης βασικών συμμάχων θα μπορούσε να οδηγήσει σε μείωση της προθυμίας τους να μοιράζονται πληροφορίες με τις ΗΠΑ.

Ενώ το ΝΑΤΟ δεν θα μπορούσε να αντιδράσει άμεσα, οι Ευρωπαίοι σύμμαχοι θα μπορούσαν να αναπτύξουν στρατεύματα στη Γροιλανδία μέσω της Κοινής Εκστρατευτικής Δύναμης Ηνωμένου Βασιλείου – Σκανδιναβίας ή της Συνεργασίας Αμυνας των πέντε χωρών των Σκανδιναβικών Χωρών. Προς το παρόν, οι σύμμαχοι του ΝΑΤΟ παραμένουν ψύχραιμοι, εκτιμώντας ότι «είμαστε ακόμα μακριά από αυτό το σενάριο».