Το 2025 αποτέλεσε μια χρονιά επιτυχιών για Ελλάδα και Τουρκία, με την Αθήνα να χαρτογραφεί τα δυνητικά όρια δικαιοδοσίας της στις θαλάσσιες ζώνες και να δημιουργεί θαλάσσια πάρκα, αμφισβητώντας την τουρκική θεωρία των «γκρίζων ζωνών». Η δραστηριοποίηση της Chevron νότια της Κρήτης σηματοδοτεί την αναγνώριση των ελληνικών θέσεων από έναν παγκόσμιο ενεργειακό κολοσσό.

Η Άγκυρα πέτυχε να δημιουργήσει ευνοϊκό κλίμα με την ανατολική Λιβύη, αλλά η μη κύρωση της συμφωνίας από το κοινοβούλιο της χώρας αποτελεί θετική εξέλιξη. Υπάρχει ανησυχία για ενδεχόμενες ανατροπές το 2026.

Ενδεχομένως, το 2026, η Τουρκία να αντιδράσει στις ελληνικές κινήσεις στην ανατολική Μεσόγειο και στην σύμπραξη Αθήνας-Λευκωσίας-Ιερουσαλήμ, ενεργοποιώντας το παράνομο τουρκολιβυκό σύμφωνο με σεισμικές έρευνες, πιέζοντας για την επικύρωσή του και ενισχύοντας τη στρατιωτική της παρουσία νότια της Κρήτης. Η Ελλάδα πρέπει να επισπεύσει τις έρευνες της Chevron και να επεκτείνει τα χωρικά της ύδατα. Εάν συμβούν αυτές οι ενέργειες, η ένταση μεταξύ των δύο χωρών θα αυξηθεί.

Η Τουρκία προσέγγισε την Αίγυπτο για να μετριάσει τη δυναμική των ελληνοαιγυπτιακών σχέσεων. Η Άγκυρα υπολογίζει στην επιρροή της Αιγύπτου στη Λιβύη, ενώ το Κάιρο λαμβάνει υπόψη την τουρκική διείσδυση στην Αφρική.

Η Ελλάδα είχε μια περίοδο έντασης με την Αίγυπτο λόγω της Μονής Σινά, αλλά συνέβαλε στην απελευθέρωση κονδυλίων για την αιγυπτιακή οικονομία. Προγραμματίζεται τριμερής συνάντηση με την Κύπρο για να καταδειχθεί ότι η Αθήνα δεν επιδιώκει τη δημιουργία μετώπων εις βάρος τρίτων χωρών και να αναθερμάνει τις σχέσεις της με τον αραβικό κόσμο.

Παρά την ικανότητα του Ερντογάν να «διαβάζει» τον Τραμπ, η θέση της Ελλάδας στους ενεργειακούς σχεδιασμούς της Ουάσιγκτον και η επιρροή του Ισραήλ περιορίζουν τους ελιγμούς του Τούρκου προέδρου.

Υπό την παρούσα αμερικανική ηγεσία, η Ελλάδα πρέπει να εδραιώσει τον ρόλο της ως σταθεροποιητικού παράγοντα στην περιοχή. Αναμένονται κινήσεις προσέγγισης με Αλβανία και Βόρεια Μακεδονία, με την παραπομπή του ζητήματος των θαλασσίων ζωνών στη Χάγη με την πρώτη και με επενδυτικό μπαράζ με τη δεύτερη. Η Τουρκία θα προσπαθήσει να παρεμποδίσει αυτές τις προσπάθειες.

Λόγω της πρόωρης συζήτησης για τη διαδοχή του Ερντογάν, αναμένονται διακυμάνσεις στα ελληνοτουρκικά. Το στρατιωτικό κατεστημένο επιθυμεί την επιστροφή στην ελεγχόμενη ένταση και τις παραβιάσεις του εναέριου χώρου, για να υπενθυμίζει τις τουρκικές θέσεις και να εκφράζει την ενόχλησή του. Η στρατιωτική συνεργασία Ελλάδας-Ισραήλ αποτελεί στρατηγικό εφιάλτη για την Άγκυρα. Μετά τις εκλογές στο Ισραήλ το 2026, η Ελλάδα μπορεί να συμβάλει στον μετριασμό της έντασης μεταξύ Ισραήλ και Τουρκίας. Η παρουσία μας στη Γάζα είναι επίσης σημαντική.

Ο Ερντογάν έχει το πλεονέκτημα να συνομιλεί με τον Αμερικανό ομόλογό του και να επηρεάζει τις απόψεις του. Ωστόσο, τα ζητήματα των Κούρδων της Συρίας και των F-35 παραμένουν άλυτα. Δεδομένων των ενδιάμεσων εκλογών στις ΗΠΑ, ο Τραμπ θα έχει λιγότερες δυνατότητες επιβολής των πολιτικών του, επομένως ο Ερντογάν θα πρέπει να κινηθεί γρήγορα, ειδικά σε σχέση με τα μαχητικά αεροσκάφη. Παρά την ικανότητά του να «διαβάζει» τον Τραμπ, η θέση της Ελλάδας στους ενεργειακούς σχεδιασμούς και η επιρροή του Ισραήλ δυσχεραίνουν τους ελιγμούς του και αποτρέπουν την πρόκληση σοβαρού επεισοδίου.

Η Ελλάδα έχει ορίσει τη διμερή ατζέντα, επομένως δεν έχει λόγο να καθυστερεί τη συνάντηση μεταξύ των δύο ηγετών. Επιπλέον, έχει συσσωρευτεί ενόχληση στην άλλη πλευρά, λόγω του SAFE. Επειδή το 2026 θα είναι χρονιά προδραστικών και αντιδραστικών ενεργειών, πρέπει να επικαιροποιηθεί η Διακήρυξη των Αθηνών με έναν οδικό χάρτη που θα προσδώσει ουσιαστική προοπτική μετά το 2028.