Σε ένα κλίμα φορτισμένο από τις πρόσφατες τουρκικές NAVTEX και την πάγια απόσταση που χωρίζει τις δύο πλευρές, ο Κυριάκος Μητσοτάκης ετοιμάζεται να περάσει το κατώφλι της Άγκυρας την προσεχή Τετάρτη. Μετά από σχεδόν ενάμιση χρόνο, η τετ-α-τετ συνάντηση με τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν αποτελεί ένα κρίσιμο στοίχημα για τη διατήρηση των ανοιχτών διαύλων επικοινωνίας, παρά το γεγονός ότι οι προσδοκίες παραμένουν χαμηλές.

Οι τελευταίοι τριγμοί στις σχέσεις των δύο χωρών προκλήθηκαν από τις κινήσεις της Άγκυρας στο Αιγαίο, με NAVTEX που επιδιώκουν να προβάλουν δικαιοδοσία ανατολικά του 25ου μεσημβρινού και να θέσουν θέμα αποστρατιωτικοποίησης των νησιών. Η τουρκική πλευρά, επιλέγοντας να διοχετεύσει τις θέσεις της μέσω πηγών του υπουργείου Άμυνας, στοχεύει τόσο στο εσωτερικό της ακροατήριο όσο και στην απομόνωση του Νίκου Δένδια, τον οποίο οι γείτονες συχνά χαρακτηρίζουν ως "υπονομευτή" των διμερών επαφών. Παράλληλα, τουρκικά δημοσιεύματα από το πρακτορείο Αναντολού επιβεβαιώνουν πως αυτές οι ενέργειες εντάσσονται σε μια ευρύτερη στρατηγική αλλαγής του στάτους κβο στο Αιγαίο.

Το μομέντουμ της περιόδου των "ήρεμων νερών", που γεννήθηκε μετά τους καταστροφικούς σεισμούς του 2023, φαίνεται να έχει εξασθενήσει, καθώς και οι δύο πρωτεύουσες υπολογίζουν το πολιτικό κόστος από την ανάληψη τολμηρών πρωτοβουλιών. Οι συζητήσεις στο πλαίσιο του πολιτικού διαλόγου δεν έχουν αποδώσει καρπούς, ενώ η πρόσφατη ρητορική του Χακάν Φιντάν περί ετοιμότητας για συζήτηση επί των θαλάσσιων ζωνών επανέφερε στο τραπέζι ζητήματα που αγγίζουν ακόμα και τα χωρικά ύδατα. Οι επόμενες εκλογικές αναμετρήσεις του 2027 και 2028 στην Ελλάδα και την Τουρκία ίσως αποτελέσουν το νέο ορόσημο για ουσιαστική αναθέρμανση των σχέσεων.

Ωστόσο, το ενδιαφέρον μετατοπίζεται και στον τομέα της ενέργειας, με την αμερικανική Chevron να δείχνει κινητικότητα σε Ελλάδα, Τουρκία και Λιβύη. Η εμπλοκή των ΗΠΑ φαίνεται να στοχεύει σε εξορύξεις στην Ανατολική Μεσόγειο που θα διασφαλίζουν έρευνες χωρίς να δημιουργούν υποχρεώσεις για την επίλυση των μακροχρόνιων διαφορών των παράκτιων κρατών. Στο πλαίσιο της προετοιμασίας της επίσκεψης, η Άγκυρα προχώρησε στην αναβολή της άσκησης "Γαλάζια Πατρίδα", η οποία επρόκειτο να διεξαχθεί τον Φεβρουάριο, μια κίνηση που ερμηνεύεται ως προσπάθεια βελτίωσης της ατμόσφαιρας.

Σύμφωνα με έμπειρες τουρκικές διπλωματικές πηγές, "Στις ελληνοτουρκικές σχέσεις και θέσεις δεν έχει αλλάξει κάτι. Οι δύο πλευρές εκφράζουν τις πάγιες θέσεις τους σχετικά με το Αιγαίο, καθώς και τις διαφορές τους. Σε αυτό το πλαίσιο θα πραγματοποιηθεί η συνάντηση του Κυριάκου Μητσοτάκη με τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν στις 11 Φεβρουαρίου στην Aγκυρα". Οι ίδιες πηγές τονίζουν ότι "σε μια περίοδο κατά την οποία στην περιοχή υπάρχουν πόλεμοι, συγκρούσεις και εντάσεις, είναι ιδιαίτερα σημαντικό ο πρωθυπουργός της Ελλάδας και ο πρόεδρος της Τουρκίας να δείχνουν ότι, παρά τις διαφωνίες και τις διαφορές τους, εξακολουθούν να συνομιλούν και να συνεργάζονται, χωρίς να υποχωρούν από τις πάγιες θέσεις των χωρών τους".

Η ατζέντα της συνάντησης στην τουρκική πρωτεύουσα αναμένεται να περιλάβει επίσης μειονοτικά και θρησκευτικά ζητήματα, καθώς και την αμυντική συνεργασία της Ελλάδας με το Ισραήλ. Τούρκοι και Έλληνες αξιωματούχοι εργάζονται πυρετωδώς για τη σύναψη συμφωνιών εμπορικού, οικονομικού και τουριστικού χαρακτήρα. Παρά τις αντιδράσεις για το ενδεχόμενο επέκτασης των χωρικών υδάτων και τις αναφορές στο "casus belli", τουρκικές πηγές σημειώνουν πως "και η Αγκυρα εξέφρασε τις δικές της θέσεις και απόψεις, χωρίς όμως να προσθέσει κάτι νέο σε σχέση με όσα υποστηρίζει εδώ και χρόνια". Στόχος παραμένει η σταθερότητα, με την ελπίδα πως μελλοντικά θα υπάρξουν οι συνθήκες για μια ουσιαστική προσπάθεια επίλυσης των διαφορών.