Ο Φλάβιο Μπολσονάρου έκανε την έκπληξη στον πρώτο γύρο των προεδρικών εκλογών της Βραζιλίας, τερματίζοντας πρώτος μπροστά από τον Λουίς Ινάσιο Λούλα ντα Σίλβα. Οι δύο υποψήφιοι εξασφάλισαν μαζί το εισιτήριο για τον δεύτερο γύρο, που θα διεξαχθεί στις 25 Οκτωβρίου.

Με την καταμέτρηση ουσιαστικά ολοκληρωμένη, ο υποψήφιος του Φιλελεύθερου Κόμματος κινείται λίγο πάνω από το 47%, ενώ ο Λούλας βρίσκεται κοντά στο 45%. Κανένας από τους δύο δεν έχει εξασφαλίσει το 50% των έγκυρων ψήφων που απαιτούνται για εκλογή από τον πρώτο γύρο.

Ο Μπολσονάρου δήλωσε: «Είμαι πολύ χαρούμενος με την πραγματική πιθανότητα ότι, σε τρεις εβδομάδες από τώρα, η Βραζιλία θα δώσει μια οριστική απάντηση, επιλέγοντας μια σύγχρονη κυβέρνηση». Από την πλευρά του, ο απερχόμενος πρόεδρος της κεντροαριστεράς, Λούλας, αναγνώρισε ότι το αποτέλεσμα ήταν «απροσδόκητο», αλλά διακήρυξε βέβαιος ότι θα κερδίσει «στην παράταση». Σε ομιλία του στη Σάο Πάολο, ανέφερε: «Το ματς τώρα αρχίζει. Είμαστε στην παράταση» και «σ’ αυτήν θα πείσουμε τον βραζιλιάνικο λαό».

Η επίδοση του 45χρονου γερουσιαστή υποψηφίου ήταν σαφώς καλύτερη από εκείνη που κατέγραφαν οι περισσότερες τελευταίες δημοσκοπήσεων, στις οποίες εμφανιζόταν είτε δεύτερος είτε σε απόσταση εντός του περιθωρίου στατιστικού σφάλματος από τον Λούλα. Κατά τη διάρκεια της καταμέτρησης, ο Μπολσονάρου είχε βρεθεί ακόμη και πάνω από το 50%, καθώς τα αποτελέσματα από πολιτείες όπου η δεξιά έχει παραδοσιακά ισχυρότερη παρουσία ενσωματώθηκαν ταχύτερα.

Όσο προστίθεντο ψήφοι από τον βορειοανατολικό τομέα, παραδοσιακό προπύργιο του Εργατικού Κόμματος, η διαφορά περιορίστηκε. Στο τελικό στάδιο της καταμέτρησης, ωστόσο, η πρωτιά του Μπολσονάρου δεν ανατράπηκε. Η εκλογική αρχή επιβεβαίωσε ότι η αναμέτρηση οδηγείται σε δεύτερο γύρο.

Κανένας από τους υπόλοιπους υποψηφίους δεν κατάφερε να προσεγγίσει τα ποσοστά των δύο βασικών διεκδικητών, με τους αμέσως επόμενους να κινούνται κάτω από το 3%. Ο εκλογικός χάρτης επιβεβαίωσε τον βαθύ πολιτικό διχασμό της χώρας: ο Λούλας διατήρησε ισχυρή παρουσία στον βορειοανατολικό τομέα, όπου το Εργατικό Κόμμα έχει παραδοσιακά τις μεγαλύτερες δυνάμεις του, ενώ ο Μπολσονάρου κατέγραψε άνετες νίκες σε αρκετές πολιτείες του νότου αλλά και σε περιοχές χωρίς σταθερή κομματική παράδοση. Η εικόνα είχε εμφανιστεί από τα πρώτα στάδια της καταμέτρησης, όταν η ενσωμάτωση αποτελεσμάτων από τον νότο έδωσε στον υποψήφιο του PL ακόμη μεγαλύτερο προβάδισμα.

Στις εκλογές είχαν δικαίωμα ψήφου 158,7 εκατομμύρια Βραζιλιάνοι, ανάμεσά τους περίπου 919.000 που ζουν στο εξωτερικό. Η ψηφοφορία πραγματοποιήθηκε ηλεκτρονικά και η επίσημη καταμέτρηση ξεκίνησε στις 17:00 τοπική ώρα, δηλαδή στις 23:00 ώρα Ελλάδας, αμέσως μετά το κλείσιμο των εκλογικών τμημάτων. Ο 80χρονος Λούλας διεκδικεί τέταρτη μη συνεχόμενη θητεία στην προεδρία, ενώ ο Μπολσονάρου κατέβηκε για πρώτη φορά ως υποψήφιος για το ανώτατο αξίωμα της χώρας.

Μέχρι πριν από λίγους μήνες, ο Φλάβιο Μπολσονάρου δεν είχε τη δημοφιλία του πατέρα του σε εθνικό επίπεδο. Η υποψηφιότητά του απέκτησε ιδιαίτερο βάρος όταν ο Ζαΐχ Μπολσονάρου, ο οποίος δεν είχε δικαίωμα να συμμετάσει ξανά ως υποψήφιος, τον έχρισε ουσιαστικά πολιτικό του διάδοχο. Ο πρώην πρόεδρος έχει καταδικαστεί σε ποινή 27 ετών για απόπειρα ανατροπής του αποτελέσματος των εκλογών του 2022 και βρίσκεται σε κατ’ οίκον περιορισμό. Παρά τους περιορισμούς που του έχουν επιβληθεί, στήριξε πολιτικά τον γιο του στη φετινή αναμέτρηση.

Στην εκλογική μάχη βρέθηκε έμμεσα και ο Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος δήλωσε ότι παρακολουθεί «πολύ στενά» τις εξελίξεις στη Βραζιλία. Ο Αμερικανός πρόεδρος διατηρεί στενές πολιτικές σχέσεις με την οικογένεια Μπολσονάρου και έχει επικρίνει επανειλημμένα τον Λούλα. Ο Βραζιλιάνος πρόεδρος είχε καλέσει προεκλογικά τον Τραμπ να μην «αναμιχθεί» στις εσωτερικές πολιτικές διαδικασίες της χώρας. Η επιρροή των ΗΠΑ αποτέλεσε ένα από τα ζητήματα της εκστρατείας, ιδιαίτερα μετά τις εμπορικές και πολιτικές εντάσεις που είχαν δημιουργηθεί το προηγούμενο διάστημα μεταξύ Ουάσινγκτον και Μπραζίλια.

Αφού άσκησε το εκλογικό του δικαίωμα στην πολιτεία του Σάο Πάολο, ο Λούλας παρουσίασε την αναμέτρηση ως επιλογή ανάμεσα στην «ενίσχυση της δημοκρατίας» και τη «βαρβαρότητα». Από την πλευρά του, ο Μπολσονάρου, βγαίνοντας από το εκλογικό τμήμα στο Ρίο ντε Τζανέιρο, δήλωσε ότι θέλει να «απελευθερώσει» τη Βραζιλία και τον βραζιλιάνικο λαό, υποστηρίζοντας ότι η χώρα «χρειάζεται αλλαγή».

Η εικόνα ανάμεσα στους Βραζιλιάνους του εξωτερικού ήταν διαφορετική από αυτήν στο εσωτερικό της χώρας. Ο Λούλας επικράτησε σε περισσότερες χώρες, μεταξύ άλλων στην Κίνα, όπου εξασφάλισε σαφές προβάδισμα. Ο Μπολσονάρου, αντίθετα, σημείωσε πολύ υψηλές επιδόσεις σε χώρες όπως το Ισραήλ και η Ιαπωνία.

Οι Βραζιλιάνοι ψήφισαν παράλληλα και για τη σύνθεση του Κογκρέσου, καθώς στις εκλογές κρίθηκαν 54 από τις 81 έδρες της Γερουσίας, δηλαδή τα δύο τρίτα του σώματος. Η σύνθεση του νέου Κογκρέσου θα έχει ιδιαίτερη σημασία για όποιον εκλεγεί πρόεδρος στον δεύτερο γύρο, καθώς θα καθορίσει σε μεγάλο βαθμό τις δυνατότητές του να προωθήσει το κυβερνητικό του πρόγραμμα. Η αναμέτρηση της 25ης Οκτωβρίου θα κρίνει ποιος από τους Φλάβιο Μπολσονάρου και Λούλα ντα Σίλβα θα κυβερνήσει τη μεγαλύτερη χώρα της Λατινικής Αμερικής για τα επόμενα τέσσερα χρόνια.