Ιράν: Το παρασκήνιο της αναβολής του χτυπήματος Τραμπ

Διπλωματικός μαραθώνιος απέτρεψε επίθεση των ΗΠΑ στο Ιράν: Ποιοι έπεισαν τον Τραμπ;

Κόσμος
Δημοσιεύθηκε  · 3 λεπτά ανάγνωση

Ένας αγώνας δρόμου διπλωματίας εκτυλίχθηκε το βράδυ της Τετάρτης, με στόχο να κατευνάσει την αυξανόμενη ένταση μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης και να αποτρέψει μια επικείμενη επίθεση εναντίον του Ιράν.

Σαουδική Αραβία, Κατάρ, Τουρκία και Ομάν φέρονται να απηύθυναν έκκληση στον Αμερικανό πρόεδρο, Ντόναλντ Τραμπ, να μην προβεί σε στρατιωτικά πλήγματα εναντίον του Ιράν. Αυτή η διπλωματική πρωτοβουλία της τελευταίας στιγμής έγινε μπροστά στο φάσμα μιας επικίνδυνης κλιμάκωσης μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης.

Τα κράτη αυτά προειδοποίησαν για το ενδεχόμενο να ξεσπάσει χάος στη Μέση Ανατολή και, όπως φαίνεται, κατάφεραν να πείσουν τον Τραμπ να αναβάλει, τουλάχιστον προς το παρόν, οποιαδήποτε στρατιωτική επιχείρηση. Επιπλέον, η Σαουδική Αραβία φέρεται να αρνήθηκε να επιτρέψει στις Ηνωμένες Πολιτείες να χρησιμοποιήσουν τον εναέριο χώρο της για επιθετικούς σκοπούς. Σε συνέχεια των διαβουλεύσεων για την κρίση, ο Υπουργός Εξωτερικών της Σαουδικής Αραβίας, πρίγκιπας Φαϊζάλ μπιν Φαρχάν, επικοινώνησε τηλεφωνικά με τους ομολόγους του από το Ιράν, το Ομάν και την Τουρκία.

Σύμφωνα με τους New York Times, ακόμη και ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπέντζαμιν Νετανιάχου παρενέβη, ζητώντας από τον Ντόναλντ Τραμπ να αναβάλει την επίθεση εναντίον του Ιράν.

Μέχρι σήμερα, το Ιράν παραμένει σε μεγάλο βαθμό απομονωμένο από τα κράτη του Κόλπου. Οι βασικότεροι λόγοι είναι το αποδυναμωμένο δίκτυο των αντιπροσώπων του Ιράν στη Μέση Ανατολή, η άρνηση της Τεχεράνης να υποστηρίξει τη λύση των δύο κρατών για την Παλαιστίνη, καθώς και οι διαφωνίες σχετικά με τρία νησιά στον Περσικό Κόλπο που διεκδικούν τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.

Ωστόσο, ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Αμπάς Αραγκτσί, έχει πραγματοποιήσει σειρά επισκέψεων σε αραβικές πρωτεύουσες τους τελευταίους μήνες, οι οποίες λέγεται ότι έχουν βελτιώσει σημαντικά το επίπεδο των σχέσεων σε σύγκριση με το παρελθόν.

Για παράδειγμα, πέρυσι, ο επικεφαλής της ιρανικής διπλωματίας επισκέφθηκε το Μπαχρέιν, και έγινε ο πρώτος Ιρανός υπουργός που το έκανε από το 2010. Ο Αραγκτσί επισκέφθηκε επίσης το Κάιρο τέσσερις φορές το 2025, σε μια προσπάθεια να βελτιώσει τις σχέσεις, καθώς οι δύο πλευρές είχαν διακόψει τις διπλωματικές τους σχέσεις το 2016. Οι σχέσεις μεταξύ Σαουδικής Αραβίας και Ιράν, που κάποτε ήταν οι πιο τεταμένες στη Μέση Ανατολή, βρίσκονται σε πορεία ανάκαμψης εδώ και τρία χρόνια.

Ολα τα κράτη του Κόλπου είναι επίσης ενήμερα για την αναστάτωση που θα μπορούσε να προκαλέσει το Ιράν στη θαλάσσια κυκλοφορία στον Περσικό Κόλπο, αν δεχτεί μια μεγάλης κλίμακας επίθεση.

Ο Αραγκτσί φέρεται να έχει προσπαθήσει να πείσει τα κράτη του Κόλπου ότι ουσιαστικά το Ιράν αποτελεί μικρότερο κίνδυνο για την παγκόσμια σταθερότητα από το Ισραήλ. Ο ισραηλινός βομβαρδισμός στην Ντόχα τον περασμένο Σεπτέμβριο ενίσχυσε σημαντικά το ιρανικό επιχείρημα, με το Κατάρ να κατηγορεί ευθέως τότε το Ισραήλ ότι επιχείρησε να σαμποτάρει τις προσπάθειες ειρήνευσης στη Μέση Ανατολή.

Ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών κατάφερε επίσης να αξιοποιήσει το πολιτικό κεφάλαιο που έχει επενδύσει στις διπλωματικές του επαφές, καλώντας τους Αραβες ηγέτες στη φάση της τωρινής κρίσης για να τους εξηγήσει τους λόγους που η Τεχεράνη καταστέλλει τις διαδηλώσεις στο εσωτερικό.

Πολλά από τα προαναφερθέντα κράτη που φέρεται να πίεσαν τον Τραμπ δυσανασχετούν έντονα με το δίκτυο των φιλοϊρανικών πολιτοφυλακών στον Λίβανο, το Ιράκ και την Υεμένη. Ωστόσο, με πολλή δυσκολία θα χαιρέτιζαν το παράδειγμα ενός αυταρχικού καθεστώτος που ανατρέπεται από διαμαρτυρίες στους δρόμους ή ακόμη και τον κατακερματισμό του ιρανικού κράτους.