ΗΠΑ-Ιράν: Γιατί οι διαπραγματεύσεις ήταν γεμάτες απειλές και προειδοποιήσεις - Η επόμενη μέρα μετά το Ομάν

Διπλωματικό θρίλερ ΗΠΑ-Ιράν: Η αρμάδα του Τραμπ και το πυρηνικό πόκερ

Κόσμος
Δημοσιεύθηκε  · 3 λεπτά ανάγνωση

Οι διπλωματικές διεργασίες μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν στο Ομάν εξελίσσονται σε ένα θρίλερ για γερά νεύρα, καθώς η διαδικασία παραμένει ενεργή παρά τις προσωρινές διακοπές. Πηγές από το Ιράν που μίλησαν στο Al Jazeera κάνουν λόγο για «σοβαρές» διαπραγματεύσεις, οι οποίες μάλιστα κινούνται με ρυθμούς ταχύτερους από κάθε προηγούμενη φορά, την ώρα που αμερικανικές αναφορές προμηνύουν νέο γύρο επαφών μέσα στις επόμενες ημέρες.

Ο ίδιος ο Ντόναλντ Τραμπ έδωσε το δικό του στίγμα, χαρακτηρίζοντας τις συνομιλίες «πολύ καλές» και προαναγγέλλοντας τη συνέχεια των επαφών «στις αρχές της επόμενης εβδομάδας». Μιλώντας σε δημοσιογράφους πάνω στο Air Force One, ο Αμερικανός πρόεδρος σημείωσε χαρακτηριστικά πως «το Ιράν φαίνεται πως επιθυμεί διακαώς να καταλήξει σε συμφωνία», αν και έσπευσε να διευκρινίσει με νόημα πως «πρέπει να δούμε ποια θα είναι αυτή η συμφωνία».

Πίσω όμως από τα διπλωματικά χαμόγελα, η Ουάσιγκτον επιλέγει να δείξει και τα δόντια της. Ο Τραμπ υπενθύμισε με εμφατικό τρόπο την αμερικανική στρατιωτική υπεροχή, κλιμακώνοντας την πίεση προς την Τεχεράνη. «Έχουμε μια μεγάλη αρμάδα, έναν μεγάλο στόλο που κατευθύνεται στην περιοχή και θα βρίσκεται εκεί πολύ σύντομα», δήλωσε, προειδοποιώντας πως σε περίπτωση που η διπλωματία αποτύχει, οι συνέπειες για το Ιράν θα είναι «τεράστιες».

Αυτή η τακτική της διπλής γλώσσας —από τη μία η διάθεση για συμφωνία και από την άλλη η επίδειξη ισχύος— συνθέτει το εκρηκτικό σκηνικό των διαπραγματεύσεων. Στην καρδιά της αντιπαράθεσης βρίσκεται το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης. Η αμερικανική πλευρά θέτει ως απαράβατο όρο τον περιορισμό του εμπλουτισμού ουρανίου κάτω από το 1,5%, ένα όριο που το Ιράν απορρίπτει κατηγορηματικά. Με το απόθεμα ουρανίου της Τεχεράνης να βρίσκεται ήδη στο 60%, η απόσταση από τη στρατιωτική αξιοποίηση είναι πλέον οριακή.

Οι αναλυτές κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου, εκτιμώντας πως αν ο εμπλουτισμός αγγίξει το 80%, το Ιράν θα μπορούσε να διαθέτει τουλάχιστον 6 πυραύλους μέσα στο 2026. Αν και η Τεχεράνη εμφανίζεται ανοιχτή σε συζήτηση υπό όρους, το χάσμα μεταξύ των δύο πλευρών παραμένει τεράστιο. Η ανάμνηση του «Πολέμου των 12 Ημερών» τον Ιούνιο του 2025 παραμένει νωπή. Οι αμερικανικοί βομβαρδισμοί τότε μπορεί να καθυστέρησαν το πρόγραμμα, αλλά δεν το εξάρθρωσαν, καθώς το Ιράν φέρεται να είχε προνοήσει μεταφέροντας κρίσιμα υλικά σε μυστικές τοποθεσίες.

Παράλληλα, οι ΗΠΑ απαιτούν τον τερματισμό της παροχής βαλλιστικών πυραύλων στους συμμάχους της Τεχεράνης, κάτι που το Ιράν μεταφράζει ως απόπειρα στρατηγικού αφοπλισμού. Η Τεχεράνη διατηρεί την ικανότητα να πλήξει στόχους σε μεγάλη ακτίνα, συμπεριλαμβανομένου του Ισραήλ, με drones και πυραύλους, στοιχείο που λειτουργεί αποτρεπτικά. Είναι ενδεικτικό πως κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού του 2025, το Ισραήλ χρειάστηκε να εξαντλήσει μεγάλο μέρος της αντιαεροπορικής του άμυνας για να αποκρούσει τις επιθέσεις, καθιστώντας μια νέα κλιμάκωση ριψοκίνδυνη.

Στο παρασκήνιο, αμερικανικές πηγές εκμυστηρεύονται στο NBC News πως η στρατηγική του Λευκού Οίκου σε περίπτωση πλήρους στρατιωτικής κλιμάκωσης παραμένει ασαφής. Η απειλή της βίας λειτουργεί κυρίως ως μοχλός πίεσης, καθώς καμία πλευρά δεν επιθυμεί μια γενικευμένη ανάφλεξη στη Μέση Ανατολή. Η διπλωματία παραμένει το τελευταίο ανάχωμα, όμως οι «κόκκινες» γραμμές μοιάζουν προς το παρόν αξεπέραστες.