Ελληνοτουρκικά: Το κρυφό «χαρτί» της Αθήνας και το στοίχημα για μόνιμη ειρήνη
«Θέλουμε μια κανονική σχέση με την Τουρκία. Η γεωγραφία είναι δεδομένη» δήλωνε την Πέμπτη ο Υπουργός Εξωτερικών, Γιώργος Γεραπετρίτης, αποτυπώνοντας το κλίμα μετά την κρίσιμη συνάντηση στην Άγκυρα. Παρά την επιθυμία για ομαλότητα, ανώτατες διπλωματικές πηγές ξεκαθαρίζουν πως «μακρά ειρήνη στην περιοχή μπορεί να έρθει με οριοθέτηση».
Η συνάντηση των δύο ηγετών φαίνεται πως έδωσε συνέχεια στη στρατηγική του Χακάν Φιντάν, με τον Τούρκο πρόεδρο να αναγνωρίζει πως δεν υπάρχουν άλυτα ζητήματα και πως η λύση πρέπει να βασίζεται στο διεθνές δίκαιο. Αυτή η στροφή από το «δίκαιο του ισχυρού» συνδέεται άμεσα με το SAFE, το ευρωπαϊκό αμυντικό πρόγραμμα που έχει εξελιχθεί σε ισχυρό διαπραγματευτικό όπλο για την Ελλάδα. Καθώς η Άγκυρα δυσκολεύεται να αποσύρει το casus belli στο εσωτερικό της, η ένταξή της στην ευρωπαϊκή άμυνα περνά πλέον αναγκαστικά μέσα από την επίλυση των οριοθετήσεων.
Ωστόσο, ο δρόμος δεν είναι χωρίς αγκάθια. Η ελληνική διπλωματία αντιμετωπίζει εσωτερικές πιέσεις, με τις φωνές των Καραμανλή και Σαμαρά, αλλά και στελεχών της κυβέρνησης, να υψώνουν εμπόδια. Την ίδια στιγμή, η συγκυρία μοιάζει μοναδική, καθώς ο Ερντογάν πλησιάζει τις πάγιες ελληνικές θέσεις για παραπομπή στη διεθνή διαιτησία μόνο για την Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη και την υφαλοκρηπίδα. Διπλωματικοί κύκλοι προειδοποιούν πως αν αυτή η ευκαιρία χαθεί, είναι αβέβαιο το πότε θα παρουσιαστεί ξανά.
Στο μέτωπο της ενέργειας, παρά τη βούληση «να αξιολογήσουν τις υφιστάμενες ευκαιρίες συνεργασίας στον τομέα της ενέργειας -ιδίως στον τομέα της διασύνδεσης ηλεκτρικής ενέργειας και των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας- με στόχο την ενίσχυση της περιφερειακής σταθερότητας», δεν υπήρξε ακόμη οριστική συμφωνία. Παρ' όλα αυτά, η Τουρκία δεν φαίνεται να προβάλλει εμπόδια στις ηλεκτρικές διασυνδέσεις, ακόμη και μέσα σε ένα ρευστό γεωπολιτικό περιβάλλον που σκιάζεται από την πιθανή εμπλοκή του Ντόναλντ Τραμπ.
Ο Γιώργος Γεραπετρίτης υπογράμμισε τη σημασία των ανοιχτών διαύλων επικοινωνίας: «υπό τις παρούσες συνθήκες εξαιρετικά σύνθετης και ρευστής γεωπολιτικής κατάστασης, είναι σημαντικό να υπάρχει μία σχέση, η οποία να αποσυμπιέζει τις εντάσεις. Αυτό θα συνεχιστεί. Εκείνο το οποίο αποφάσισαν οι ηγέτες και το Ανώτατο Συμβούλιο ήταν να διατηρηθούν οι δίαυλοι επικοινωνίας και να επεκταθούν αυτοί σε περισσότερα επίπεδα». Παρά τα «ήρεμα νερά», η απόσταση παραμένει μεγάλη. Ο Υπουργός σημείωσε χαρακτηριστικά: «εάν με ρωτάτε αν σήμερα υπάρχει το επίπεδο ωριμότητας για να πάμε ένα βήμα μπροστά, εγώ θα σας έλεγα ότι ακόμη δεν έχει υπάρξει αυτή η συνθήκη, διότι δεν έχουμε καταλήξει στο εύρος της συζήτησης. Όμως, θα επιμείνω στις θέσεις των δύο ηγετών, οι οποίες είχαν ένα κοινό σημείο. Και το κοινό σημείο είναι ότι αυτή τη στιγμή βρισκόμαστε σε ένα ικανοποιητικό και λειτουργικό επίπεδο σχέσεων, το οποίο μας επιτρέπει αφενός να διαχειριζόμαστε τις εντάσεις και να αυξάνουμε τους διαύλους μας και από την άλλη πλευρά δημιουργεί μια συνθήκη έτσι ώστε να προχωρήσουμε και στα πιο δύσκολα». Στο τέλος της ημέρας, η Αθήνα παραμένει επιφυλακτική, διαμηνύοντας πως οι απειλές κατά της εθνικής κυριαρχίας πρέπει να σταματήσουν οριστικά.