Αποκαλύπτεται η αλήθεια για την ακρίβεια: Γιατί η Ελλάδα «καίγεται» περισσότερο;
Οι καμπάνες του πληθωρισμού ηχούν και πάλι δυνατά, καθώς η γεωπολιτική αστάθεια στη Μέση Ανατολή απλώνει ένα βαρύ πέπλο πάνω από την οικονομία. Ωστόσο, η πραγματικότητα που κρύβεται πίσω από τους αριθμούς είναι ακόμα πιο ανησυχητική: η ακρίβεια στην Ελλάδα δεν είναι απλώς ένα παροδικό φαινόμενο της τρέχουσας αναταραχής, αλλά ένα πρόβλημα με βαθιές ρίζες που προϋπήρχαν της κρίσης.
Τα προσωρινά στοιχεία της Eurostat για τον Φεβρουάριο είναι αποκαλυπτικά. Ο εναρμονισμένος Δείκτης Τιμών Καταναλωτή στην Ελλάδα σκαρφάλωσε στο 3% σε ετήσια βάση, επιταχύνοντας την ανοδική του τροχιά σε σχέση με τον Ιανουάριο. Την ίδια στιγμή, ο μέσος όρος στην Ευρωζώνη περιορίστηκε στο 1,9%, γεγονός που αναδεικνύει μια σαφή απόκλιση. Οι τιμές στη χώρα μας καλπάζουν με ρυθμούς πολύ ταχύτερους από τους ευρωπαϊκούς, και μάλιστα πριν οι διεθνείς αγορές νιώσουν τον πλήρη αντίκτυπο των πρόσφατων συγκρούσεων.
Το πιο κρίσιμο στοιχείο εντοπίζεται στα ράφια των σούπερ μάρκετ. Τα μη επεξεργασμένα τρόφιμα, όπως τα φρούτα, τα λαχανικά και το κρέας, κατέγραψαν μια ιλιγγιώδη αύξηση της τάξης του 11,8% – τη μεγαλύτερη σε ολόκληρη την Ευρωζώνη. Πρόκειται για αγαθά πρώτης ανάγκης που επηρεάζουν άμεσα το «καλάθι» των νοικοκυριών. Συνολικά, ο δείκτης για τρόφιμα, αλκοόλ και καπνό στην Ελλάδα αυξήθηκε κατά 4,1%, την ώρα που στην Ευρώπη η αντίστοιχη άνοδος ήταν μόλις 2,6%. Παρά τη σταθερότητα στα επεξεργασμένα προϊόντα, το κύμα των ανατιμήσεων στα βασικά είδη παραμένει ασταμάτητο.
Η πίεση δεν περιορίζεται μόνο στο φαγητό. Οι υπηρεσίες, από τα ενοίκια και την εστίαση μέχρι τον τουρισμό και τις μεταφορές, σημείωσαν άνοδο 4,2%, ξεπερνώντας και εδώ τις επιδόσεις της Ευρωζώνης. Παράλληλα, τα μη ενεργειακά βιομηχανικά αγαθά αυξήθηκαν κατά 1,7%, ποσοστό υπερδιπλάσιο σε σύγκριση με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, επιβεβαιώνοντας ότι το φαινόμενο έχει διαχυθεί σε κάθε πτυχή της αγοράς.
Μέχρι πρόσφατα, ο μοναδικός παράγοντας που λειτουργούσε ως «ανάχωμα» ήταν η ενέργεια, με τις τιμές να υποχωρούν κατά 3,5% τον Φεβρουάριο, συγκρατώντας τον γενικό δείκτη. Όμως, αυτό το «μαξιλάρι ασφαλείας» φαίνεται πλέον να εξανεμίζεται. Η άνοδος της διεθνούς τιμής του πετρελαίου Brent και η αλματώδης αύξηση στο φυσικό αέριο TTF, που αγγίζει επίπεδα περασμένων κρίσεων, προκαλούν έντονη νευρικότητα. Οι αυξήσεις αυτές απειλούν να μετακυληθούν άμεσα στο κόστος παραγωγής ρεύματος, στη βιομηχανία και το εμπόριο, πυροδοτώντας έναν νέο κύκλο ανατιμήσεων.
Η κυβέρνηση έχει εντείνει τους ελέγχους στην αγορά από το προηγούμενο Σάββατο, διαμηνύοντας πως η κατάσταση παραμένει ελεγχόμενη και δηλώνοντας ετοιμότητα για παρεμβάσεις. Ωστόσο, το βασικό ερώτημα παραμένει: ακόμη κι αν η ενεργειακή κρίση αποκλιμακωθεί, θα υποχωρήσουν οι τιμές; Η εικόνα των τελευταίων μηνών αποδεικνύει ότι η ακρίβεια στην Ελλάδα έχει αποκτήσει πλέον εσωτερική δυναμική και δεν είναι απλώς «εισαγόμενη». Σε ένα περιβάλλον γεμάτο αβεβαιότητα, τα νοικοκυριά βρίσκονται και πάλι αντιμέτωπα με την ανασφάλεια, καθώς το ζήτημα της ακρίβειας παραμένει στο επίκεντρο της καθημερινότητας.