Γερμανικά μέσα και διεθνή πρακτορεία αναφέρουν ότι ο Γερμανός υπουργός Εσωτερικών, Αλεξάντερ Ντόμπριντ, εξετάζει από κοινού με ομολόγους του από χώρες της ΕΕ τη δημιουργία «πρότυπων κέντρων επιστροφών» (return hubs). Στόχος είναι η επίσπευση των απελάσεων και η εφαρμογή fast-track διαδικασιών σε χώρες εκτός ΕΕ.

Σύμφωνα με το γερμανικό Υπουργείο Εσωτερικών, στην ομάδα αυτή συμμετέχουν η Ελλάδα, η Κύπρος, η Ολλανδία και η Δανία, μαζί με τη Γερμανία. Η αποκάλυψη έγινε μετά την επίσκεψη του Αλεξάντερ Ντόμπριντ στη Λευκωσία, στο πλαίσιο της Κυπριακής Προεδρίας της ΕΕ.

Μεταξύ των θεμάτων που συζητούνται είναι η μεταφορά αιτούντων άσυλο, οι οποίοι δεν πληρούν τις προϋποθέσεις διαμονής στη χώρα υποδοχής, αλλά δεν μπορούν να απελαθούν άμεσα στις χώρες καταγωγής τους.

Ο Βαυαρός Χριστιανοκοινωνιστής, Αλεξάντερ Ντόμπριντ, δήλωσε: «Ένα σύστημα ασύλου λειτουργεί μόνο εάν συνοδεύεται από αποτελεσματικές επιστροφές». Τόνισε δε, ότι «όποιος δεν δικαιούται προστασίας θα πρέπει να συνεκτιμά το γεγονός ότι θα πρέπει να εγκαταλείψει την Ευρώπη». Πρόσθεσε ότι «απαιτούνται λύσεις μεταξύ εταίρων και τρίτων χωρών», καθώς και αυξημένοι έλεγχοι με «συνέπεια» στα εξωτερικά σύνορα της Ένωσης.

Ο ίδιος τόνισε ότι η working group που συμμετέχει στην πρωτοβουλία βρίσκεται σε συντονισμό με την Κομισιόν, η οποία συμβάλλει ενεργά. Ο Γερμανός υπουργός Εσωτερικών υποστήριξε ότι οι αποφάσεις για το νέο Κοινό Ευρωπαϊκό Σύστημα Ασύλου (CEAS) αποτελούν τη βάση για την υλοποίηση των «κέντρων επιστροφών», τα οποία χαρακτηρίζει «καινοτόμα».

Ο Ντόμπριντ είχε αναπτύξει την ιδέα των «return hubs» σε πρόσφατη συνέντευξή του στην DW, τονίζοντας ότι το θέμα είναι πολύ επείγον για να αφεθεί μόνο στην Κομισιόν. Γι' αυτό, αναζήτησε «ομοϊδεάτες» εντός της ΕΕ που θα ήθελαν να συμπράξουν.

Αξίζει να σημειωθεί ότι ο Έλληνας υπουργός Μετανάστευσης, Θάνος Πλεύρης, είχε αναφερθεί σε σχετική σύμπλευση Ελλάδας και Γερμανίας στη δημιουργία «κέντρων επιστροφών» σε τρίτες χώρες. Ο ίδιος είχε συναντηθεί με τον Γερμανό ομόλογό του, Αλεξάντερ Ντόμπριντ, στο Βερολίνο τον περασμένο Νοέμβριο.

Πέραν των σημείων τριβής σχετικά με τη δευτερογενή μετανάστευση και τις επιστροφές από τη Γερμανία προς την Ελλάδα, ο Έλληνας υπουργός είχε τονίσει σε δημοσιογράφους ότι υπάρχει συναντίληψη στο θέμα της εμπλοκής τρίτων χωρών και της προστασίας των εξωτερικών συνόρων της ΕΕ.

Διεθνείς ανθρωπιστικές οργανώσεις έχουν εκφράσει σοβαρές επιφυλάξεις σχετικά με τον σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων σε κέντρα αυτού του τύπου.

Επισημαίνουν ότι υπάρχουν ασάφειες ως προς τις συνθήκες κράτησης και τη νομική προστασία των ατόμων που θα αποστέλλονται σε αυτά. Θεωρούν ότι η ΕΕ μεταθέτει την ευθύνη για το προσφυγικό σε τρίτες χώρες χωρίς να επιλύει το πρόβλημα.

Για να δημιουργηθούν «κέντρα επιστροφών» σε τρίτες χώρες, θα πρέπει προηγουμένως να λάβει θέση και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, ώστε να διαμορφωθεί η νομική βάση έπειτα από διαπραγματεύσεις.

Αν και ο Ντόμπριντ αναγνώρισε τη δυσκολία του εγχειρήματος, ανέφερε ότι υπάρχει ήδη η νομική βάση, εκτιμώντας ότι το πράσινο φως μπορεί να δοθεί εντός του 2026.