Η Ευρωπαϊκή Ένωση φαίνεται να εισέρχεται σε μια νέα, καθοριστική εποχή, καθώς οι ηγέτες της στρέφονται προς το μοντέλο μιας «Ευρώπης δύο ταχυτήτων». Στο επίκεντρο της άτυπης συνόδου που πραγματοποιήθηκε στο κάστρο Άλντεν Μπίσεν του Βελγίου, βρέθηκε η ανάγκη για μια πιο ισχυρή και ανταγωνιστική οικονομία, με στόχο την προστασία των στρατηγικών βιομηχανιών και την προώθηση της λεγόμενης ευρωπαϊκής προτίμησης (made in Europe).

Ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, χαρακτήρισε τη στιγμή ως «σημείο καμπής», δηλώνοντας: «Εως το 1992 είχαμε κοινή αγορά, από τότε χτίζουμε την ενιαία αγορά. Τώρα θέλουμε να θέσουμε τα θεμέλια μιας πραγματικά ενιαίας ευρωπαϊκής αγοράς». Από την πλευρά της, η πρόεδρος της Κομισιόν, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, υπογράμμισε την πίεση που δέχεται η Ε.Ε. από τον διεθνή ανταγωνισμό, σημειώνοντας ότι «Υπό πίεση μπορούμε να μετακινήσουμε βουνά», ενώ δεσμεύτηκε για έναν οδικό χάρτη έως τη σύνοδο κορυφής τον Μάρτιο.

Η νέα αυτή προσέγγιση επιτρέπει την προώθηση μεταρρυθμίσεων μέσω της «ενισχυμένης συνεργασίας», αρκεί να συμφωνούν τουλάχιστον εννέα κράτη-μέλη. Αυτό το εργαλείο θεωρείται «εμπόδιο» σε έναν κόσμο στρατηγικού ανταγωνισμού έναντι ΗΠΑ και Κίνας. Το πρώτο κρίσιμο τεστ θα είναι η ένωση αποταμιεύσεων και επενδύσεων. Ο Εμμανουέλ Μακρόν προειδοποίησε μάλιστα πως αν δεν υπάρξει πρόοδος μέχρι τον Ιούνιο, η λύση της «ενισχυμένης συνεργασίας» θα εξεταστεί άμεσα, καθώς ο στόχος είναι «κομβικός» για την παραμονή των ευρωπαϊκών κεφαλαίων εντός της Ένωσης.

Στη συζήτηση κυριάρχησαν και οι εκθέσεις των Μάριο Ντράγκι και Ενρίκο Λέτα. Ο Ντράγκι φέρεται να έκρουσε εκ νέου «καμπανάκι» για την απώλεια ανταγωνιστικότητας, ζητώντας δράση εντός του 2026 για την αντιμετώπιση του κατακερματισμού της αγοράς και του υψηλού ενεργειακού κόστους. Ο Λέτα έδωσε έμφαση στην ανάγκη μετεξέλιξης των τομέων που λειτουργούν κυρίως σε εθνικό επίπεδο, ενώ στο τραπέζι μπήκε η ιδέα δημιουργίας ισχυρών ευρωπαϊκών «πρωταθλητές».

Το ζήτημα της ενέργειας παραμένει ακανθώδες, με τις τιμές στην Ευρώπη να πλήττουν τη βιομηχανία. Υπό την «πίεση» κυβερνήσεων για μείωση των τιμών, η Φον ντερ Λάιεν ανακοίνωσε ότι η αναθεώρηση του Ιουλίου θα εξετάσει μηχανισμούς προσαρμογής των τιμών άνθρακα, ενώ εξετάζονται αλλαγές στο σύστημα merit-order. Τέλος, αν και η κινητοποίηση ιδιωτικών κεφαλαίων αποτελεί προτεραιότητα, η πρόταση της Γαλλίας για νέο κοινό ευρωπαϊκό χρέος προσέκρουσε στη Γερμανία.