Με το τέλος του Ιανουαρίου προ των πυλών, χιλιάδες ελεύθεροι επαγγελματίες, αυτοαπασχολούμενοι και αγρότες βρίσκονται μπροστά σε μια σημαντική απόφαση που θα καθορίσει το ασφαλιστικό τους τοπίο για το 2026: την επιλογή της ασφαλιστικής κατηγορίας. Η προθεσμία για την υποβολή δήλωσης ή την τροποποίηση της ασφαλιστικής κλάσης εκπνέει στις 31 Ιανουαρίου, και σύμφωνα με την απόφαση του ΕΦΚΑ, η επιλογή αυτή "κλειδώνει" για ολόκληρο το έτος. Όσοι δεν προβούν σε επιλογή, θα παραμείνουν στην ίδια κατηγορία με το 2025, επίσης για όλη τη διάρκεια του έτους.

Η φετινή διαδικασία έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς όλα δείχνουν ότι οι ασφαλιστικές εισφορές θα αυξηθούν, έστω και με μικρότερο ρυθμό. Οι ενδείξεις συγκλίνουν σε μια αύξηση της τάξης του 2,5%, ένα ποσοστό που συνδέεται άμεσα με τον μέσο ετήσιο πληθωρισμό. Η επίσημη διαπιστωτική πράξη από το υπουργείο Εργασίας αναμένεται να εκδοθεί έως το τέλος Ιανουαρίου, αλλά τα ποσά θεωρούνται σε μεγάλο βαθμό προκαθορισμένα. Αξίζει να σημειωθεί ότι αυτή είναι η τέταρτη συνεχόμενη αύξηση των εισφορών για τους μη μισθωτούς, με τη συνολική επιβάρυνση για την περίοδο 2023-2026 να αγγίζει το 18,35%. Ωστόσο, για το 2026, η αύξηση θα μπορούσε να ήταν ακόμα μεγαλύτερη εάν είχε προχωρήσει η διαδικασία αναπροσαρμογής των εισφορών με βάση τον δείκτη εξέλιξης μισθών. Η καθυστέρηση στην ολοκλήρωση αυτού του δείκτη φαίνεται να "βολεύει" τόσο τους μη μισθωτούς όσο και την κυβέρνηση, η οποία δεν επιθυμεί να επιβαρύνει περαιτέρω τους ελεύθερους επαγγελματίες.

Σε κάθε περίπτωση, η αύξηση αυτή συνεπάγεται ένα επιπλέον μηνιαίο κόστος, το οποίο διαφοροποιείται ανάλογα με την ασφαλιστική κατηγορία. Για παράδειγμα, στην 1η ασφαλιστική κατηγορία των ελευθέρων επαγγελματιών, όπου σήμερα καταβάλλεται ένα συνολικό ποσό 254,65 ευρώ μηνιαίως (κύρια σύνταξη, υγεία και εισφορά ανεργίας), με την αύξηση του 2,5% το ποσό αυτό διαμορφώνεται στα 261,02 ευρώ. Αυτό σημαίνει ότι ο ασφαλισμένος θα κληθεί να πληρώσει 6,37 ευρώ επιπλέον κάθε μήνα, ή περίπου 76 ευρώ σε ετήσια βάση.

Στη 2η κατηγορία, οι μηνιαίες εισφορές αυξάνονται από τα 303,59 ευρώ στα 311,18 ευρώ, με μια μηνιαία επιβάρυνση της τάξης των 7,59 ευρώ, ενώ στην 3η κατηγορία το ποσό αυξάνεται από τα 361,84 στα 370,89 ευρώ. Είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι όσο υψηλότερη είναι η κατηγορία, τόσο μεγαλύτερη είναι και η απόλυτη αύξηση: στην 6η και ανώτερη κατηγορία, οι εισφορές εκτιμάται ότι θα φτάσουν τα 686,12 ευρώ τον μήνα, από 669,39 ευρώ το 2025, δηλαδή 16,73 ευρώ επιπλέον.

Ανάλογη είναι η εικόνα και στους αγρότες, όπου η 1η ασφαλιστική κατηγορία αναμένεται να αυξηθεί από τα 145,63 ευρώ στα 149,27 ευρώ, ενώ η 6η κατηγορία θα φτάσει τα 404,81 ευρώ μηνιαίως. Επιπλέον, αυξήσεις θα υπάρξουν και στις εισφορές επικουρικής ασφάλισης και εφάπαξ για δικηγόρους, γιατρούς και μηχανικούς, με μικρότερες αλλά σταθερές επιβαρύνσεις.