Σε μια πρωτοφανή συμφωνία ελεύθερου εμπορίου, η Ευρωπαϊκή Ένωση και η Ινδία έδωσαν τα χέρια, σφραγίζοντας μια νέα εποχή στις παγκόσμιες εμπορικές σχέσεις μετά από μια δεκαετία διαπραγματεύσεων. Η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, πρόεδρος της Κομισιόν, χαρακτήρισε τη συμφωνία ως «τη μητέρα όλων των εμπορικών συμφωνιών».

Η εταιρική σχέση μεταξύ αυτών των «δύο γιγάντων», όπως χαρακτηριστικά ανέφερε η πρόεδρος της Κομισιόν, αναμένεται να δημιουργήσει «μια αγορά 2 δισεκατομμυρίων ανθρώπων». Η συμφωνία περιλαμβάνει σημαντική μείωση των δασμών, που μεταφράζεται σε «εξοικονόμηση 4 εκ ευρώ για τα εμπορικά προϊόντα», γεγονός που αποτελεί μια ισχυρή γεωπολιτική νίκη για την Ευρώπη και προσωπικά για την Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν.

Και οι δύο πλευρές αναμένεται να αποκομίσουν σημαντικά οφέλη, καθώς μετά την επιβολή δασμών από τον Ντόναλντ Τραμπ, αναζητούσαν εναλλακτικές αγορές για να ενισχύσουν τις οικονομίες τους. Η υπογραφή της συμφωνίας επισφραγίστηκε με την παρουσία της προέδρου της Κομισιόν, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, και του προέδρου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα.

Ο Αντόνιο Κόστα δήλωσε χαρακτηριστικά: «Σήμερα σηματοδοτείται μια ιστορική στιγμή, καθώς ανοίγουμε ένα νέο κεφάλαιο στις σχέσεις Ε.Ε. – Ινδίας – για το εμπόριο, την ασφάλεια και τους δεσμούς μεταξύ των λαών». Επίσης, πρόσθεσε ότι «η Σύνοδος Κορυφής μας στέλνει ένα σαφές μήνυμα: σε μια αναμόρφωση της παγκόσμιας τάξης, η Ε.Ε. και η Ινδία στέκονται μαζί ως στρατηγικοί, αξιόπιστοι εταίροι».

Από την πλευρά του, ο Ινδός πρωθυπουργός Ναρέντρα Μόντι τόνισε: «Μια μεγάλη συμφωνία υπεγράφη μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ενωσης και της Ινδίας. Σε όλο τον κόσμο, αυτή θεωρείται η μεγαλύτερη συμφωνία. Θα προσφέρει μεγάλες ευκαιρίες για τα 1.4 δισεκατομμύρια κατοίκους της Ινδίας και τα εκατομμύρια των Ευρωπαίων».

Η συμφωνία προβλέπει σημαντικές μειώσεις δασμών για τα ευρωπαϊκά προϊόντα. Ενδεικτικά, για το κρασί, οι δασμοί θα μειωθούν από 150% σε 75% κατά την έναρξη ισχύος της συμφωνίας και στη συνέχεια, έως και 20%. Ακόμη, οι δασμοί για το ελαιόλαδο θα μειωθούν από 45% σε 0% σε μια περίοδο πέντε ετών.

Η πρόεδρος της Κομισιόν διαβεβαίωσε ότι «οι ευαίσθητοι ευρωπαϊκοί γεωργικοί τομείς θα προστατευθούν πλήρως, αφού προϊόντα όπως το βόειο κρέας, το κρέας κοτόπουλου, το ρύζι και η ζάχαρη εξαιρούνται από τη συμφωνία. Ολες οι ινδικές εισαγωγές θα πρέπει να συνεχίσουν να σέβονται τα αυστηρά πρότυπα υγιεινής και ασφάλειας τροφίμων της Ε.Ε.».

Η προστασία των ευαίσθητων γεωργικών προϊόντων διασφαλίζει ότι η συμφωνία με την Ινδία δεν θα προκαλέσει τις έντονες αντιδράσεις των αγροτών, που είχαν εκφράσει την αντίθεσή τους για τη συμφωνία με τις χώρες της Mercosur. Αυτές οι αντιδράσεις είχαν οδηγήσει το Ευρωκοινοβούλιο να προσφύγει στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο.

Ένας από τους τομείς που αναμένεται να ενισχυθούν σημαντικά μέσω της συμφωνίας είναι η ευρωπαϊκή αυτοκινητοβιομηχανία. Η Ινδία έχει δεσμευτεί να μειώσει τους δασμούς στα οχήματα που εισάγονται από την Ε.Ε., οι οποίοι σε ορισμένες περιπτώσεις έφταναν το 110%, σε επίπεδα κοντά στο 40%. Παρά το γεγονός ότι το ποσοστό παραμένει υψηλό, αντιπροσωπεύει ένα σημαντικό σημείο καμπής σε μια αγορά που ήταν παραδοσιακά κλειστή, ανοίγοντας τεράστιες ευκαιρίες για ευρωπαίους κατασκευαστές όπως η Volkswagen, η Renault και η Mercedes-Benz.

Επιπλέον, η συμφωνία περιλαμβάνει μειώσεις δασμών και μεγαλύτερη ρυθμιστική προβλεψιμότητα σε βασικούς τομείς, όπως τα εξαρτήματα αυτοκινήτων, τα χημικά προϊόντα, τα πλαστικά και τα βιομηχανικά προϊόντα.

Για την Ινδία, η συμφωνία αποτελεί μια στρατηγική ευκαιρία να εδραιωθεί ως μια εναλλακτική βιομηχανική και εξαγωγική πλατφόρμα απέναντι στην Κίνα. Το Νέο Δελχί αποκτά προνομιακή πρόσβαση στην ευρωπαϊκή αγορά για προϊόντα όπως τα κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα, τα κοσμήματα, τα υποδήματα και τα φαρμακευτικά προϊόντα.

Ένα από τα πιο «ευαίσθητα» σημεία της συμφωνίας αφορά την κινητικότητα του εργατικού δυναμικού. Ωστόσο, οι Βρυξέλλες και το Νέο Δελχί έχουν δρομολογήσει ένα νέο πλαίσιο συνεργασίας, το οποίο στοχεύει στη διευκόλυνση της άφιξης ειδικευμένων Ινδών εργαζομένων στην Ε.Ε., καθώς και εποχιακών εργαζομένων σε τομείς που αντιμετωπίζουν έλλειψη εργατικού δυναμικού.

Η ιστορική συμφωνία μεταξύ Ε.Ε. και Ινδίας φαίνεται να έχει προκαλέσει την ενόχληση της Ουάσιγκτον. Ο υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ, Σκοτ Μπέσεντ, άσκησε κριτική στην Ευρώπη, κατηγορώντας την ότι «χρηματοδοτεί έναν πόλεμο εναντίον της» με την υπογραφή της συμφωνίας με το Νέο Δελχί. Υποστήριξε ότι οι Βρυξέλλες υπονομεύουν τις προσπάθειες της Ουάσιγκτον να τιμωρήσει την κυβέρνηση Μόντι για τη συνέχιση της προμήθειας ρωσικού πετρελαίου.

Σύμφωνα με τον Μπέσεντ, «Έχουμε επιβάλει δασμούς 25% στην Ινδία για την αγορά ρωσικού πετρελαίου. Μάντεψε τι έγινε. Λοιπόν, οι Ευρωπαίοι υπέγραψαν μια εμπορική συμφωνία με την Ινδία».

Παρά τις διαφορετικές πολιτικές που ακολουθούν οι Βρυξέλλες και το Νέο Δελχί σε σχέση με τον πόλεμο στην Ουκρανία, σκοπεύουν επίσης να υπογράψουν συμφωνία ασφάλειας και άμυνας. Αυτή η συμφωνία θα μπορούσε να ενισχύσει τις κοινές αμυντικές προμήθειες και να οδηγήσει σε περισσότερες κοινές στρατιωτικές επιχειρήσεις.