Ευρώπη: Αναζητούν επιλογές που «θα έκαναν τον Τραμπ ευτυχισμένο χωρίς να πουλήσουν τη Γροιλανδία»

Γροιλανδία: Ανατροπή Τραμπ, Δασμοί τέλος – Τι συμφωνήθηκε τελικά;

Κόσμος
Δημοσιεύθηκε  · 7 λεπτά ανάγνωση

Ο Ντόναλντ Τραμπ έκανε στροφή 180 μοιρών, αποσύροντας την απόφασή του να επιβάλει σαρωτικούς δασμούς σε οκτώ ευρωπαϊκές χώρες. Ο ίδιος ισχυρίστηκε ότι κατέληξε σε συμφωνία «στο πλαίσιο μιας μελλοντικής συμφωνίας» για τη Γροιλανδία.

Μόλις τέσσερις ημέρες μετά την δέσμευσή του να επιβάλει υψηλούς εισαγωγικούς δασμούς σε συμμάχους των ΗΠΑ, λόγω της υποστήριξής τους για τη διατήρηση του καθεστώτος της Γροιλανδίας ως αυτόνομου δανικού εδάφους, ο πρόεδρος των ΗΠΑ υποχώρησε.

Οι ΗΠΑ δεν θα επιβάλουν δασμούς 10% στη Δανία, τη Νορβηγία, τη Σουηδία, τη Γαλλία, τη Γερμανία, το Ηνωμένο Βασίλειο, την Ολλανδία και τη Φινλανδία από την 1η Φεβρουαρίου, όπως έγραψε ο Τραμπ στην πλατφόρμα του Truth Social. Αξίζει να σημειωθεί ότι το προηγούμενο Σαββατοκύριακο, είχε απειλήσει να αυξήσει τους δασμούς στο 25% από την 1η Ιουνίου.

Η απειλή αυτή είχε προκαλέσει έντονες αντιδράσεις και ανησυχία, με ανώτερους Ευρωπαίους πολιτικούς να δηλώνουν ότι «δεν θα επιτρέψουν στους εαυτούς τους να εκβιαστούν». Παράλληλα, Δημοκρατικοί και Ρεπουμπλικάνοι στις ΗΠΑ άσκησαν κριτική στις αποφάσεις του για την Γροιλανδία.

Παρά τις δημόσιες απειλές του για ανάληψη του ελέγχου της Γροιλανδίας, συμπεριλαμβανομένης ενδεχομένως και της στρατιωτικής βίας, ο Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ έφτασε στο Νταβός την Τετάρτη, με στόχο να διαπραγματευτεί μια συμφωνία που θα δώσει στις Ηνωμένες Πολιτείες μεγαλύτερο έλεγχο στην ασφάλεια του νησιού και της ευρύτερης περιοχής της Αρκτικής, σύμφωνα με δήλωση στο NBC News ενός αξιωματούχου του Κογκρέσου και δύο πρώην αξιωματούχων των ΗΠΑ.

Πριν από το ταξίδι του, ο Τραμπ είχε στείλει ανώτερους Αμερικανούς αξιωματούχους στο Νταβός για να προετοιμάσουν το έδαφος για μια συμφωνία, όπως ανέφεραν οι ίδιοι αξιωματούχοι.

Η εκστρατεία πίεσης του Τραμπ είχε αναστατώσει τους μακροχρόνιους εταίρους των ΗΠΑ, ενώ η απειλή του να επιβάλει δασμούς σε χώρες που αντιτίθενται στα σχέδιά του για τη Γροιλανδία κλιμάκωσε τη σύγκρουση σε μια διατλαντική κρίση.

Την Τετάρτη, μετά από συνάντηση με τον Γενικό Γραμματέα του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούτε, απέσυρε την απειλή των δασμών, ανακοινώνοντας σε ανάρτησή του στο Truth Social ότι δεν θα προχωρήσει και ότι οι δύο πλευρές συμφώνησαν στο «πλαίσιο μιας μελλοντικής συμφωνίας» για τη Γροιλανδία.

Σύμφωνα με τον αξιωματούχο του Κογκρέσου και έναν από τους πρώην Αμερικανούς αξιωματούχους, ο Τραμπ προσήλθε στη συνάντηση με την προσδοκία να ανακοινώσει ένα ευρύ πλαίσιο συμφωνίας για τη Γροιλανδία.

Οι δύο πρώην Αμερικανοί αξιωματούχοι ανέφεραν ότι ο Τραμπ έχει συζητήσει την πιθανότητα αύξησης της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας και δημιουργίας περισσότερων στρατιωτικών βάσεων στη Γροιλανδία, ιδίως για την υποστήριξη του συστήματος πυραυλικής άμυνας Golden Dome.

Κατά τη διάρκεια της ομιλίας του στο Νταβός, ο Τραμπ διαβεβαίωσε ότι δεν θα χρησιμοποιήσει στρατιωτική βία για να αποκτήσει τη Γροιλανδία, μια θέση που είχε εκφράσει κατ’ ιδίαν στους στενούς συμβούλους του και στους συμμάχους του, σύμφωνα με τον αξιωματούχο του Κογκρέσου, τους δύο πρώην Αμερικανούς αξιωματούχους και έναν Ευρωπαίο διπλωμάτη.

Ο Ευρωπαίος διπλωμάτης δήλωσε χαρακτηριστικά: «Το ιδιωτικό μήνυμα προς τους συμμάχους ήταν ότι αυτή δεν θα ήταν η Βενεζουέλα».

Επιπλέον, ο Ευρωπαίος διπλωμάτης τόνισε ότι μια αυξημένη παρουσία του ΝΑΤΟ στην Αρκτική θα έστελνε ένα ισχυρότερο μήνυμα στην Κίνα και τη Ρωσία και θα υποστήριζε το σύστημα αντιπυραυλικής άμυνας Golden Dome.

Ένας νυν Αμερικανός αξιωματούχος, ο αξιωματούχος του Κογκρέσου και οι δύο πρώην Αμερικανοί αξιωματούχοι δήλωσαν ότι ορισμένοι από τους στενούς συμβούλους του προέδρου προσπάθησαν τις τελευταίες ημέρες να τον αποτρέψουν από την ιδέα χρήσης στρατιωτικής βίας για την κατάληψη της Γροιλανδίας.

Σύμφωνα με τον νυν Αμερικανό αξιωματούχο και τον αξιωματούχο του Κογκρέσου, ο αρχηγός του Κοινού Επιτελείου Στρατού, Νταν Κέιν, παρουσίασε στον Τραμπ τις πιθανές επιλογές και τις επιπτώσεις της χρήσης στρατιωτικής βίας για την κατάληψη της Γροιλανδίας, με αποτέλεσμα ο πρόεδρος να αποφασίσει να μην προχωρήσει σε κάτι τέτοιο.

Ένας εκπρόσωπος του Κοινού Επιτελείου αρνήθηκε να σχολιάσει τις λεπτομέρειες τυχόν ιδιωτικών συζητήσεων, τονίζοντας ότι «Η δουλειά του Προέδρου είναι να παρέχει στρατιωτικές συμβουλές και μια σειρά από επιλογές στον πρόεδρο».

Οι σύμμαχοι της Αμερικής στο ΝΑΤΟ προσπάθησαν επίσης να πείσουν τον Τραμπ ότι η απόκτηση της Γροιλανδίας, ιδίως μέσω στρατιωτικής βίας, θα έβλαπτε εν μέρει τις ΗΠΑ, διαλύοντας μακροχρόνιες συμμαχίες.

Η Δανία χαιρέτισε την είδηση ​​της συμφωνίας-πλαισίου, αλλά την Πέμπτη, ο πρωθυπουργός της χώρας επέμεινε ότι δεν μπορεί να διαπραγματευτεί την κυριαρχία της. Παράλληλα, ένας εκπρόσωπος του ΝΑΤΟ τόνισε ότι ο Ρούτε δεν πρότεινε κανέναν συμβιβασμό στην κυριαρχία κατά τη συνάντησή του με τον Τραμπ στο Νταβός την Τετάρτη.

Την Πέμπτη, ο Τραμπ δήλωσε ότι επιδιώκει «πλήρη πρόσβαση» στη Γροιλανδία και ότι οι ΗΠΑ θα λάβουν «όλα όσα θέλουν χωρίς κόστος».

Σε συνέντευξή του στο Fox Business Network, ο Τραμπ δήλωσε ότι «ένα κομμάτι» του συστήματος Golden Dome θα βρίσκεται στη Γροιλανδία. «Πραγματικά, τώρα γίνεται διαπραγμάτευση για τις λεπτομέρειες, αλλά ουσιαστικά πρόκειται για πλήρη πρόσβαση. Δεν υπάρχει τέλος, δεν υπάρχει χρονικό όριο», είπε.

«Δεν θα χρειαστεί να πληρώσω τίποτα. Θα έχουμε πλήρη πρόσβαση στη Γροιλανδία. Θα έχουμε όση στρατιωτική πρόσβαση θέλουμε», είπε ο Τραμπ στην παρουσιάστρια Μαρία Μπαρτιρόμο. «Θα μπορούμε να εφαρμόσουμε ό,τι χρειαζόμαστε στη Γροιλανδία επειδή το θέλουμε. Μιλάμε για εθνική ασφάλεια και διεθνή ασφάλεια».

Η εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου, Άννα Κέλι, δήλωσε: «Εάν αυτή η συμφωνία εγκριθεί, και ο Πρόεδρος Τραμπ είναι πολύ αισιόδοξος ότι θα γίνει, οι Ηνωμένες Πολιτείες θα επιτύχουν όλους τους στρατηγικούς τους στόχους σε σχέση με τη Γροιλανδία, με πολύ μικρό κόστος, για πάντα. Ο Πρόεδρος Τραμπ αποδεικνύει για άλλη μια φορά ότι είναι ο αρχηγός της συμφωνίας. Καθώς οι λεπτομέρειες οριστικοποιούνται από όλα τα εμπλεκόμενα μέρη, θα δημοσιευτούν αναλόγως».

Πριν από τη συνάντηση με τον Ρούτε, ο Τραμπ δήλωσε στους δημοσιογράφους ότι βλέπει μια λογική τιμή για τη Γροιλανδία, αλλά δεν προσδιόρισε ποιο θα μπορούσε να είναι αυτό το ποσό.

Στην ομιλία του στο Νταβός, ο Τραμπ έθεσε ένα δίλημμα στους Ευρωπαίους ηγέτες, λέγοντας στο πλήθος ότι «θέλουμε ένα κομμάτι πάγου για την προστασία του κόσμου και δεν θα το δώσουν».

«Μπορείτε να πείτε ναι και θα σας εκτιμήσουμε», είπε ο Τραμπ. «Ή, πείτε όχι και θα το θυμόμαστε».

Ο Ευρωπαίος διπλωμάτης δήλωσε ότι οι σύμμαχοι των ΗΠΑ αναζητούν επιλογές που «θα έκαναν τον Τραμπ ευτυχισμένο χωρίς να πουλήσουν τη Γροιλανδία».

Ο αξιωματούχος εξέφρασε την ελπίδα ότι το Νταβός θα προσέφερε την ευκαιρία για άμεσες συνομιλίες με τον Τραμπ σχετικά με μια μελλοντική πορεία. «Όλοι αναζητούν μια προσωρινή λύση, αλλά νομίζω ότι μόνο ο Πρόεδρος Τραμπ γνωρίζει τι θα μπορούσε να είναι αυτή», είπε ο διπλωμάτης.

Το πλαίσιο της συμφωνίας περιλαμβάνει την παροχή πρόσβασης στις ΗΠΑ στα ορυκτά της Γροιλανδίας. Σύμφωνα με τους New York Times, μία από τις προτάσεις του πλαισίου είναι να περιοριστούν οι χώρες που δεν είναι μέλη του ΝΑΤΟ από την απόκτηση των δικαιωμάτων εξόρυξης των σπάνιων γαιών της Γροιλανδίας κάτω από το στρώμα πάγου.

Σύμφωνα με την εφημερίδα The Telegraph, τα ορυκτά είναι πλούσια κοντά στις παράκτιες περιοχές του νησιού. Οι ΗΠΑ δεν θα χρειάζεται να ζητούν άδειες για τη χρήση σιδηρομεταλλεύματος, διαμαντιών, χαλκού, ψευδαργύρου, νικελίου, χρυσού, βολφραμίου και γραφίτη στο στρώμα πάγου.

Η κυβέρνηση Τραμπ έχει πιέσει για την ανάπτυξη μιας αλυσίδας εφοδιασμού σπάνιων γαιών ως μέσο για τη μείωση της εξάρτησης των ΗΠΑ από την Κίνα.

Ο Τραμπ είχε δηλώσει προηγουμένως ότι οι ΗΠΑ χρειάζονται τη Γροιλανδία «για εθνική ασφάλεια, όχι για ορυκτά».

Επιπλέον, το πλαίσιο της συμφωνίας επικαιροποιεί τη συμφωνία του 1951 μεταξύ των ΗΠΑ και της Γροιλανδίας, η οποία έδωσε στις ΗΠΑ «το δικαίωμα ελεύθερης πρόσβασης και μετακίνησης μεταξύ των αμυντικών περιοχών μέσω της Γροιλανδίας, συμπεριλαμβανομένων των χωρικών υδάτων, από ξηράς, αέρα και θάλασσας». Επέτρεψε επίσης σε αμερικανικά αεροσκάφη να πετούν πάνω από το νησί και να προσγειώνονται σε οποιοδήποτε μέρος της Γροιλανδίας. Αλλαγές έγιναν στη συμφωνία το 2004.