Σε μια περίοδο έντονης γεωπολιτικής αβεβαιότητας, η Ευρωπαϊκή Ένωση διερευνά εντατικά τις δυνατότητες για νέα χρηματοδότηση στον τομέα της άμυνας. Η κίνηση αυτή έρχεται ως απάντηση στην τεράστια ζήτηση που παρουσίασε το αρχικό πρόγραμμα δανείων ύψους 150 δισεκατομμυρίων ευρώ, το οποίο υπερκαλύφθηκε από τις ανάγκες των κρατών-μελών, σύμφωνα με πληροφορίες του πρακτορείου Bloomberg.

Οι συζητήσεις βρίσκονται σε αρχικό στάδιο, καθώς η Ευρωπαϊκή Επιτροπή συνεχίζει την εκταμίευση κονδυλίων από το υφιστάμενο πλαίσιο. Ωστόσο, η στρατηγική ανάγκη για ενίσχυση της ευρωπαϊκής παραγωγής όπλων είναι πιο επιτακτική από ποτέ. Η πολεμική ρητορική της Ρωσίας και η πιθανότητα μείωσης της αμερικανικής εμπλοκής στην ευρωπαϊκή ασφάλεια υπό τη διοίκηση του Ντόναλντ Τραμπ, ωθούν την ΕΕ σε ταχύτερες αποφάσεις. Μόλις τα διαθέσιμα κονδύλια εξαντληθούν την άνοιξη, η Κομισιόν αναμένεται να αξιολογήσει την κατάσταση και να εξετάσει σοβαρά ένα δεύτερο πρόγραμμα δανείων.

Το πρόγραμμα «SAFE», που δημιουργήθηκε πέρυσι, λειτούργησε ως καταλύτης για κοινές προμήθειες εξοπλισμού, όπως πύραυλοι και συστήματα αεράμυνας. Η ανταπόκριση ήταν εντυπωσιακή: τα αιτήματα των κρατών-μελών άγγιξαν τα 190 δισεκατομμύρια ευρώ, με την Επιτροπή να εγκρίνει τελικά 150 δισεκατομμύρια ευρώ. Μέχρι στιγμής, έχουν εγκριθεί τα σχέδια για 19 χώρες, με τη διαδικασία για τις υπόλοιπες τρεις να βρίσκεται σε εξέλιξη.

Ο εκπρόσωπος της Επιτροπής, Τομάς Ρενιέ, ξεκαθάρισε τη θέση των Βρυξελλών σημειώνοντας: «Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αξιολογεί αυτή τη στιγμή τα εθνικά σχέδια SAFE των τριών εναπομεινάντων κρατών-μελών». Πρόσθεσε δε πως «Σε αυτό το στάδιο δεν πρόκειται να προβούμε σε εικασίες σχετικά με ένα ενδεχόμενο δεύτερο ταμείο SAFE».

Παρά τη συγκρατημένη στάση των επίσημων χειλέων, οι διεργασίες στο παρασκήνιο συνεχίζονται. Λόγω αποκλίσεων μεταξύ αρχικών αιτημάτων και τελικών συμβάσεων, ενδέχεται να προκύψουν αδιάθετα ποσά, τα οποία η Ευρωπαϊκή Επιτροπή σκοπεύει να αξιοποιήσει στο έπακρο. Η δημιουργία ενός νέου προγράμματος δανείων παραμένει στο τραπέζι ως μια από τις πλέον πιθανές λύσεις για τη διασφάλιση της ευρωπαϊκής κυριαρχίας.