Οι μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις στην Ευρωπαϊκή Ένωση αντιμετωπίζουν διάφορες προκλήσεις, με την γραφειοκρατία να ξεχωρίζει. Ο όρος «γραφειοκρατία» περιλαμβάνει κανονισμούς, έντυπα, απαιτήσεις υποβολής εκθέσεων και διαδικασίες έγκρισης που πρέπει να πληρούν οι εταιρείες. Από την ίδρυση έως την επέκταση, οι επιχειρήσεις βρίσκονται αντιμέτωπες με πολύπλοκους κανονισμούς, σπαταλώντας χρόνο, χρήμα και ενέργεια.

Μετά από ένα δύσκολο 2025 με αυξημένες εισφορές εθνικής ασφάλισης, υψηλό κόστος δανεισμού και πληθωρισμό, οι επιχειρήσεις στην Ελλάδα εκφράζουν ανησυχίες για το νέο έτος. Οι εκκλήσεις για μείωση της γραφειοκρατίας έχουν ενταθεί στην ΕΕ, καθώς επιχειρήσεις, εργαζόμενοι και ανεξάρτητοι επαγγελματίες προειδοποιούν ότι οι διοικητικές απαιτήσεις απορροφούν πόρους απαραίτητους για μισθούς, επενδύσεις και ανταγωνιστικότητα.

Η γραφειοκρατία μπορεί να έχει αρνητικές επιπτώσεις στις επιχειρήσεις με διάφορους τρόπους. Η Ελλάδα χρειάζεται ένα σχέδιο εξάλειψης της γραφειοκρατίας, ενώ απαιτείται βελτίωση των υπαρχόντων μέσων. Από το περασμένο καλοκαίρι αναμένονται πρωτοβουλίες για μείωση της γραφειοκρατίας, απλούστευση των διαδικασιών και ενίσχυση της επιχειρηματικότητας.

Ο πρόεδρος του Εμπορικού και Βιομηχανικού Επιμελητηρίου Πειραιώς (ΕΒΕΠ) Βασίλης Κορκίδης, μίλησε για την γραφειοκρατία, εστιάζοντας στη ψηφιακή διακυβέρνηση. Η ψηφιακή διακυβέρνηση επιτρέπει στο κράτος να χρησιμοποιεί καλύτερα τις πληροφορίες που ήδη διαθέτει. Αντί ο πολίτης να συγκεντρώνει δικαιολογητικά από διαφορετικές υπηρεσίες, τα συστήματα μπορούν να «επικοινωνούν» μεταξύ τους με ασφάλεια, επιταχύνοντας και απλοποιώντας διαδικασίες.

Σύμφωνα με τον πρόεδρο του ΕΒΕΠ, πρέπει να εξεταστεί η λειτουργικότητα των πλατφορμών, καθώς είναι σύνηθες φαινόμενο να παρουσιάζουν προβλήματα. «Οι πλατφόρμες πρέπει να προετοιμάζονται καλύτερα πριν δοθούν για χρήση» λέει ο Κορκίδης. Επίσης, θα πρέπει να υπάρχει καλύτερη ενημέρωση των πολιτών και εναλλακτική λύση για τους ηλικιωμένους που δυσκολεύονται με τις ψηφιακές υπηρεσίες.

Η Ελλάδα παραμένει πρωταθλήτρια στη γραφειοκρατία, καθιστώντας την μία από τις πιο δύσκολες χώρες για επενδύσεις. Σύμφωνα με την ετήσια έκθεση από το ολλανδικό TMF Group, 2024 Global Business Complexity Index, οι παγκόσμιες αλυσίδες εφοδιασμού αναπροσαρμόζονται μέσω γεωπολιτικά ουδέτερων οικονομιών για την ενίσχυση της ανθεκτικότητας.

Ωστόσο, η μετατόπιση σε νέες χώρες συνοδεύεται από επιπλέον γραφειοκρατία. Μετά την Ελλάδα, τη λίστα συμπληρώνουν οι Γαλλία, Κολομβία, Μεξικό, Βολιβία, Τουρκία, Βραζιλία, Ιταλία, Περού, Καζακστάν. Στις πιο φιλικές για επενδύσεις κατατάσσονται τα Νησιά Κέιμαν, Κουρασάο, Δανία, Χονγκ Κονγκ, Νέα Ζηλανδία, Ολλανδία, Ηνωμένο Βασίλειο, Βαϊλάτο του Τζέρσεϊ, Βρετανικές Παρθένες Νήσοι και Τζαμάικα.

Η Ευρώπη αντιμετωπίζει υψηλά επιτόκια, ακριβό ενεργειακό κόστος και επιθετική βιομηχανική πολιτική από τις ΗΠΑ και την Κίνα. Η μείωση του διοικητικού βάρους θεωρείται απαραίτητη για να παραμείνει η Ευρώπη ελκυστική για επενδύσεις. Ευρωπαϊκή δημοσκόπηση δείχνει ότι η γραφειοκρατία και τα ρυθμιστικά πλαίσια δυσκολεύουν τη ζωή των επιχειρηματιών περισσότερο και από τις υψηλές τιμές της ενέργειας.

Κατά την τελευταία πενταετία, η ΕΕ έχει θεσπίσει 13.000 νέες διατάξεις, οι οποίες τώρα αμφισβητούνται. Ο σύμβουλος επιχειρήσεων Φλόριαν Βούπερφελντ εκτιμά ότι πολλές από τις διατάξεις δεν οδήγησαν σε περισσότερη διαφάνεια, αλλά ωφελούν τις μεγάλες συμβουλευτικές εταιρείες.

Ο Επίτροπος της ΕΕ Βάλντις Ντομπρόβσκις στοχεύει στον περιορισμό της γραφειοκρατίας κατά τουλάχιστον 25%. «Έχουμε ξεκινήσει να σχεδιάζουμε προτάσεις για την απλούστευση των διαδικασιών αρχίζοντας από τον κανονισμό Omnibus, ο οποίος θα εστιάζει στην υποβολή εκθέσεων», ανακοίνωσε ο Ντομπρόβσκις. Με τον εν λόγω Κανονισμό η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θέλει να συμπεριλάβει και τις τρεις νομοθεσίες που ρυθμίζουν την υποβολή εκθέσεων των επιχειρήσεων σε ένα και μοναδικό νομοθέτημα.