Η διαμάχη του Ντόναλντ Τραμπ για τη Γροιλανδία κλιμακώνεται, δημιουργώντας γεωπολιτικές, οικονομικές και στρατιωτικές προεκτάσεις για Ευρώπη, ΝΑΤΟ και τις διατλαντικές σχέσεις.

Μέσα σε λίγες ώρες, ο Αμερικανός πρόεδρος συνέδεσε την επιδίωξή του να αποκτήσει τον έλεγχο της Γροιλανδίας με τη μη απονομή του Νόμπελ Ειρήνης, ενώ απείλησε με δασμούς τις ευρωπαϊκές χώρες, χωρίς να αποκλείσει ακόμα και τη χρήση στρατιωτικής ισχύος.

Σε τηλεφωνική συνέντευξη στο NBC News, ο Τραμπ αρνήθηκε να απαντήσει αν θα χρησιμοποιούσε στρατιωτική δύναμη για την κατάληψη της Γροιλανδίας, λέγοντας «ουδέν σχόλιο». Ξεκαθάρισε, όμως, ότι θα επιβάλει δασμούς κατά ευρωπαϊκών χωρών, αν δεν υπάρξει συμφωνία για να «αγοράσουν» οι ΗΠΑ τη Γροιλανδία.

Οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις και αγορές ανησυχούν για πιθανό εμπορικό πόλεμο, όπως το 2025.

Σημαντικό ρόλο στην κλιμάκωση έπαιξε η ανταλλαγή μηνυμάτων μεταξύ Τραμπ και Γιούνας Γκαρ Στέρε. Ο Νορβηγός πρωθυπουργός, εκ μέρους και του Φινλανδού προέδρου Αλεξάντερ Στουμπ, ζήτησε αποκλιμάκωση και πρότεινε τηλεφωνική επικοινωνία.

Στην απάντησή του, ο Τραμπ ανέφερε ότι, επειδή η χώρα «αποφάσισε να μη του δώσει το Νόμπελ Ειρήνης για το ότι σταμάτησε 8 πολέμους και περισσότερους», δεν αισθάνεται πλέον υποχρεωμένος να σκέφτεται «αμιγώς με όρους ειρήνης». Αμφισβήτησε το δικαίωμα κυριαρχίας της Δανίας στη Γροιλανδία και υποστήριξε ότι «ο κόσμος δεν είναι ασφαλής χωρίς πλήρη και απόλυτο έλεγχο της Γροιλανδίας» από τις ΗΠΑ.

Η Ευρωπαϊκή Ενωση δηλώνει ότι δεν επιθυμεί σύγκρουση με τις ΗΠΑ, αλλά προετοιμάζεται για κάθε ενδεχόμενο. Η Κάγια Κάλας τόνισε ότι «η κυριαρχία δεν είναι αντικείμενο εμπορίου» και ότι η Ευρώπη διαθέτει «ολόκληρο φάσμα εργαλείων» για να προστατεύσει τα συμφέροντά της.

Οι ηγέτες της Ε.Ε. αναμένεται να συζητήσουν το θέμα σε έκτακτη σύνοδο στις Βρυξέλλες. Στις επιλογές τους είναι η επαναφορά δασμών ύψους 93 δισ. ευρώ σε αμερικανικές εισαγωγές ή η ενεργοποίηση του μηχανισμού «Anti-Coercion Instrument», που θα μπορούσε να περιορίσει την πρόσβαση αμερικανικών εταιρειών σε δημόσιους διαγωνισμούς, επενδύσεις και υπηρεσίες, ιδίως στον ψηφιακό τομέα.

Ο Φρίντριχ Μερτς δήλωσε ότι δεν επιθυμεί εμπορική σύγκρουση, αλλά προειδοποίησε ότι η Ευρώπη «είναι απολύτως ικανή να απαντήσει» σε αδικαιολόγητους δασμούς.

Ο Σκοτ Μπέσεντ χαρακτήρισε «πολύ ανόητη» οποιαδήποτε ευρωπαϊκή αντεπίθεση, υποστηρίζοντας ότι η Γροιλανδία αποτελεί στρατηγικό στόχο για τις ΗΠΑ και όχι εμμονή του Τραμπ που σχετίζεται με το Νόμπελ.

Η Δανία ανακοίνωσε ότι αεροσκάφη με Δανούς στρατιώτες και τον αρχηγό του στρατού Πέτερ Μπόισεν προσγειώνονται στο Κάνγκερλουσουάκ, στο πλαίσιο της άσκησης Arctic Endurance, κάνοντας λόγο για «ουσιαστική συνεισφορά». Παράλληλα, Κοπεγχάγη και Γροιλανδία πρότειναν τη δημιουργία αποστολής του ΝΑΤΟ στην Αρκτική.

Ο Μαρκ Ρούτε δήλωσε ότι η Συμμαχία θα συνεχίσει να συνεργάζεται στενά με τη Δανία και τη Γροιλανδία για την ασφάλεια της περιοχής, υπογραμμίζοντας τη στρατηγική σημασία της Αρκτικής. Ο Καναδάς εξετάζει την αποστολή στρατιωτών στη Γροιλανδία για συμμετοχή σε ασκήσεις του ΝΑΤΟ, ως επίδειξη αλληλεγγύης προς τους Ευρωπαίους συμμάχους.

Το Reuters σημειώνει ότι η Μόσχα παρακολουθεί με ικανοποίηση τη ρήξη μεταξύ ΗΠΑ και Ευρώπης. Ρώσοι αξιωματούχοι και σχολιαστές κάνουν λόγο για «κατάρρευση της διατλαντικής ενότητας», αλλά ανησυχούν για τις επιπτώσεις μιας αμερικανικής κίνησης στη Γροιλανδία στις ρωσικές φιλοδοξίες στην Αρκτική.

Το Κρεμλίνο ανέφερε ότι ο Τραμπ «θα περάσει στην Ιστορία» εάν καταφέρει να αποκτήσει τον έλεγχο της Γροιλανδίας. Ο Κιρίλ Ντμίτριεφ μίλησε για «κατάρρευση της διατλαντικής ένωσης», ενώ ο Ντμίτρι Μεντβέντεφ ειρωνεύτηκε την Ευρώπη λέγοντας ότι «θα φτωχύνει».

Ενδεικτικό είναι ότι η κριτική της Ρωσίας προς τον Τραμπ για το ζήτημα της Γροιλανδίας είναι σχεδόν ανύπαρκτη. Η Μόσχα επιδιώκει να διατηρήσει ανοιχτούς διαύλους με τον Αμερικανό πρόεδρο, ώστε οποιαδήποτε μελλοντική διευθέτηση του πολέμου στην Ουκρανία να γίνει με όρους ευνοϊκούς για τη Ρωσία, παρότι ο Τραμπ έχει επίσης στο στόχαστρο παραδοσιακούς συμμάχους της, όπως η Βενεζουέλα και το Ιράν.

Ο Ντμίτρι Πεσκόφ δήλωσε ότι «υπάρχουν διεθνείς ειδικοί που πιστεύουν πως, εάν λυθεί το ζήτημα της ενσωμάτωσης της Γροιλανδίας, ο Τραμπ θα περάσει σίγουρα στην Ιστορία – όχι μόνο των Ηνωμένων Πολιτειών, αλλά και της παγκόσμιας ιστορίας». Και πρόσθεσε: «Είναι δύσκολο να μη συμφωνήσει κανείς μαζί τους».

Η Moskovsky Komsomolets έγραψε ότι είναι «απόλαυση» να βλέπει κανείς την Ευρώπη «σε πλήρη σύγχυση», μετά τις απειλές Τραμπ για κλιμακούμενους δασμούς σε ευρωπαϊκά προϊόντα έως ότου οι ΗΠΑ αποκτήσουν τη Γροιλανδία. Η Rossiiskaya Gazeta έθεσε ανοιχτά το ερώτημα αν οι διαφορές για τη Γροιλανδία θα μπορούσαν να σημάνουν το τέλος του ΝΑΤΟ.

Ο Σεργκέι Μάρκοφ δήλωσε ότι η Ρωσία θα έπρεπε να βοηθήσει τον Τραμπ να προωθήσει τις φιλοδοξίες του, «επειδή σχεδόν όλοι οι εχθροί του Τραμπ είναι και εχθροί της Ρωσίας».

Reuters