Το βαθύ χάσμα μεταξύ κρατών-μελών για το πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο 2028-2034 ξεσπάει открыτα, με τη Γερμανία να ηγείται τον αρνητικό χορό γύρω από την πρόταση της ιρλανδικής προεδρίας. Σώσα ΠΟΛΙΤΙΚΟ, η διαφωνία αποτυπώνει αντίθετες οράμες για το ύψος και τις προτεραιότητες του προϋπολογισμού που θα ρυθμίσει τη χρηματοδότηση της Ένωσης για επτά χρόνια.

Το Σάββατο, η ιρλανδική προεδρία πρότεισε μείωση κατά 8% του συνολικού προϋπολογισμού, στοχεύοντας να κατευνάσει το στρατόπεδο υπό τη γερμανική ηγεσία που ζητά περικοπές εκατοντάδων δισεκατομμυρίων. Ωστόσο, η πρωτοβουλία προκάλεσε άμεσες αντιδράσεις. Ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς, βασικός πρωταγωνιστής των διαπραγματεύσεων, ήταν kategorικός: «Είμαστε ακόμα πολύ μακριά από μια συμφωνία. Το ύψος της νέας πρότασης δεν αποτελεί βάση για συμφωνία. Ο προϋπολογισμός της ΕΕ πρέπει να είναι οικονομικά βιώσιμος για όσους επωμίζονται το κύριο βάρος της χρηματοδότησης».

Η Γερμανία, μεγαλύτερος χρηματοδότης με το ένα τέταρτο των συνεισφορών, ηγείται την ομάδα των έξι «φειδωλών» χωρών - Σουηδία, Δανία, Ολλανδία, Φινλανδία, Αυστρία - που συνεισφέρουν το 40% του κοινού προϋπολογισμού και ζητούν αυστηρότερη πειθαρχία. Οι περισσότερες επέκριναν τις περικοπές 159 δισ. ευρώ που προβλέπει η ιρλανδική πρόταση σε σχέση με το αρχικό σχέδιο της Επιτροπής που πλησιάζει τα 2 τρισ. ευρώ.

Η σουηδική υπουργός Τζέσικα Ρόζενκραντς χαρακτήρισε το «negobox» ως «απολύτως μη βιώσιμη αύξηση», ενώ η αυστριακή Κλαούντια ΜπάουER δήλωσε ότι η πρόταση «απέχει ακόμη πολύ από το να εξασφαλίσει τη συγκατάθεση της χώρας της».

Στον αντίποδα, η ομάδα των «Φίλων της Συνοχής» - κυρίως κράτη Νότιας και Ανατολικής Ευρώπης συμπεριλαμβανομένης της Ελλάδας - αντιτίθεται σε περικοπές αγροτικών επιδοτήσεων και περιφερειακών ενισχύσεων που καλύπτουν σχεδόν το ήμισυ του προϋπολογισμού. Η Ιρλανδία, προσπαθώντας να εξασφαλίσει τις 17 ψήφους, διατήρησε αμετάβλητους αυτούς τους προϋπολογισμούς και εστίασε τις περικοπές σε ανταγωνιστικότητα, άμυνα και αναπτυξιακή βοήθεια.

Ο ιρλανδός υφυπουργός Τόμας Μπερν υπερασπίστηκε την πρόταση ως «ισορροπημένο συμβιβασμό», σημειώνοντας ισχυρή υποστήριξη για γεωργία και συνοχή ακόμα και από κάποιες χώρες-καθαρούς συνεισφέροντες. Οι αντιδράσεις των «Φίλων» ήταν συμβιβαστικές αλλά όχι ικανοποιημένες. Ο Ιταλός Φραντσέσκο Λολομπριτζίδα εξακολουθεί να μην ικανοποιείται, ενώ ο Πολωνός Ιγκνάτσι Νιεμτσίκι είπε ότι η αλλαγή στο μέγεθος «δεν ανταποκρίνεται στις φιλοδοξίες της ΕΕ».

Από την πλευρά των «φειδωλών», διπλωμάτης χαρακτήρισε ακτίνια: «Κόβουν το μέλλον για να προστατεύσουν το παρελθόν». Οι διαφωνίες αναμένεται να κορυφωθούν στη σύνοδο κορυφής Πέμπτη και Παρασκευή. Οι κυβερνήσεις στοχεύουν συμφωνία έως τέλος έτους, ωστόσο ο Ολλανδός Έλκο Χάινεν προειδοποίησε: «Με αυτόν τον ρυθμό, δεν θα υπάρξει συμφωνία μέχρι το τέλος του έτους». Το δίλημμα παραμένει: πώς να περιοριστούν δαπάνες χωρίς να υπονομευθούν παράδοση και νέες προτεραιότητες.