Το Βερολίνο σηκώνει το χέρι και λέγει «όχι» στο προσφερόμενο ευρωπαϊκό συμβιβασμό. Ο γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς ήταν κρυστάλλινος: η συμφωνία παραμένει μακριά, και το ύψος του προϋπολογισμού δεν μπορεί να γίνει ακαίρετος πυρήνας διαπραγμάτευσης. Οι ευρωπαϊκές δαπάνες, τόνισε, πρέπει να υφίστανται στον έλεγχο της χρηματοδοτητικής ικανότητας των χωρών που φέρουν το μεγαλύτερο βάρος.

Η Γερμανία δεν είναι μόνη της. Ηγείται σφοδρού μπλοκ έξι κρατών — Σουηδία, Δανία, Ολλανδία, Φινλανδία, Αυστρία — που ελεγχούν σχεδόν το 40% των κοινοπρακτικών πόρων. Κριτήριο τους: η μείωση 159 δισεκατομμυρίων ευρώ, σε τρέχουσες τιμές, από την προϋπολογιστική πρόταση των 2 τρισεκατομμυρίων της Επιτροπής είναι απλώς ανεφαπτέα.

Η σουηδική υπουργός Τζέσικα Ρόζενκραντς χαρακτήρισε το κείμενο «υπερβολικά δαπανηρό», υπογραμμίζοντας ότι το σύνολο ξεπερνά τον τρέχοντα προϋπολογισμό. Η αυστριακή ομόλογή Κλαούντια Μπάουερ πήγε παραπέρα: η πρόταση απέχει αστραγαλοπόδαρα από την αυστριακή συγκατάθεση.

Η ρήξη τρέχει βαθιά στα νερά της Ένωσης. Από τη μια, η άξονας της δημοσιονομικής συγκράτησης ζητά οριζόντιες περικοπές. Από την άλλη, οι «Φίλοι της Συνοχής» — κυρίως νότιες και ανατολικές χορηγούμενες χώρες — αμύνονται με νύχια και δόντια τα κονδύλια γεωργίας και περιφερειακής πολιτικής, που καλύπτουν σχεδόν το μισό του κεριού.

Αγροτικές οργανώσεις και περιφέρειες ασκούν τσακώδεις πιέσεις. Για να διατηρήσει τα 17 ψήφια της ομάδας, η ιρλανδική προεδρία επέλεξε το ριψοκίνδυνα: τα αγροτικά και περιφερειακά κονδύλια παραμένουν αμετάβλητα, το βάρος της μείωσης μεταφέρεται στην ανταγωνιστικότητα, την άμυνα και την αναπτυξιακή βοήθεια.

Ο Ιρλανδός υφυπουργός Τόμας Μπερ υπερασπίστηκε το σχέδιο ως «ισορροπημένο συμβιβασμό» που γεφυρώνει κηλίδες. Υπήρξε, είπε, ευρεία υποστήριξη για τη διατήρηση των πόρων γεωργίας και συνοχής — ακόμη και από χορηγούμενες χώρες.

Οι αντιδράσεις των «Φίλων» ήταν συγκριτικά ηπιότερες. Ο ιταλός Φραντσέσκο Λολομπριτζίντα χαιρέτισε τη στήριξη της ΚΑΠ, ωστόσο η πρόταση δεν ικανοποιεί πλήρως την Ιταλία. Ο πολωνός Ιγκνάτσι Νιεμτσίτσκι εξέφρασε ικανοποίηση για το μεγαλύτερο μερίδιο της χώρας του, αλλά το σύνολο, τόνισε, δεν ανταποκρίνεται στις φιλοδοξίες της Ένωσης.

Το στρατόπεδο της αυστηρότητας βλέπει με δυσαρέσκεια τις περικοπές να πλήττουν άμυνα και ανταγωνιστικότητα — τις εδρές του μελλοντικού. Ευρωπαίος διπλωμάτης του κυκλώματος το εκδίκησε ακροβàticά: επιλογή που θυσιάζει τις μελλοντικές προτεραιότητες στο βωμό των υφιστάμενων πολιτικών.

Οι διαφωνίες φτάνουν στο επίκεντρο της συνόδου ηγετών την Πέμπτη και Παρασκευή. Οι κυβερνήσεις στοχεύουν συμφωνία μέχρι τέλος έτους, αλλιώς οι εκλογές 2027 στη Γαλλία, Ιταλία και Πολωνία θα πετύχουν τον κόμβο.

Το κλίμα παραμένει βροχερό. Ο Ολλανδός Έλκο Χάινεν προειδοποίησε: στους σημερινούς ρυθμούς, συμφωνία φάινεται αδιεξόδου. Η Ιρλανδία καλείται πλέον να χορογραφήσει νέα ισορροπία ανάμεσα στον περιορισμό δαπανών και την ανάγκη να διασωθούν τα θεμελιώδεστα κονδύλια — γεωργία, περιφέρεια, στρατηγικές προτεραιότητες.