Με το φάντασμα του στασιμοπληθωρισμού να πλανάται ξανά πάνω από την παγκόσμια αγορά, όπως υπογράμμισε ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος Γιάννης Στουρνάρας, η κυβέρνηση και οι αναλυτές βρίσκονται σε κατάσταση συναγερμού. Ήδη επεξεργάζονται «σενάρια πολέμου» για την ελληνική οικονομία, ενσωματώνοντας δυσοίωνες προβλέψεις για χαμηλότερη ανάπτυξη και σημαντικά υψηλότερο πληθωρισμό.

Η αβεβαιότητα κυριαρχεί, τροφοδοτούμενη και από την απρόβλεπτη συμπεριφορά των ΗΠΑ. Αξιωματούχοι και αναλυτές τονίζουν πως οι τελικές επιπτώσεις θα εξαρτηθούν από τη διάρκεια και την ένταση του πλήγματος στην περιοχή του Κόλπου. Σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, το αρχικό σενάριο του προϋπολογισμού για τιμή πετρελαίου στα 62 δολάρια το βαρέλι δεν υφίσταται πλέον. Αν η κρίση λήξει σύντομα, το πρώτο εναλλακτικό πλάνο προβλέπει μέση τιμή 75-80 δολάρια, με τον πληθωρισμό να αυξάνεται στο 2,5% από το αρχικό 2,2%.

Ωστόσο, το εφιαλτικό σενάριο που είδε το πετρέλαιο να αγγίζει τα 100 δολάρια την Παρασκευή αλλάζει τα δεδομένα. Σε περίπτωση που η τιμή παραμείνει σε αυτά τα επίπεδα όλο το έτος, ο πληθωρισμός αναμένεται να εκτοξευθεί στο 4,7%, ενώ η ανάπτυξη θα υποχωρήσει στο 1,9%. Στο ίδιο ποσοστό, 1,9%, τοποθετεί την ανάπτυξη σε περίπτωση ενεργειακού σοκ και το Γραφείο Προϋπολογισμού του Κράτους στη Βουλή (ΓΠΚΒ).

Οι εκτιμήσεις της Εθνικής Τράπεζας συγκλίνουν σε αυτό το κλίμα, προβλέποντας ανάπτυξη 2% και πληθωρισμό στο 3,2% υπό ένα δυσμενές σενάριο ενεργειακών πιέσεων που θα διαρκέσει μέχρι το 2026. Ο επικεφαλής του οικονομικού γραφείου του πρωθυπουργού, Μιχάλης Αργυρού, σημειώνει: «Σε αυτό το στάδιο δεν μπορούμε να κάνουμε ασφαλείς προβλέψεις για την εξέλιξη αυτής της κρίσης», προσθέτοντας πως «υπάρχουν διάφορα σενάρια, με διαφορετικές επιπτώσεις στην ανάπτυξη και στον πληθωρισμό. Βέβαια, τόσο οι αγορές όσο και η μεγάλη πλειονότητα των αναλυτών δεν προεξοφλούν μια επανάληψη της εμπειρίας του 2022-2023, όταν ο πληθωρισμός στην Ευρώπη πλησίασε το 10%. Για να συμβεί αυτό το σενάριο πρέπει να γίνει κάτι πολύ δραματικό.»

Αν και η Ευρώπη δεν αντιμετωπίζει σήμερα πρόβλημα εφοδιασμού όπως στο παρελθόν, η κρισιμότητα των Στενών του Ορμούζ προκαλεί μεγάλη μεταβλητότητα. Οι πιέσεις αντανακλώνται ήδη στον προϋπολογισμό, με τα έσοδα να μειώνονται και την ανάγκη για μέτρα στήριξης να γίνεται επιτακτική. Η Oxford Economics επισημαίνει ότι η Νότια Ευρώπη διαθέτει πλέον ισχυρότερη δημοσιονομική θέση για να παρέμβει, αν και μέχρι στιγμής μόνο η Πορτογαλία έχει μειώσει τον ΕΦΚ στα καύσιμα.

Παρά την ανησυχία, ο συντονιστής του ΓΠΚΒ, καθηγητής Γιάννης Τσουκαλάς, θεωρεί πως ακόμη και με ανάπτυξη 1,9% δεν θα υπάρξει δημοσιονομικό πρόβλημα, δηλώνοντας: «Υπάρχει ακόμη περιθώριο να εξασφαλιστούν περισσότερα έσοδα». Οι επόμενες επίσημες προβλέψεις αναμένονται στα τέλη Μαρτίου σε συνεργασία με την Κομισιόν.