Eurostat: Ενοίκιο υψηλότερο από τον κατώτατο μισθό

Αποκαλύπτεται: Έλληνες ξοδεύουν 40% του εισοδήματος για στέγη

Οικονομία
Δημοσιεύθηκε  · 3 λεπτά ανάγνωση

Πριν το νοικοκυριό αγοράσει την πρώτη φέτα τυρί ή πληρώσει το λεωφορείο, η στέγη έχει ήδη πάρει το λιγότερο. Ενοίκιο ή δόση, ρεύμα, θέρμανση, νερό, κοινόχρηστα, απρόσμενες επισκευές — το χαρτί γράφει την ίδια ιστορία: το μεγαλύτερο κομμάτι του διαθέσιμου εισοδήματος εξαφανίζεται πριν φτάσει στο τραπέζι.

Η κρίση δεν κλειδώνει πλέον μόνο όσους ψάχνουν σπίτι. Πιέζει τους μισθωτές, αποκλείει τους νέους από την αγορά και μετατρέπει κάθε αύξηση μισθού σε χρήματα που χάνονται στα τοιχώματα. Ο κύκλος κλείνει γρήγορα.

Η Eurostat βάζει αριθμούς στην ασφυξία. Στο 2025, το 26,4% του πληθυσμού ζούσε σε νοικοκυριά όπου το συνολικό κόστος στέγασης ξεπερνούσε το 40% του διαθέσιμου εισοδήματος — έναντι μόλις 7,7% στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Η Ελλάδα παρέμεινε πρώτη στην Ευρώπη, παρόλο που το ποσοστό μειώθηκε σε σχέση με το 2024.

Δεν σημαίνει ότι κάθε Έλληνας δίνει το 40% του μισθού του μόνο για ενοίκιο. Η μέτρηση περιλαμβάνει ολόκληρη τη στεγαστική δαπάνη, καθαρή από επιδόματα. Το 2024 τα ελληνικά νοικοκυριά έβγαλαν κατά μέσο όρο το 36% του διαθέσιμου εισοδήματός τους για τη στέγη, σχεδόν διπλάσιο από το 19% της ΕΕ.

Η ακρίβεια καθυστερεί την αυτονόμηση. Το 2025 οι νέοι έφευγαν από το μητρικό σπίτι στα 30,9 χρόνια μέσο όρο. Το 25,6% των 15 εώς 29 ετών βρισκόταν πάνω από το όριο του 40%, ενώ στις ηλικίες 20 εώς 24 το ποσοστό ανήλθε στο 28,1%.

Στο δεύτερο τρίμηνο του 2026 τα ενοίκια ανήλθαν πανελλαδικά 1,3% ετησίως, στην Αττική 4,5% και στη Θεσσαλονίκη 6,6%. Στο κέντρο της Αθήνας η ζητούμενη τιμή σταμάτησε στα 12 ευρώ το τετραγωνικό, στα νότια προάστια στα 13,3 ευρώ.

Ένα διαμέρισμα 70 τετραγωνικών στο κέντρο φτάνει πλέον τα 840 ευρώ τον μήνα — και αυτό πριν προστεθεί κανένας λογαριασμός. Το ποσό ξεπερνά τις καθαρές αποδοχές εργαζόμενου χωρίς προϋπηρεσία με κατώτατο μισθό 920 ευρώ.

Δεν είναι θεωρητική σύγκριση. Από το 2019 έως το 2024 τα ενοίκια στην Αθήνα ανήλθαν περισσότερο από 50%, οι μέσες αποδοχές μόλις 27%. Το όνειρο της ιδιοκτησίας απομακρύνεται ακατάσχετα.

Η Τράπεζα της Ελλάδος καταγράφει αύξηση τιμών διαμερισμάτων 5,5% στο δεύτερο τρίμηνο του 2026, μετά το 8,3% του 2025 και το 9,1% του 2024. Από το χαμηλό του 2017 οι τιμές εκτοξεύθηκαν 94% πανελλαδικά και 110,9% στην Αττική. Ο ρυθμός βραδύνει, αλλά τα επίπεδα έχουν ήδη αποκλείσει τεράστιο μέρος των υποψήφιων αγοραστών.

Το ενοίκιο δεν είναι το μοναδικό βάρος. Η ΕΛΣΤΑΤ υπολόγισε μέσο όρο 268,12 ευρώ μήνα για συντήρηση και λειτουργία κατοικίας, αυξημένο 8,3% σε ένα χρόνο. Ενέργεια, ύδρευση, συντήρηση, συναφείς υπηρεσίες — το χρέος βαρύνει από όλες τις πλευρές.

Η εικόνα επιδεινώθηκε τον Σεπτέμβριο: η ομάδα «στέγαση» του πληθωρισμού πηδήξε 14,7% ετησίως. Ενοίκια +5,9%, επισκευές +5,3%, υπηρεσίες σπιτιού +5,7%, ρεύμα +15%. Το φυσικό αέριο +55,2%, το πετρέλαιο θέρμανσης +53,2%. Η αρχή του χειμώνα γίνεται εξέταση υπομονής.

Η κρίση δεν μένει στους λογαριασμούς. Το 2025 το 18,1% του πληθυσμού δήλωσε αδυναμία να ζεστάνει επαρκώς το σπίτι — το υψηλότερο ποσοστό στην ΕΕ, έναντι 8,8% ευρωπαϊκού μέσου όρου, παρά την ανάκαμψη και τις ενισχύσεις.

Η έλλειψη προσφοράς παραμένει το μεγάλο πρόβλημα. Πολυετής κατάρρευση οικοδομής, κλειστές κατοικίες, βραχυχρόνιες μισθώσεις, επενδυτική ζήτηση εξαντλήσαν το απόθεμα. Η ιδιοκατοίκηση πέφτει κάτω από 70% το 2024, από 77% το 2009.

Οι εξελίξεις κάνουν τη στεγαστική κρίση πρόβλημα όχι μόνο χαμηλών εισοδημάτων, αλλά και μεσαίας τάξης. Αναβάλλει την ανεξαρτητοποίηση των νέων και μετατρέπει κάθε αύξηση μισθού σε εισόδημα που προλαβαίνει να απορροφήσει το σπίτι.