Γροιλανδία: Η κρίση σκιάζει το Eurogroup – Τι απαντά ο Πιερρακάκης
Η πρώτη συνεδρίαση του Eurogroup για το 2026 σημαδεύτηκε από την υπόθεση της Γροιλανδίας, με τις αμερικανικές δασμολογικές απειλές και τις συζητήσεις για την κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητα, παρότι το θέμα δεν βρισκόταν επισήμως στην ατζέντα. Ο νέος πρόεδρος του Eurogroup, Κυριάκος Πιερρακάκης, χρησιμοποίησε τη συνέντευξη Τύπου για να εκφράσει με σαφήνεια την υποστήριξή του στο διεθνές δίκαιο, την ευρωπαϊκή ενότητα και την ανάγκη να αποφευχθεί μια κλιμάκωση του εμπορικού πολέμου με τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Απαντώντας σε ερώτηση δημοσιογράφου σχετικά με πιθανά ευρωπαϊκά αντίμετρα στις αμερικανικές κινήσεις, ο Κυριάκος Πιερρακάκης διευκρίνισε ότι οι πρόσφατες γεωπολιτικές εξελίξεις στη Γροιλανδία δεν συμπεριλήφθηκαν στην επίσημη ημερήσια διάταξη, καθώς το Eurogroup δεν συνεδρίαζε σε διευρυμένη σύνθεση με τη συμμετοχή του Βασιλείου της Δανίας. Ωστόσο, τόνισε ότι όλοι είχαν πλήρη επίγνωση του βάρους αυτών των εξελίξεων, που επηρεάζουν άμεσα τόσο τη Δανία όσο και τη Γροιλανδία.
Ο πρόεδρος του Eurogroup επανέλαβε ότι "η εδαφική ακεραιότητα και η κυριαρχία αποτελούν θεμελιώδεις αρχές του διεθνούς δικαίου, κρίσιμες για την Ευρώπη αλλά και για τη διεθνή κοινότητα συνολικά". Προειδοποίησε επίσης ότι η επιβολή δασμών θα έθετε σε κίνδυνο τις διατλαντικές σχέσεις, δημιουργώντας έναν «καθοδικό σπιράλ», και τόνισε την ανάγκη η Ευρώπη να παραμείνει ενωμένη, συντονισμένη και προσηλωμένη στην υπεράσπιση της κυριαρχίας της, ενόψει της έκτακτης συνόδου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου που θα ακολουθήσει.
Ο αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Βάλντις Ντομπρόβσκις, χαρακτήρισε «απαράδεκτες» τις απειλές κατά της κυριαρχίας και της εδαφικής ακεραιότητας της Δανίας και της Γροιλανδίας, καθώς και τις δασμολογικές απειλές που τις συνοδεύουν. Επισήμανε ότι βρίσκονται σε εξέλιξη εντατικές διαβουλεύσεις για την ευρωπαϊκή απάντηση και προανήγγειλε συζήτηση στο έκτακτο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, με στόχο την αναζήτηση μιας «εποικοδομητικής λύσης» με τις ΗΠΑ, η οποία όμως θα βασίζεται στον σεβασμό της κυριαρχίας των κρατών-μελών.
Σε ερώτηση σχετικά με το κατά πόσον η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι έτοιμη να χρησιμοποιήσει τα διαθέσιμα μέσα, όπως το «αντι-καταναγκαστικό» εργαλείο, ο Βάλντις Ντομπρόβσκις απάντησε ότι «όλα τα εργαλεία βρίσκονται στο τραπέζι» και ότι η Ένωση δεν αποκλείει καμία επιλογή. Σύμφωνα με τον ίδιο, ο στόχος παραμένει η εποικοδομητική συνεργασία και η αναζήτηση συμβιβασμού, αλλά παράλληλα υπάρχει προετοιμασία για αντίδραση σε περίπτωση που δεν επιτευχθεί μια αμοιβαία αποδεκτή λύση με την Ουάσιγκτον.
Παρά τις επιφυλάξεις των ειδικών σχετικά με την πολιτική βούληση της Ένωσης για ουσιαστική αντίδραση, ο αντιπρόεδρος της Κομισιόν υπογράμμισε ότι τα διαθέσιμα μέσα δεν αποτελούν απλώς αποτρεπτική ρητορική. Εξήγησε ότι η προσωρινή «παύση» σε ορισμένες διαδικασίες, όπως η κύρωση της εμπορικής συμφωνίας ΕΕ-ΗΠΑ, μπορεί να δικαιολογηθεί όσο εξελίσσονται οι διαβουλεύσεις και διαμορφώνεται η πλήρης εικόνα της κρίσης γύρω από τη Γροιλανδία.
Πέρα από το ζήτημα της Γροιλανδίας, ο Κυριάκος Πιερρακάκης προσπάθησε να καθορίσει το στίγμα της νέας του θητείας, αναφερόμενος στην ανάγκη για «χειροπιαστά αποτελέσματα» στις πολιτικές προτεραιότητες της ευρωζώνης. Εστίασε στην εμβάθυνση της αποταμιευτικής και επενδυτικής ένωσης, στην ολοκλήρωση της ενιαίας αγοράς και στην προώθηση του ψηφιακού ευρώ, τονίζοντας την ανάγκη για μεγαλύτερη αίσθηση κατεπείγοντος, ιδίως λόγω του διεθνούς οικονομικού και γεωπολιτικού περιβάλλοντος.
Υπογράμμισε ότι στηρίζει την προσπάθειά του στις «σταθερές βάσεις» που έθεσε ο προκάτοχός του, Πασκάλ Ντόνοχιου, αλλά επιθυμεί να ενισχύσει περαιτέρω την ανταλλαγή πολιτικών ιδεών και τη μετάφραση των γενικών προτεραιοτήτων σε συγκεκριμένα, εφαρμόσιμα βήματα εντός αυστηρών χρονοδιαγραμμάτων.
Επιπλέον, ο πρόεδρος του Eurogroup σημείωσε ότι η συμφωνία για την υποψηφιότητα του Μπόρις Βούιτσιτς στη θέση του αντιπροέδρου της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας αποτελεί παράδειγμα «σύγκλισης» μεταξύ των υπουργών Οικονομικών.
Στο επίσημο μέρος της συνεδρίασης, οι υπουργοί της ευρωζώνης συζήτησαν τις ετήσιες συστάσεις για τη διακυβέρνηση της ευρωζώνης, με έμφαση στην ανταγωνιστικότητα, την ανθεκτικότητα και τη μακροοικονομική και χρηματοπιστωτική σταθερότητα. Το Eurogroup συμφώνησε να συνεχίσει την τεχνική εργασία, με στόχο την ολοκλήρωση των συστάσεων στη συνεδρίαση του Φεβρουαρίου, ως αφετηρία για μια νέα προσπάθεια επιστροφής σε βιώσιμη αναπτυξιακή τροχιά.
Παράλληλα, κατά τη συζήτηση για τις τελευταίες εξελίξεις στο επίπεδο του G7, αναδείχθηκαν οι μεγάλες προκλήσεις που αντιμετωπίζει η παγκόσμια οικονομία, όπως η αύξηση των δασμών, οι γεωπολιτικές εντάσεις, η υπερβάλλουσα βιομηχανική ικανότητα και οι κρίσιμες εξαρτήσεις σε τομείς όπως η τεχνολογία, η ασφάλεια και οι πρώτες ύλες.
Ο Κυριάκος Πιερρακάκης τόνισε ότι η ανθεκτικότητα της ευρωζώνης, αν και αξιοσημείωτη, δεν επαρκεί μακροπρόθεσμα χωρίς επιστροφή στη βιώσιμη ανάπτυξη και τον δυναμισμό, κάτι που απαιτεί συνέπεια στην υλοποίηση των συμφωνημένων προτεραιοτήτων.