Αποκαλύπτεται η διπλή όψη της οικονομίας: Ρεκόρ πτωχεύσεων και νέες ευκαιρίες
Το 2025 θα μείνει στη μνήμη ως μια από τις πλέον απαιτητικές περιόδους για το ελληνικό επιχειρείν, καθώς οι οικονομικές πιέσεις δοκίμασαν τις αντοχές της αγοράς στα άκρα. Τα επίσημα στοιχεία αποκαλύπτουν μια ανησυχητική άνοδο στα «λουκέτα», με τις πτωχεύσεις να φτάνουν τις 557, σημειώνοντας μια εκρηκτική αύξηση της τάξης του 83,2% σε σύγκριση με τις 304 που είχαν καταγραφεί το 2024. Η πορεία αυτή δεν είναι τυχαία, αλλά αποτελεί την κορύφωση μιας αυξητικής τάσης που ξεκίνησε το 2021 με μόλις 55 πτωχεύσεις, συνέχισε με 118 το 2022, 271 το 2023 και 304 το 2024, για να φτάσει το 2025 σε έναν αριθμό σχεδόν δεκαπλάσιο από την αφετηρία της πενταετίας.
Ιδιαίτερα έντονη ήταν η επιδείνωση στο τέταρτο τρίμηνο του 2025, όπου οι πτωχεύσεις εκτοξεύθηκαν κατά 103,8% σε σχέση με το αντίστοιχο διάστημα του προηγούμενου έτους. Η κατάσταση αυτή αντικατοπτρίζει τις ασφυκτικές πιέσεις που δέχονται πολλές επιχειρήσεις λόγω του υψηλού δανεισμού, της περιορισμένης ρευστότητας και των δυσκολιών πρόσβασης σε χρηματοδότηση, ειδικά για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις (ΜμΕ) που συχνά έχουν μικρότερο κύκλο ζωής.
Ωστόσο, το τοπίο δείχνει μια διττή εικόνα, καθώς η ελληνική επιχειρηματικότητα διαθέτει αντανακλαστικά. Το 2025 πραγματοποιήθηκαν 140.229 ενάρξεις νέων επιχειρήσεων, αριθμός που παρουσιάζει μια μικρή αλλά αξιοσημείωτη αύξηση της τάξης του 5,8% σε σχέση με το 2024. Η νέα δυναμική επικεντρώθηκε κυρίως στους κλάδους «Μεταφορά και Αποθήκευση» και «Μεταποίηση», ενώ αντίθετα μειωμένη ήταν η δημιουργία νέων σχημάτων στους κλάδους «Δραστηριότητες Υπηρεσιών Παροχής Καταλύματος και Υπηρεσιών Εστίασης» (-7,1%) και «Παροχή Ηλεκτρικού Ρεύματος, Φυσικού Αερίου, Ατμού και Κλιματισμού» (-4,0%).
Σημαντικό ενδιαφέρον παρουσιάζει και η νομική μορφή των νέων εγχειρημάτων. Οι ατομικές επιχειρήσεις κυριάρχησαν στον κλάδο «Γεωργία, Δασοκομία και Αλιεία» με 9.515 εγγραφές σε σύνολο 24.735, ενώ οι προσωπικές επιχειρήσεις ξεχώρισαν στο «Χονδρικό και Λιανικό Εμπόριο» με 1.152 εγγραφές σε σύνολο 5.687. Στη «Διαχείριση Ακίνητης Περιουσίας», οι κεφαλαιουχικές επιχειρήσεις κατέγραψαν 147 εγγραφές σε σύνολο 529 και οι λοιπές νομικές μορφές 1.268 σε σύνολο 5.451.
Στον τομέα του εμπορίου, η στασιμότητα είναι εμφανής, με σχεδόν τις μισές εμπορικές επιχειρήσεις να παραμένουν στάσιμες το 2025. Ο πραγματικός τζίρος στο λιανικό εμπόριο σημείωσε πτώση 0,4% για το σύνολο του έτους, σηματοδοτώντας τη δεύτερη συνεχή χρονιά συρρίκνωσης. Οι πολύ μικρές επιχειρήσεις δέχθηκαν το ισχυρότερο πλήγμα, βλέποντας τα έσοδά τους να μειώνονται κατά 3,4% το τελευταίο τρίμηνο, ενώ οι μικρές είδαν πτώση 1,7%. Αντιθέτως, οι μεγάλες και μεσαίες επιχειρήσεις εμφάνισαν αύξηση 5,1% και 5,4% αντίστοιχα, αν και τα κέρδη τους πιέζονται από το υψηλό λειτουργικό κόστος. Παρά τις προσφορές της Black Friday τον Νοέμβριο, ο Δεκέμβριος δεν ανταποκρίθηκε στις προσδοκίες, καθώς το διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών απορροφήθηκε από πάγιες υποχρεώσεις, αφήνοντας τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις με αξιόλογες απώλειες ύψους 1,9%.