Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε ότι η Ευρώπη συμφώνησε να αποδεσμεύσει «τεράστιες ποσότητες από τα πλούσια αποθέματά της σε ντίζελ», μετά από ημέρες έντονης πίεσης για την αναχόρφηση της ραγδαίας ανόδου των τιμών των καυσίμων. «Η διαδικασία θα ξεκινήσει άμεσα», έγραψε την Παρασκευή σε ανάρτησή του στο Truth Social.

Ο Τραμπ είχε μιλήσει με τον Γάλλο ομόλογό του Εμανουέλ Μακρόν την Πέμπτη και με τους ηγέτες της G7 την Παρασκευή, προκειμένου να διαπραγματευτεί την αποδέσμευση ευρωπαϊκών αποθεμάτων ντίζελ. Το σχέδιο παρουσιάστηκε από αξιωματούχο του Λευκού Οίκου στο CNN.

Ευρωπαίοι αξιωματούχοι πραγματοποίησαν συνομιλίες την Παρασκευή για την αντιμετώπιση της κρίσης, αφού οι ΗΠΑ άσκησαν έντονη πίεση για αξιοποίηση των αποθεμάτων έκτακτης ανάγκης σε ντίζελ. Διαφορετικά, η Ευρώπη θα κινδύνευε να αντιμετωπίσει πιθανή απαγόρευση των εξαγωγών καυσίμων από τις ΗΠΑ.

Μετά τη σύσκεψη των ηγετών της G7, την οποία προήδρευσε, η Γαλλία εξέδωσε ανακοίνωση για την απελευθέρωση αποθεμάτων. Στο κείμενό τους, οι ηγέτες της G7 ανέφεραν ότι «θα υλοποιήσουν τις δεσμεύσεις τους» με την αποδέσμευση 100 εκατομμυρίων βαρελιών σε διάστημα τεσσαρών μηνών, ξεκινώντας άμεσα. Το πρόγραμμα περιλαμβάνει μια «σημαντική αποδέσμευση ντίζελ κατά τις πρώτες 20 ημέρες από τα μέλη και τους εταίρους της G7».

Το τελεσίγραφο της αμερικανικής κυβέρνησης σήμανε κλιμάκωση της πίεσης προς την Ευρώπη, σύμφωνα με το CNN. Ο Τραμπ επιδιώκει να μειώσει τις τιμές των καυσίμων στις ΗΠΑ ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών του Νοεμβρίου.

Το ντίζελ είναι ένα από τα βασικά καύσιμα που κρατούν σε λειτουργία την παγκόσμια οικονομία, καθώς χρησιμοποιείται σε φορτηγά, τρακτέρ, εμπορευματικά τρένα και άλλα επαγγελματικά οχήματα. Οι ΗΠΑ είναι ο μεγαλύτερος εξαγωγέας ντίζελ στον κόσμο, ενώ ο Τραμπ έχει απειλήσει να περιορίσει ή να απαγορεύσει τις εξαγωγές, ώστε να αυξηθούν οι διαθέσιμες ποσότητες στην αμερικανική αγορά και να μειωθούν οι τιμές.

Μια απαγόρευση εξαγωγής ντίζελ από τις ΗΠΑ θα επηρέαζε σοβαρά την Ευρώπη, η οποία είναι καθαρός εισαγωγέας του καυσίμου. Ωστόσο, η αποδέσμευση των αποθεμάτων έκτακτης ανάγκης ενέχει τον κίνδυνο να αφήσει την Ευρώπη ευάλωτη, εφόσον συνεχιστούν οι διαταραχές στον εφοδιασμό λόγω του πολέμου στη Μέση Ανατολή και στην Ουκρανία.

Ο υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ Σκοτ Μπέσεντ και ο υπουργός Ενέργειας Κρις Ράιτ προέτρεψαν αυτή την εβδομάδα τις ευρωπαϊκές χώρες να αποδεσμεύσουν ντίζελ από τα αποθέματά τους. «Τώρα είναι η κατάλληλη στιγμή να απελευθερωθούν συντονισμένα αποθέματα ντίζελ, καθώς ξεκινά η περίοδος της συγκομιδής και πλησιάζει ο χειμώνας, όταν αυξάνεται η ζήτηση για πετρέλαιο θέρμανσης. Πρέπει να διοχετεύσουμε περισσότερο ντίζελ στην αγορά», δήλωσε ο Ράιτ την Πέμπτη στο Fox News.

Ο πόλεμος μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, ο οποίος βρίσκεται πλέον στον όγδοο μήνα, έχει διαταράξει τις ροές πετρελαίου και διυλισμένων προϊόντων από τη Μέση Ανατολή. Παρότι η Ευρώπη δεν βρίσκεται προς το παρόν αντιμέτωπη με σοβαρή έλλειψη, οι παγκόσμιες προμήθειες είναι περιορισμένες και οι τιμές έχουν εκτοξευθεί στα ύψη.

Οι τιμές του ντίζελ στις ΗΠΑ έχουν εκτοξευθεί από την έναρξη του πολέμου και τον περασμένο μήνα ξεπέρασαν για πρώτη φορά τα 6 δολάρια το γαλόνι, σύμφωνα με στοιχεία της AAA. Η μέση τιμή ανερχόταν στα 6,40 δολάρια το γαλόνι την Παρασκευή. Οι τιμές σημείωσαν πτώση 5% την ίδια μέρα, ως αντίδραση στις ειδήσεις για τη συντονισμένη αποδέσμευση αποθεμάτων.

Η απειλή απαγόρευσης των εξαγωγών ντίζελ από τις ΗΠΑ σήμαινε ότι η Ευρώπη δεν είχε άλλη επιλογή από το να συμμορφωθεί με τις απαιτήσεις της Ουάσινγκτον, σύμφωνα με αναλυτές. «Οι ΗΠΑ αποτελούν τόσο σημαντικό προμηθευτή ντίζελ στη διεθνή αγορά, που οποιαδήποτε απαγόρευση των εξαγωγών θα οδηγούσε τις χώρες να “παλεύουν για ό,τι απομένει”», δήλωσε ο Ρίτσαρντ Μπρόνζ, συνιδρυτής της Energy Aspects.

Σύμφωνα με στοιχεία της Intercontinental Exchange, οι τιμές αναφοράς του ντίζελ στην Ευρώπη έχουν υπερδιπλασιαστεί από την έναρξη του πολέμου μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν στα τέλη Φεβρουαρίου.

Η κατάσταση επιδεινώνεται εξαιτίας της απαγόρευσης των εξαγωγών ντίζελ από τη Ρωσία, την οποία η Μόσχα παρέτεινε πρόσφατα έως τα τέλη Οκτωβρίου, μετά από επιθέσεις ουκρανικών drones εναντίον των διυλιστηρίων της. Ο Μπρόνζ ανέφερε επίσης ενδείξεις από την Κίνα ότι ενδέχεται να επιβάλει αυστηρότερους περιορισμούς στις εξαγωγές πετρελαϊκών προϊόντων της.

Τα κράτη μέλη της ΕΕ υποχρεούνται να διατηρούν αποθέματα πετρελαίου που αντιστοιχούν σε 90 ημέρες καθαρών εισαγωγών. Η Κομισιόν, όμως, δεν προσδιορίζει τον τρόπο κατανομής τους μεταξύ πετρελαίου, καυσίμου αεροσκαφών, κηροζίνης και ντίζελ.

Ο Ματ Στάνλεϊ, στέλεχος της Kpler, επισήμανε το δίλημμα που αντιμετωπίζει η Ευρώπη, καθώς και τους κινδύνους από την αποδέσμευση των αποθεμάτων έκτακτης ανάγκης σε ένα αβέβαιο γεωπολιτικό περιβάλλον. «Αν η υποκείμενη διαταραχή συνεχιστεί, δεν μπορείς να συνεχίσεις να αντλείς από τα αποθέματα επ’ αόριστον χωρίς τελικά να δημιουργήσεις ένα πολύ μεγαλύτερο πρόβλημα εφοδιασμού», δήλωσε στο CNN.

Τον Μάρτιο, τα κράτη μέλη του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας συμφώνησαν να διαθέσουν 400 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου στην παγκόσμια αγορά. Πρόκειται για τη μεγαλύτερη αποδέσμευση αποθεμάτων πετρελαίου έκτακτης ανάγκης στην ιστορία, ως αντίδραση στον πόλεμο μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν. Ωστόσο, οι ΗΠΑ υποστήριξαν ότι η Ευρώπη δεν έχει εκπληρώσει τις υποχρεώσεις της.