«Βόμβα» Reuters: Εκλογές στην Ουκρανία τον Μάιο στο αμερικανικό σχέδιο ειρήνης

Ειρήνη τον Μάρτιο και κάλπες στην Ουκρανία: Το φιλόδοξο σχέδιο των ΗΠΑ

Κόσμος
Δημοσιεύθηκε  · 3 λεπτά ανάγνωση

Μια φιλόδοξη στρατηγική με ορίζοντα τον Μάρτιο συζητούν Ουάσιγκτον και Κίεβο, στοχεύοντας σε μια ειρηνευτική συμφωνία που θα τερματίσει τον πόλεμο με τη Ρωσία. Παρά την έντονη πίεση, το χρονοδιάγραμμα μοιάζει μετέωρο, καθώς το αγκάθι των εδαφικών διεκδικήσεων στην περιοχή του Ντονμπάς παραμένει το μεγαλύτερο εμπόδιο στην πορεία προς την οριστική διπλωματική λύση.

Το σχέδιο που βρίσκεται στο τραπέζι των διαβουλεύσεων προβλέπει ότι οποιοδήποτε προσχέδιο συμφωνίας θα τεθεί στην κρίση του ουκρανικού λαού μέσω δημοψηφίσματος, το οποίο θα διεξαχθεί ταυτόχρονα με τις εθνικές εκλογές. Η αμερικανική διαπραγματευτική ομάδα, υπό τον ειδικό απεσταλμένο Στιβ Γουίτκοφ και τον γαμπρό του προέδρου Τραμπ, Τζάρεντ Κούσνερ, έχει ήδη μεταφέρει στις συναντήσεις σε Αμπού Ντάμπι και Μαϊάμι την ανάγκη για μια σύντομη προσφυγή στις κάλπες. Ο λόγος της βιασύνης είναι πολιτικός, καθώς ο Ντόναλντ Τραμπ αναμένεται να στρέψει το ενδιαφέρον του στα εσωτερικά ζητήματα των ΗΠΑ ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών του Νοεμβρίου, περιορίζοντας τον χρόνο και το πολιτικό κεφάλαιο για διεθνείς πρωτοβουλίες.

Οι διεργασίες είναι καταιγιστικές, με τον δεύτερο γύρο των συνομιλιών στο Αμπού Ντάμπι να ολοκληρώνεται με την απελευθέρωση 314 αιχμαλώτων πολέμου και τη δέσμευση για νέα συνάντηση επί αμερικανικού εδάφους. Αν και εξετάζεται το σενάριο για διεξαγωγή εκλογών και δημοψηφίσματος τον Μάιο, πολλοί εμπλεκόμενοι χαρακτηρίζουν το πλάνο εξωπραγματικό. Οι εκλογικές αρχές της Ουκρανίας εκτιμούν πως απαιτούνται τουλάχιστον έξι μήνες προετοιμασίας υπό τις παρούσες συνθήκες, ενώ απαιτούνται και βαθιές νομοθετικές αλλαγές, καθώς η τρέχουσα στρατιωτική κατάσταση απαγορεύει τις εκλογικές διαδικασίες.

«Οι Αμερικανοί βιάζονται», αναφέρουν πηγές με γνώση του θέματος, τονίζοντας πως η οργάνωση μιας τέτοιας ψηφοφορίας θα ήταν εξαιρετικά δαπανηρή και περίπλοκη. Από την πλευρά του, το Κίεβο επιθυμεί πλήρη κατάπαυση του πυρός καθ’ όλη τη διάρκεια της προεκλογικής περιόδου για να διασφαλιστεί η ακεραιότητα της διαδικασίας, εκφράζοντας παράλληλα δυσπιστία για τη στάση του Κρεμλίνου. «Η θέση του Κιέβου είναι ότι δεν μπορεί να συμφωνηθεί τίποτα έως ότου τεθούν σε εφαρμογή οι εγγυήσεις ασφάλειας για την Ουκρανία από τις Ηνωμένες Πολιτείες και τους εταίρους», υπογραμμίζεται με νόημα, καθώς η ασφάλεια θεωρείται προαπαιτούμενο οποιασδήποτε υπογραφής.

Στο διπλωματικό πεδίο, η σύνθεση των αντιπροσωπειών αναδεικνύει το χάσμα μεταξύ των δύο πλευρών. Ενώ η Ουκρανία στέλνει πολιτικά στελέχη πρώτης γραμμής, η ρωσική ομάδα είναι αμιγώς στρατιωτική, με επικεφαλής τον αρχηγό της GRU, ναύαρχο Ιγκόρ Κοστιούκοφ. Η ατμόσφαιρα δυναμιτίστηκε περαιτέρω μετά την επίθεση κατά του υποστράτηγου Βλαντιμίρ Αλεξέγιεφ στη Μόσχα, με τη ρωσική πλευρά να κατηγορεί το Κίεβο για απόπειρα σαμποτάζ των συνομιλιών, κατηγορία που η ουκρανική ηγεσία απορρίπτει κατηγορηματικά.

Ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι εμφανίζεται σίγουρος για την επικράτησή του σε περίπτωση εκλογών, καθώς η δημοτικότητά του παραμένει πάνω από το 50%, παρά τη φθορά του πολέμου. Ωστόσο, το μέλλον του ανατολικού Ντονμπάς παραμένει ο δυσεπίλυτος γρίφος. Η Ρωσία απαιτεί τον πλήρη έλεγχο της περιοχής, συμπεριλαμβανομένων των 5.180 τετραγωνικών χιλιομέτρων που ελέγχει ακόμα το Κίεβο, αίτημα που η Ουκρανία χαρακτηρίζει απαράδεκτο, αναζητώντας δημιουργικές λύσεις όπως αποστρατιωτικοποιημένες ζώνες.

Ακόμα και για τον πυρηνικό σταθμό της Ζαπορίζια, οι προτάσεις φαίνεται να πέφτουν στο κενό. Η Μόσχα απέρριψε την εισήγηση των ΗΠΑ για διεθνή έλεγχο και διανομή ενέργειας και στις δύο χώρες, επιμένοντας στη δική της κυριαρχία. Με τη Ρωσία να κατέχει πλέον το 20% των ουκρανικών εδαφών, η πρόκληση για το Κίεβο είναι τεράστια, καθώς η πλειοψηφία των Ουκρανών ψηφοφόρων παραμένει αντίθετη σε εδαφικές υποχωρήσεις, παρά τη μικρή κάμψη των σχετικών ποσοστών κατά τον τελευταίο χρόνο.