Έρχεται «τσουνάμι» ανατιμήσεων; Τι δείχνουν τα τελευταία στοιχεία για τον πληθωρισμό
Η Eurostat προειδοποιεί: δεν υπάρχει περιθώριο εφησυχασμού. Ο εναρμονισμένος ετήσιος πληθωρισμός στην Ελλάδα εκτοξεύτηκε στο 2,9% πριν το τέλος του 2025, καταγράφοντας άνοδο σε σχέση με τον προηγούμενο μήνα.
Μετά από μια σύντομη ανάπαυλα, η Ελλάδα επέστρεψε στις υψηλές πληθωριστικές «τροχιές», ξεπερνώντας τον μέσο όρο της ευρωζώνης. Τα τρόφιμα και η στέγαση παραμένουν οι κύριοι «ένοχοι» της ακρίβειας, η οποία μαστίζει τη χώρα εδώ και 4,5 χρόνια. Σύμφωνα με την Eurostat, ο ρυθμός αύξησης των τιμών στα τρόφιμα, συμπεριλαμβανομένου του αλκοόλ και του καπνού, έφτασε το 3,5% τον Δεκέμβριο του 2025, από 2,7% τον Νοέμβριο.
Αντίθετα, οι μεγαλύτερες μειώσεις τιμών παρατηρούνται σε μη εδώδιμα προϊόντα. Ωστόσο, βασικές κατηγορίες που επηρεάζουν άμεσα το καθημερινό καλάθι εξακολουθούν να ακριβαίνουν με γρήγορους ρυθμούς. Είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι η δαπάνη για τρόφιμα αποτελεί μεγαλύτερο μέρος του εισοδήματος για το μέσο ελληνικό νοικοκυριό σε σύγκριση με τον μέσο όρο της ευρωζώνης. Αυτό σημαίνει ότι οι αυξήσεις στις τιμές των τροφίμων έχουν μεγαλύτερο αντίκτυπο στην καθημερινή ζωή των Ελλήνων, ιδίως στα προϊόντα πρώτης ανάγκης, πλήττοντας περισσότερο τους οικονομικά ασθενέστερους.
Παρόλο που ο πληθωρισμός δεν αναμένεται να είναι τόσο έντονος το 2026 όσο τα προηγούμενα χρόνια, τα «δόντια» του θα παραμείνουν κοφτερά. Τα πρώτα σημάδια της νέας χρονιάς είναι ανησυχητικά, καθώς η γεωπολιτική αστάθεια απειλεί να πυροδοτήσει νέο κύμα αυξήσεων. Η επέμβαση των ΗΠΑ στη Βενεζουέλα, οι αναταραχές στο Ιράν και ο συνεχιζόμενος πόλεμος στην Ουκρανία δημιουργούν εστίες έντονης ανησυχίας.
Εκτός από τον εξωτερικό παράγοντα, υπάρχει και ο εσωτερικός. Παρά τις κυβερνητικές παρεμβάσεις, οι τιμές δεν αποκλιμακώνονται, ωθώντας τα ελληνικά νοικοκυριά στα όριά τους. Η ευάλωτη εφοδιαστική αλυσίδα, η έλλειψη ανταγωνισμού και η μετακύλιση του κόστους στους καταναλωτές διατηρούν τις πληθωριστικές πιέσεις, σε αντίθεση με άλλες χώρες της ΕΕ που φαίνεται να ελέγχουν τον πληθωρισμό.
Οι προβλέψεις για την Ελλάδα δείχνουν μια ήπια αποκλιμάκωση εντός του 2026, αλλά ο κίνδυνος νέων ανατιμήσεων παραμένει. Ανάλυση της Goldman Sachs προβλέπει μείωση των τιμών του πετρελαίου λόγω αύξησης της παραγωγής, με μέση τιμή 56 δολάρια το βαρέλι για το Brent και 52 δολάρια για το αμερικανικό αργό (WTI). Ωστόσο, υπάρχουν και αντίρροπες δυνάμεις.
Ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδας, Γιάννης Στουρνάρας, σε πρόσφατη συνέντευξή του στην El Pais, δήλωσε: "Μετά την επιβολή δασμών από τις ΗΠΑ, η Κίνα προσπαθεί να αυξήσει τις πωλήσεις αγαθών της στην Ευρώπη, με αποτέλεσμα να μειώνονται οι τιμές. Ταυτόχρονα, απαιτούνται επενδύσεις για την κλιματική αλλαγή και την άμυνα, με αποτέλεσμα να ανεβαίνουν οι τιμές", διατηρώντας την επιφυλακή του.
Σύμφωνα με την έρευνα οικονομικής συγκυρίας του ΙΟΒΕ (Δεκέμβριος 2025), οι επιχειρήσεις στο λιανεμπόριο αναμένουν ήπια πληθωριστικά επίπεδα, ενώ στις υπηρεσίες αναμένονται επιπλέον ανατιμήσεις. Εξαίρεση αποτελεί ο κλάδος των ξενοδοχείων-εστιατορίων, όπου εμφανίζονται αποπληθωριστικά επίπεδα μετά την περσινή εκτίναξη των τιμών. Στις χερσαίες μεταφορές, οι τιμές διατηρούνται σε ήπια πληθωριστικά επίπεδα.
Ωστόσο, οι καταναλωτές είναι πιο απαισιόδοξοι. Το 56% των νοικοκυριών αναμένει άνοδο των τιμών με τον ίδιο ή ταχύτερο ρυθμό, ενώ το 13% αναμένει σταθερότητα. Το 59% των καταναλωτών δηλώνει ότι "μόλις τα βγάζει πέρα", ενώ το 8% αναγκάζεται να αντλήσει από τις αποταμιεύσεις του.
Οι αρνητικές προβλέψεις για την οικονομική κατάσταση των νοικοκυριών εξασθένησαν ελαφρά τον Δεκέμβριο, αλλά το 57% εξακολουθεί να αναμένει επιδείνωση. Οι δείκτες σε ΕΕ και Ευρωζώνη είναι πολύ λιγότερο απαισιόδοξοι.
Οι προβλέψεις των νοικοκυριών για την οικονομική κατάσταση της χώρας το επόμενο 12μηνο παραμένουν αρνητικές, με το 66% των καταναλωτών να προβλέπει επιδείνωση. Οι δείκτες σε ΕΕ και Ευρωζώνη είναι σημαντικά καλύτεροι.