Σε μια εξέλιξη μείζονος σημασίας για τα αναπαραγωγικά δικαιώματα στην Ευρώπη, η Κομισιόν ανακοίνωσε στις 26 Φεβρουαρίου την απάντησή της στην ευρωπαϊκή πρωτοβουλία πολιτών «My Voice, My Choice». Η απόφαση ανοίγει τον δρόμο για την ενίσχυση της πρόσβασης σε ασφαλείς αμβλώσεις, επιλέγοντας ωστόσο την οδό των συστάσεων προς τα κράτη-μέλη αντί για τη δημιουργία ενός εντελώς νέου χρηματοδοτικού εργαλείου.

Λίγο πριν από τις 17:00, η εκτελεστική αντιπρόεδρος της Κομισιόν για τα Κοινωνικά Δικαιώματα, Ροξάνα Μινζάτου, και η επίτροπος για την Ισότητα, Χατζά Λαμπίμπ, περιέγραψαν το πλαίσιο της απόφασης μετά τη συνεδρίαση του Σώματος των Επιτρόπων. Όπως δήλωσαν: "αποφασίσαμε ότι είναι πιθανόν να χρησιμοποιήσουμε υφιστάμενη ευρωπαϊκή χρηματοδότηση για να υποστηρίξουμε τις προσπάθειες για καλύτερη πρόσβαση σε ασφαλείς αμβλώσεις και να μειώσουμε τον αριθμό των αμβλώσεων που θέτουν σε κίνδυνο τη ζωή της γυναίκας". Σύμφωνα με τις ίδιες, πλέον "δίνεται η δυνατότητα στα κράτη μέλη να χρησιμοποιούν ευρωπαϊκή χρηματοδότηση για να βελτιώσουν την πρόσβαση στις αμβλώσεις".

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υπογραμμίζει ότι τα κράτη-μέλη μπορούν να βασίζονται στο Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο+ (ΕΚΤ+), προκειμένου να διασφαλίσουν την ισότιμη πρόσβαση σε νόμιμα διαθέσιμες και οικονομικά προσιτές υπηρεσίες υγείας. Στο επίσημο κείμενο σημειώνεται: "H στήριξη παρέχεται εφόσον τα κράτη μέλη το επιθυμούν, σε εθελοντική βάση και σύμφωνα με την εθνική τους νομοθεσία, ιδίως με τη χρήση ή την ανακατανομή των διαθέσιμων πόρων στο πλαίσιο των προγραμμάτων τους ΕΚΤ+. Το ΕΚΤ+ μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την ενίσχυση της πρόσβασης σε νομίμως διαθέσιμες, οικονομικά προσιτές και ασφαλείς υπηρεσίες άμβλωσης για τις εγκύους. Το ΕΚΤ+ μπορεί να στηρίξει τις προσπάθειες αυτών των κρατών μελών, διασφαλίζοντάς τους παράλληλα την αυτονομία να καθορίζουν τον τρόπο και τις προϋποθέσεις υπό τις οποίες θα παρέχεται πρόσβαση σε ασφαλή και νόμιμη άμβλωση".

Παρά τη θετική αυτή κατεύθυνση, η απόφαση προκαλεί συζητήσεις καθώς δεν προβλέπεται αύξηση των συνολικών κονδυλίων του ταμείου, το οποίο ήδη καλύπτει ανάγκες για την απασχόληση και την κοινωνική ένταξη. Η πρωτοβουλία «My Voice, My Choice», η οποία συγκέντρωσε 1,1 εκατομμύριο υπογραφές από 19 χώρες, ζητούσε έναν εθελοντικό ευρωπαϊκό χρηματοδοτικό μηχανισμό που θα κάλυπτε πλήρως το κόστος για τις γυναίκες που αναγκάζονται να ταξιδέψουν για ιατρική φροντίδα. Η Nika Kovač από την πρωτοβουλία εξέφρασε την ικανοποίησή της για την κάλυψη των εξόδων μετακίνησης, δηλώνοντας όμως: "Για την ώρα είμαστε χαρούμενες", αφήνοντας να εννοηθεί πως αναμένονταν πιο δραστικά μέτρα.

Οι ακτιβίστριες, περιγράφοντας την πραγματικότητα στην ήπειρο, υποστήριξαν: "ζούμε σε μία Ευρώπη όπου τα δικαιώματα των γυναικών στην άμβλωση εξαρτώνται από τον τόπο κατοικίας τους και το εισόδημα". Σε δηλώσεις τους τόνισαν πως: "Η νομική μορφή δεν ήταν ποτέ η προτεραιότητά μας· προτεραιότητα ήταν πάντα το αποτέλεσμα για τις γυναίκες – η πρόσβαση σε ασφαλή φροντίδα άμβλωσης ώστε να μη διακινδυνεύουν η υγεία και η ζωή τους. Η μόνη μας επιθυμία είναι η θετική απάντηση να μεταφραστεί το συντομότερο δυνατό σε συγκεκριμένες πράξεις. Η πρόσβαση σε ασφαλή άμβλωση είναι ζήτημα υγείας, ισότητας και θεμελιωδών δικαιωμάτων. Αν η Επιτροπή πει «ναι», πρέπει να το πει με τρόπο που αλλάζει την πραγματικότητα, όχι μόνο με λόγια".

Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στην κατάσταση στην Πολωνία, όπου οι περιορισμοί έχουν οδηγήσει σε τραγικά περιστατικά. "Η κατάσταση στην Ευρώπη είναι βαθιά άνιση. Στην Πολωνία, μετά τη σχεδόν πλήρη απαγόρευση το 2020, είδαμε τις συνέπειες σχεδόν αμέσως. Γυναίκες όπως η Ιζαμπέλα, η Μάρτα και η Αγνιέσκα πέθαναν επειδή οι γιατροί καθυστέρησαν τη φροντίδα, φοβούμενοι ότι θα παραβιάσουν τον νόμο. Σήμερα οι Πολωνές ζητούν βοήθεια από μη κυβερνητικές οργανώσεις που κάνουν εξαιρετική δουλειά· ταξιδεύουν επίσης σε μεγάλους αριθμούς στο εξωτερικό και δυστυχώς στρέφονται και σε διαδικτυακές «μαύρες αγορές» χαπιών άμβλωσης που μπορεί να είναι επικίνδυνες. Το ταξίδι σημαίνει πληρωμή μεταφοράς, διαμονής, ιατρικών εξόδων. Σημαίνει άγχος, μυστικότητα και συχνά χρέη", αναφέρουν οι ακτιβίστριες.

Όπως επισημάνθηκε κατά την παρουσίαση των στοιχείων: "Όπως φάνηκε και στο ρεπορτάζ του NEWS247, ακόμη και σε χώρες όπου η άμβλωση είναι νόμιμη «στα χαρτιά», η πρόσβαση μπορεί να εξαρτάται από την περιοχή, τη διαθεσιμότητα γιατρών ή την επίκληση αντίρρησης συνείδησης. Στην πράξη, το δικαίωμα μπορεί να είναι εξαιρετικά δύσκολο να ασκηθεί". Καταλήγοντας, η πρόταση της πρωτοβουλίας υπογραμμίζει: "Αυτή είναι η Ευρώπη σήμερα: μια Ευρώπη όπου τα δικαιώματα εξαρτώνται από τον τόπο κατοικίας και το εισόδημα. Η πρότασή μας δεν αλλάζει τους εθνικούς νόμους περί άμβλωσης. Δημιουργεί έναν ευρωπαϊκό χρηματοδοτικό μηχανισμό ώστε, όταν μια γυναίκα χρειάζεται να ταξιδέψει για φροντίδα, το κόστος να μην βαραίνει αποκλειστικά την ίδια".

Η εκστρατεία «My Voice, My Choice» κινητοποίησε 2.000 εθελοντές και έφτασε σε 65 εκατομμύρια ανθρώπους ψηφιακά, επιτυγχάνοντας να γίνει μία από τις μόλις 13 επιτυχημένες Ευρωπαϊκές Πρωτοβουλίες Πολιτών (ECI) από την καθιέρωση του θεσμού.