Η Ε.Ε. βρίσκεται σε μια λεπτή ισορροπία, καθώς προσπαθεί να βρει μια λύση για τη Γροιλανδία, η οποία θα επιτρέψει στον Ντόναλντ Τραμπ να εμφανιστεί ως νικητής, χωρίς όμως να διαταράξει τις ισορροπίες ασφαλείας εντός του ΝΑΤΟ, σύμφωνα με δημοσίευμα του Politico.

Στο τραπέζι έχουν τεθεί διάφορες προτάσεις, από τη χρήση του ΝΑΤΟ για την ενίσχυση της ασφάλειας στην Αρκτική μέχρι και παραχωρήσεις στις ΗΠΑ για την εξόρυξη ορυκτών. Όπως ανέφεραν στο Politico τρεις διπλωμάτες και ένας αξιωματούχος της Ε.Ε., οι ηγέτες των κρατών-μελών επιδιώκουν μια «συμφιλίωση» με τον Τραμπ.

Η διπλωματική κινητικότητα για τη διαμόρφωση ενός σχεδίου έρχεται σε μια περίοδο όπου ο πρόεδρος των ΗΠΑ επαναλαμβάνει διαρκώς ότι η χώρα του «χρειάζεται» την περιοχή, χωρίς να αποκλείει το ενδεχόμενο απόκτησής της με τη βία.

Ο Γερμανός υπουργός Εξωτερικών Γιόχαν Βάντεφουλ δήλωσε, μετά τη συνάντησή του με τον Αμερικανό ομόλογό του, Μάρκο Ρούμπιο, ότι «τελικά, πάντα καταλήγουμε σε κοινά συμπεράσματα» με την Ουάσιγκτον. Σχολιάζοντας τις συνομιλίες για την Αρκτική, τις χαρακτήρισε «ενθαρρυντικές». Αντίστοιχα, ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς εξέφρασε την ελπίδα ότι θα βρεθεί «αμοιβαία αποδεκτή λύση» εντός του ΝΑΤΟ.

Σήμερα, Τετάρτη, οι υπουργοί Εξωτερικών της Γροιλανδίας και της Δανίας θα συναντηθούν με τον αντιπρόεδρο των ΗΠΑ Τζέι Ντι Βανς και με τον Ρούμπιο στον Λευκό Οίκο, ελπίζοντας σε έναν «ειλικρινή διάλογο», σύμφωνα με έναν διπλωμάτη της Ε.Ε. που γνωρίζει τον σχεδιασμό της συνάντησης.

Σύμφωνα με τους διπλωμάτες που μίλησαν στο Politico, η Ε.Ε. επιδιώκει μια συμφωνία που θα επιτρέψει στον Τραμπ να προβληθεί ως νικητής στις ΗΠΑ. Μια τέτοια συμφωνία θα μπορούσε να περιλαμβάνει, για παράδειγμα, τον όρο οι ευρωπαϊκές χώρες να επενδύσουν περισσότερα στην ασφάλεια της Αρκτικής ή την υπόσχεση ότι οι ΗΠΑ θα επωφεληθούν από τον ορυκτό πλούτο της Γροιλανδίας.

Στον τομέα της άμυνας, ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, έθεσε τις βάσεις για μια συμφωνία, δηλώνοντας τη Δευτέρα ότι οι χώρες της συμμαχίας συζητούν τρόπους ενίσχυσης της ασφάλειας στην Αρκτική. Ωστόσο, δεν έχουν ακόμη καθοριστεί τα επόμενα βήματα για την υλοποίηση του σχεδίου. Η αύξηση των επενδύσεων των ευρωπαϊκών κρατών-μελών φαίνεται να συνάδει με την επιθυμία του Τραμπ να δει την Ευρώπη να αναλαμβάνει μεγαλύτερη ευθύνη για την ασφάλειά της.

Ο σχεδιασμός για την εξόρυξη ορυκτών είναι πιο ασαφής. Δεν αποκλείεται η επίτευξη συμφωνίας που θα εγγυάται στις ΗΠΑ ένα μερίδιο των κερδών από την εξόρυξη κρίσιμων πρώτων υλών.

Προς το παρόν, η ικανότητα εξόρυξης κρίσιμων πρώτων υλών από τη Γροιλανδία είναι περιορισμένη. Η Δανία αναζητά εδώ και χρόνια επενδύσεις για μακροπρόθεσμα έργα, χωρίς ιδιαίτερη επιτυχία. Οι περισσότερες χώρες αναζητούν ορυκτά σε πολύ φθηνότερες τιμές στις παγκόσμιες αγορές.

Η Ε.Ε. σχεδιάζει να υπερδιπλασιάσει τις επενδύσεις της στη Γροιλανδία στον επόμενο μακροπρόθεσμο προϋπολογισμό της, διοχετεύοντας κεφάλαια, μεταξύ άλλων, και σε σημαντικά έργα για πρώτες ύλες. Αυτό θα μπορούσε να αποτελέσει κίνητρο για να αποδεχτεί ο Τραμπ μια συμφωνία συνεπένδυσης. Ωστόσο, αν ο πραγματικός στόχος του Τραμπ είναι τα ορυκτά, τα πράγματα περιπλέκονται, καθώς οι Δανοί προσφέρουν εδώ και χρόνια στις ΗΠΑ τη δυνατότητα να επενδύσουν στη Γροιλανδία, αλλά οι Αμερικανοί απορρίπτουν συστηματικά αυτή την προσφορά.

Εάν η πίεση του Τραμπ για τη Γροιλανδία συνδέεται με ανησυχίες για την Κίνα και τη Ρωσία, μπορεί απλώς να ζητήσει από την Κοπεγχάγη να αυξήσει την παρουσία αμερικανικών στρατευμάτων στο νησί. Όπως ανέφερε ένας από τους διπλωμάτες που μίλησαν στο Politico, ο πραγματικός στόχος του Τραμπ είναι να αφήσει το στίγμα του στην Ιστορία, καθώς το σύνθημά του «Make America Great Again» «έχει γεωγραφική διάσταση· θέλει να μείνει στην Ιστορία ως ο άνθρωπος που έκανε την Αμερική μεγαλύτερη – με γεωγραφικούς όρους».

Η Ε.Ε. προσπαθεί, πάνω απ' όλα, να αποφύγει μια στρατιωτική σύγκρουση. Ευρωπαίοι ηγέτες προειδοποιούν ότι μια άμεση επέμβαση των ΗΠΑ στη Γροιλανδία, η οποία ανήκει σε κράτος-μέλος της Ε.Ε. και του ΝΑΤΟ, θα σήμαινε ουσιαστικά το τέλος της μεταπολεμικής τάξης ασφαλείας.

Ο Γερμανός υπουργός Άμυνας Μπόρις Πιστόριους δήλωσε χθες, Τρίτη, ότι «θα ήταν μια άνευ προηγουμένου κατάσταση στην Ιστορία του ΝΑΤΟ και οποιασδήποτε αμυντικής συμμαχίας», προσθέτοντας ότι το Βερολίνο συνομιλεί με την Κοπεγχάγη σχετικά με τις επιλογές που έχει η Ευρώπη εάν οι ΗΠΑ ξεκινήσουν κατάληψη.

Ο επίτροπος Άμυνας της Ε.Ε. Άντριους Κουμπίλιους και η Δανή πρωθυπουργός Μέτε Φρεντέρικσεν δήλωσαν ότι μια στρατιωτική επέμβαση θα σήμαινε το τέλος του ΝΑΤΟ. «Όλα θα τελείωναν», δήλωσε η Φρεντέρικσεν.

Καμία διάταξη στην ιδρυτική συνθήκη της συμμαχίας του 1949 δεν προβλέπει επίθεση σε σύμμαχο του ΝΑΤΟ από άλλον.

Ο Τραμπ δήλωσε, από την πλευρά του, ότι «μπορεί οι ΗΠΑ να χρειαστεί να επιλέξουν» μεταξύ της φιλοδοξίας τους να αναλάβουν τον έλεγχο της Γροιλανδίας και της διατήρησης της συμμαχίας όπως τη γνωρίζουμε σήμερα.

Οι διπλωμάτες τονίζουν ότι η διατήρηση του ΝΑΤΟ παραμένει η κορυφαία προτεραιότητα της Ε.Ε.. Τόσο ιδιωτικά όσο και δημόσια, Ευρωπαίοι αξιωματούχοι απορρίπτουν την ιδέα «παραχώρησης» της Γροιλανδίας στις ΗΠΑ από την Ευρώπη. Ωστόσο, τα σχόλιά τους αποκαλύπτουν πόσο απεγνωσμένα προσπαθούν να αποφύγουν μια άμεση σύγκρουση με την Ουάσιγκτον.

Ένας διπλωμάτης της Ε.Ε. που συμμετείχε σε συζητήσεις στις Βρυξέλλες σχετικά με τον τρόπο αντίδρασης του μπλοκ δήλωσε ότι «η Ευρώπη είναι φοβισμένη». Ένας άλλος έκανε λόγο για τεκτονικές αλλαγές και για «σεισμό», επισημαίνοντας ότι οι ΗΠΑ είναι έτοιμες να τινάξουν στον αέρα ακλόνητες διατλαντικές σχέσεις 100 ετών.

Παρόλο που οι Ευρωπαίοι ηγέτες συμφωνούν σε μεγάλο βαθμό ότι μια στρατιωτική σύγκρουση πρέπει να αποφευχθεί με κάθε τρόπο, οι προσπάθειες επίτευξης διευθέτησης μέσω διαπραγμάτευσης αποδεικνύονται ακανθώδεις.

Οι Ευρωπαίοι ήταν εμφανώς απροετοίμαστοι πριν από τη στρατιωτική επίθεση των ΗΠΑ στη Βενεζουέλα στις 3 Ιανουαρίου και πριν από τις νέες δηλώσεις του Τραμπ ότι οι ΗΠΑ πρέπει να «έχουν» τη Γροιλανδία. Δεν είχαν κανένα σχέδιο για την προστασία της Γροιλανδίας από τον Τραμπ, θεωρώντας ότι κάτι τέτοιο θα αύξανε τον κίνδυνο να γίνει η απειλή πραγματικότητα.

Ο Τόμας Κρόσμπι, στρατιωτικός εμπειρογνώμονας των ΗΠΑ στο Βασιλικό Κολέγιο Άμυνας της Δανίας, δήλωσε ότι «βλέπαμε τον κίνδυνο, ωστόσο βλέπαμε επίσης ότι μπορούμε να κάνουμε ελάχιστα για να τον αποτρέψουμε».

«Η ιδέα ήταν ότι όσο περισσότερο επικεντρωνόμαστε σε αυτό και όσο περισσότερο προετοιμαζόμαστε για να το αποτρέψουμε, τόσο περισσότερο αυξάνουμε τις πιθανότητες να γίνει πραγματικότητα. Υπήρχε η ανησυχία ότι [σχεδιάζοντας απάντηση σε εισβολή των ΗΠΑ] θα κλιμακώναμε την ένταση», τόνισε ο Κρόσμπι.

Τελικά, μετά από έξι χρόνια κατά τα οποία η Ευρώπη απέφυγε επιμελώς να καταρτίσει σχέδιο απέναντι στις απειλές του Τραμπ, σήμερα ψάχνει εναγωνίως για απαντήσεις.

Οι αξιωματούχοι εκτιμούν ότι αντιμετωπίζουν τη μεγαλύτερη πρόκληση που έχει αντιμετωπίσει η Ευρώπη μετά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο και δεν είναι σίγουροι για το τι πρέπει να κάνουν.

Ένας Ευρωπαίος διπλωμάτης ανέφερε ότι «ξέρουμε πώς θα αντιδρούσαμε αν η Ρωσία άρχιζε να συμπεριφέρεται με αυτόν τον τρόπο», προσθέτοντας ότι με τις ΗΠΑ «δεν το έχουμε συνηθίσει».