Προϋπολογισμός: Πρωτογενές πλεόνασμα 8 δισ. ευρώ το 2025 – Πάνω από τον αναθεωρημένο στόχο οι εισπράξεις φόρων 451 εκατ. ευρώ

Εκπληξη! Πλεόνασμα 8 δισ. στον προϋπολογισμό του 2025 – Τι σημαίνει αυτό;

Οικονομία
Δημοσιεύθηκε  · 5 λεπτά ανάγνωση

Το 2025, το πρωτογενές πλεόνασμα της κεντρικής κυβέρνησης εκτοξεύτηκε στα 8,006 δισ. ευρώ (σε ταμειακή βάση), αφήνοντας πίσω τον στόχο των 5,327 δισ. ευρώ κατά σχεδόν 2,7 δισ. ευρώ. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα τη μετατροπή του προβλεπόμενου ελλείμματος των 2,586 δισ. ευρώ σε ένα οριακό πλεόνασμα της τάξεως των 17 εκατ. ευρώ.

Η θετική πορεία των φορολογικών εσόδων, που έφτασαν τα 71,97 δισ. ευρώ σε δωδεκάμηνη βάση τον Δεκέμβριο, έπαιξε καθοριστικό ρόλο. Αυτό μεταφράζεται σε αύξηση κατά 451 εκατ. ευρώ, ή 0,6%, σε σύγκριση με τον στόχο. Παρά την αύξηση, οι συνολικές καθαρές εισπράξεις υστέρησαν, λόγω του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων (ΠΔΕ) και χρονικών μετατοπίσεων.

Στον αντίποδα, οι πληρωμές περιορίστηκαν στα 76,92 δισ. ευρώ, καταγράφοντας μείωση κατά 3,524 δισ. ευρώ (περίπου 4,4%) σε σχέση με τις προβλέψεις. Αυτή η συγκράτηση των δαπανών εξηγεί τη σημαντική υπέρβαση του αρχικού στόχου για το πρωτογενές αποτέλεσμα του 2025.

Σύμφωνα με τα προσωρινά στοιχεία εκτέλεσης του κρατικού προϋπολογισμού, που δημοσιοποιήθηκαν από το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών για την περίοδο Ιανουαρίου-Δεκεμβρίου 2025, το ισοζύγιο του κρατικού προϋπολογισμού παρουσιάζει πλεόνασμα ύψους 17 εκατ. ευρώ, αντί για έλλειμμα 2,586 δισ. ευρώ (στόχος που είχε συμπεριληφθεί στην εισηγητική έκθεση του προϋπολογισμού 2026). Συγκριτικά, την αντίστοιχη περίοδο του 2024 είχε καταγραφεί πλεόνασμα 369 εκατ. ευρώ.

Το πρωτογενές αποτέλεσμα σε τροποποιημένη ταμειακή βάση ανήλθε σε πλεόνασμα 8,006 δισ. ευρώ, υπερβαίνοντας την πρόβλεψη για πρωτογενές πλεόνασμα 5,327 δισ. ευρώ στην εισηγητική έκθεση του νέου προϋπολογισμού για το 2026. Ωστόσο, ήταν χαμηλότερο από το πρωτογενές πλεόνασμα των 8,698 δισ. ευρώ που είχε καταγραφεί την ίδια περίοδο το 2024.

Ένα ποσό ύψους 1,930 δισ. ευρώ αφορά σε υποεκτέλεση και ετεροχρονισμό μεταβιβαστικών πληρωμών σε φορείς γενικής κυβέρνησης και ταμειακών πληρωμών εξοπλιστικών προγραμμάτων, χωρίς όμως να επηρεάζει το αποτέλεσμα της Γενικής Κυβέρνησης σε δημοσιονομικούς όρους. Εξαιρώντας αυτό το ποσό, η υπέρβαση στο πρωτογενές αποτέλεσμα κεντρικής κυβέρνησης (σε τροποποιημένη ταμειακή βάση) έναντι των στόχων του προϋπολογισμού εκτιμάται σε 749 εκατ. ευρώ.

Το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών ανακοίνωσε ότι στα έσοδα του Δεκεμβρίου 2025 είχε προβλεφθεί η ταμειακή είσπραξη 1,3 δισ. ευρώ από τη Σύμβαση Παραχώρησης Υπηρεσιών για την Εγνατία Οδό. Ωστόσο, αυτή δεν έχει δημοσιονομική επίπτωση για το 2025, αλλά ξεκινά από το 2026 και μετά, με εκτιμώμενο ποσό 38,6 εκατ. ευρώ ετησίως.

Πράγματι, η Σύμβαση Παραχώρησης ολοκληρώθηκε τον Δεκέμβριο του 2025 και κυρώθηκε με τον ν. 5260/2025 (Α’ 229). Το τίμημα καθορίστηκε στα 1.275 εκατ. ευρώ και υπόκειται σε ΦΠΑ 24% (306 εκατ. ευρώ), το οποίο θα επιστραφεί στον παραχωρησιούχο. Στις 31/12/2025, αποδόθηκε στον Ειδικό Λογαριασμό Διαχείρισης Δημοσίου Χρέους το ποσό των 759 εκατ. ευρώ, μετά από παρακράτηση.

Την περίοδο Ιανουαρίου-Δεκεμβρίου 2025, τα καθαρά έσοδα του κρατικού προϋπολογισμού ανήλθαν σε 76,940 δισ. ευρώ, υστερώντας κατά 921 εκατ. ευρώ (1,2%) έναντι του στόχου που είχε τεθεί στην εισηγητική έκθεση του Προϋπολογισμού 2026. Αυτή η υστέρηση οφείλεται κυρίως στη διαφοροποίηση μεταξύ προβλεπόμενων και πραγματοποιούμενων εσόδων από τη σύμβαση παραχώρησης της Εγνατίας Οδού (591 εκατ. ευρώ, χωρίς δημοσιονομική επίπτωση) και στα μειωμένα έσοδα ΠΔΕ (692 εκατ. ευρώ).

Τα έσοδα από φόρους ανήλθαν σε 71,967 δισ. ευρώ, αυξημένα κατά 451 εκατ. ευρώ (0,6%) σε σχέση με τον στόχο, ενώ οι επιστροφές εσόδων ανήλθαν σε 8,419 δισ. ευρώ, μειωμένες κατά 55 εκατ. ευρώ από τον στόχο (8,474 δισ. ευρώ). Τα έσοδα του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων (ΠΔΕ) ανήλθαν σε 3,523 δισ. ευρώ, μειωμένα κατά 692 εκατ. ευρώ από τον στόχο (4,215 δισ. ευρώ).

Ειδικότερα, τον Δεκέμβριο 2025, το σύνολο των καθαρών εσόδων του κρατικού προϋπολογισμού ήταν 8,163 δισ. ευρώ, μειωμένο κατά 3,216 εκατ. ευρώ έναντι του μηνιαίου στόχου. Οι κύριοι λόγοι ήταν η είσπραξη της έκτης δόσης από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (ΤΑΑ) τον Νοέμβριο αντί για τον Δεκέμβριο, τα μειωμένα έσοδα ΠΔΕ και η διαφοροποίηση στα έσοδα από την Εγνατία Οδό.

Τα έσοδα από φόρους ανήλθαν σε 7,085 δισ. ευρώ, αυξημένα κατά 205 εκατ. ευρώ (3%) έναντι του στόχου, ενώ οι επιστροφές εσόδων ανήλθαν σε 602 εκατ. ευρώ, μειωμένες κατά 105 εκατ. ευρώ από τον στόχο (707 εκατ. ευρώ). Τα έσοδα του Προϋπολογισμού Δημοσίων Επενδύσεων (ΠΔΕ) ανήλθαν σε 482 εκατ. ευρώ, μειωμένα κατά 666 εκατ. ευρώ από τον στόχο (1,147 δισ. ευρώ).

Οι δαπάνες του κρατικού προϋπολογισμού για την περίοδο Ιανουαρίου-Δεκεμβρίου 2025 ανήλθαν στα 76,922 δισ. ευρώ, μειωμένες κατά 3,524 δισ. ευρώ έναντι του στόχου (80,447 δισ. ευρώ), αλλά αυξημένες σε σχέση με το 2024 κατά 3,181 δισ. ευρώ. Αυτό οφείλεται κυρίως στην αύξηση των μεταβιβάσεων σε ασφαλιστικά Ταμεία (ΟΚΑ) και στις δαπάνες του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας -ΤΑΑ.

Στο σκέλος του Τακτικού Προϋπολογισμού, οι πληρωμές είναι μειωμένες κατά 3,535 δισ. ευρώ σε σχέση με τον στόχο, λόγω υποεκτέλεσης και ετεροχρονισμού των μεταβιβαστικών πληρωμών προς φορείς γενικής κυβέρνησης (1,225 δισ. ευρώ) και των ταμειακών πληρωμών των εξοπλιστικών προγραμμάτων (705 εκατ. ευρώ).

Οι πληρωμές στο σκέλος των επενδυτικών δαπανών ανήλθαν στα 14,611 εκατ. ευρώ, αυξημένες κατά 11 εκατ. ευρώ σε σχέση με τον στόχο και κατά 1,296 δισ. ευρώ σε σχέση με το 2024.