Ο ESM (Εuropean Stability Mechanism), ο μεγαλύτερος δανειστής της Ελλάδας, εκτιμά θετικά την πορεία των ελληνικών κρατικών ομολόγων, τα οποία πλέον συγκαταλέγονται στους ισχυρούς της Ευρωζώνης.

Σύμφωνα με έκθεση του ESM που δημοσιεύθηκε, κατά τη διάρκεια της κρίσης, οι αποδόσεις των ελληνικών κρατικών ομολόγων είχαν ξεπεράσει αυτές των άλλων ευρωπαϊκών ομολόγων, λόγω του κατακερματισμού των αγορών.

Ωστόσο, τα τελευταία χρόνια, οι αποδόσεις των ελληνικών ομολόγων συγκλίνουν με αυτές άλλων χωρών, αντανακλώντας την ισχυρή ανάκαμψη της ελληνικής οικονομίας και τα δημοσιονομικά πλεονάσματα. Αυτό υποδηλώνει ότι τα ελληνικά και τα ευρωπαϊκά κρατικά ομόλογα υψηλής πιστοληπτικής αξιολόγησης θεωρούνται και πάλι ως υποκατάστατα, σηματοδοτώντας την ανανέωση της ενοποίησης των αγορών ομολόγων.

Η επανένταξη των ελληνικών ομολόγων, ωστόσο, εκθέτει την Ελλάδα σε εξωτερικές επιδράσεις. Για παράδειγμα, η δημοσιονομική επέκταση της Γερμανίας τον Μάρτιο του 2025 αύξησε τις αποδόσεις όχι μόνο στη Γερμανία, αλλά και στην Ελλάδα, δείχνοντας την ανάγκη παρακολούθησης των κινδύνων για τις συνθήκες χρηματοδότησης των κρατικών ομολόγων.

Τα οφέλη της επανένταξης του ελληνικού δημόσιου χρέους στην ευρύτερη ευρωπαϊκή αγορά είναι σαφή, σύμφωνα με τον ESM. Η Ελλάδα μπορεί να δανειστεί και να αναχρηματοδοτήσει το χρέος της με ευνοϊκά επιτόκια. Παράλληλα όμως, αυτή η επανένταξη την εκθέτει σε νέους κινδύνους, καθώς η δυναμική του χρέους στις χώρες του πυρήνα της Ευρωζώνης επηρεάζει πλέον τις ελληνικές αποδόσεις.

Παρόλο που τα περιθώρια των κρατικών ομολόγων έχουν μειωθεί σημαντικά, ο κίνδυνος νέας διεύρυνσης παραμένει. Μια γενικευμένη επιδείνωση των θεμελιωδών μεγεθών της ευρωζώνης θα μπορούσε να οδηγήσει τους επενδυτές να διαφοροποιήσουν περισσότερο μεταξύ των κρατικών εκδοτών με υψηλότερο και χαμηλότερο χρέος.

Ενδεικτικά, οι ανακοινώσεις των Ηνωμένων Πολιτειών στις 2 Απριλίου 2025 σχετικά με τους δασμούς προκάλεσαν μια σημαντική, αν και βραχύβια, αύξηση των περιθωρίων κινδύνου (spreads) των κρατικών ομολόγων της Ελλάδας σε σύγκριση με τη Γερμανία. Το επεισόδιο αυτό υπογραμμίζει τη σημασία της διατήρησης της επαγρύπνησης.

Η συμπίεση του spread δείχνει ότι οι επενδυτές θεωρούν και πάλι τα ελληνικά και άλλα ευρωπαϊκά κρατικά ομόλογα υψηλής πιστοληπτικής ικανότητας ως στενά υποκατάστατα. Αυτό υποδηλώνει ότι οι αγορές ομολόγων είναι και πάλι πιο ενοποιημένες μετά από χρόνια κατακερματισμού.

Η επανένταξη των ελληνικών και ευρωπαϊκών αγορών χρέους φέρνει αυξημένες δευτερογενείς επιπτώσεις. Οι ενοποιημένες αγορές κρατικών ομολόγων χαρακτηρίζονται όχι μόνο από στενά spreads, αλλά και από ισχυρές δευτερογενείς επιδράσεις μεταξύ των χωρών. Η ενοποίηση της αγοράς σημαίνει ότι οι επενδυτές θεωρούν τα ομόλογα που εκδίδονται από διαφορετικά κράτη ως στενά υποκατάστατα και, ως εκ τούτου, είναι διατεθειμένοι να αναδιανείμουν τα χαρτοφυλάκιά τους μεταξύ τους.

Ως αποτέλεσμα, η αύξηση της απόδοσης ενός ομολόγου αποσπά τη ζήτηση από άλλα ομόλογα, ασκώντας επίσης ανοδική πίεση στις αποδόσεις τους. Αυτές οι δευτερογενείς επιδράσεις αποτελούν την πιο συγκεκριμένη απόδειξη της ενοποίησης της αγοράς.

Ο ESM προειδοποιεί ότι, παρόλο που το περιθώριο των ελληνικών ομολόγων έχει υποχωρήσει στο χαμηλότερο επίπεδο των τελευταίων 15 ετών, είναι απαραίτητο να διατηρηθούν συνετές δημοσιονομικές πολιτικές και να μειωθεί περαιτέρω ο λόγος χρέους προς ΑΕΠ, παρακολουθώντας παράλληλα στενά την εξέλιξη του κινδύνου.