Σε μια ιστορική καμπή για το ευρωπαϊκό οικοδόμημα, η Ευρωπαϊκή Ένωση φαίνεται πως προετοιμάζει ένα τολμηρό και δίχως προηγούμενο σχέδιο. Στόχος είναι η παραχώρηση καθεστώτος μερικής ιδιότητας μέλους στην Ουκρανία ακόμα και από το επόμενο έτος. Σύμφωνα με αποκαλυπτικό δημοσίευμα του Politico, που επικαλείται δέκα ανώτατους αξιωματούχους και διπλωμάτες, οι Βρυξέλλες επιδιώκουν να θωρακίσουν το Κίεβο απέναντι στις βλέψεις της Μόσχας, επιταχύνοντας τις διαδικασίες με έναν τρόπο που αλλάζει ριζικά τα μέχρι τώρα δεδομένα της διεύρυνσης.

Τέσσερα χρόνια μετά την έναρξη της ρωσικής εισβολής, η ιδέα μιας «αντίστροφη διεύρυνση» κερδίζει έδαφος. Το σχέδιο αυτό προβλέπει ότι η Ουκρανία θα αποκτήσει θέση στο ευρωπαϊκό τραπέζι προτού υλοποιήσει όλες τις απαραίτητες μεταρρυθμίσεις, σε μια προσπάθεια να ικανοποιηθεί το επείγον αίτημα του Κιέβου για ένταξη έως το 2027. Ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι προειδοποίησε ότι η Ρωσία πιθανότατα θα προσπαθήσει να «σταματήσει την πορεία μας προς την ΕΕ», τονίζοντας τη σημασία μιας δεσμευτικής ημερομηνίας: «Για αυτό λέμε να ορίσουμε την ημερομηνία. Γιατί μια συγκεκριμένη ημερομηνία; Επειδή η ημερομηνία θα υπογραφεί από την Ουκρανία, την Ευρώπη, τις ΗΠΑ και τη Ρωσία».

Η προσέγγιση αυτή παραπέμπει στο όραμα του Εμανουέλ Μακρόν για μια «Ευρώπη πολλών ταχυτήτων». Όπως εξήγησε αξιωματούχος της ΕΕ, «Θα ήταν μια μορφή επανασχεδιασμού της διαδικασίας - εντάσσεσαι και στη συνέχεια αποκτάς σταδιακά δικαιώματα και υποχρεώσεις». Παρά την ελκυστικότητα του σχεδίου, οι Βρυξέλλες ξεκαθαρίζουν πως «δεν θα υπάρξουν παρακάμψεις στις μεταρρυθμίσεις». Η Μαριλένα Ραούνα, υφυπουργός Ευρωπαϊκών Υποθέσεων της Κύπρου, επιβεβαίωσε ότι στη συνάντηση της 3ης Μαρτίου θα επαναβεβαιωθεί η στήριξη προς το Κίεβο, ενώ άλλοι αξιωματούχοι υπογραμμίζουν πως «η ένταξη στην ΕΕ φέρνει οφέλη μόνο αν πραγματοποιήσεις τη μεταρρύθμιση μέσα από τη διαδικασία διεύρυνσης — αυτή είναι η πραγματική υπερδύναμη της ιδιότητας μέλους στην ΕΕ».

Ωστόσο, ο δρόμος είναι σπαρμένος με αγκάθια, με κυριότερο το βέτο του Βίκτορ Όρμπαν. Ο Ούγγρος πρωθυπουργός, ο οποίος βρίσκεται σε προσωπική κόντρα με τον Ζελένσκι, έχει χαρακτηρίσει την Ουκρανία «εχθρός μας» και υποστηρίζει πως δεν πρέπει «ποτέ» να ενταχθεί στην Ένωση. Η εχθρότητα μεταξύ των δύο ηγετών «είναι βαθιά», με τον Ζελένσκι να κατηγορεί τον Όρμπαν ότι «κάνει πολύ επικίνδυνα πράγματα» και να αποκαλεί τη Βουδαπέστη «μικρή Μόσχα», ενώ ο Όρμπαν ανταπαντά με κατηγορίες για διαφθορά.

Το ευρωπαϊκό σχέδιο περιλαμβάνει πέντε βασικά βήματα για την παράκαμψη των εμποδίων. Αν οι ουγγρικές εκλογές του Απριλίου δεν φέρουν πολιτική αλλαγή μέσω του Πέτερ Μάγιαρ, η ΕΕ ελπίζει στην παρέμβαση του Ντόναλντ Τραμπ. Ο Ζελένσκι υπαινίχθηκε ότι οι ΗΠΑ «αναλαμβάνουν την υποχρέωση να εγγυηθούν ότι κανείς δεν θα μπλοκάρει» μια πιθανή ειρηνευτική συμφωνία που θα περιλαμβάνει την ένταξη στην ΕΕ. Σε έσχατη περίπτωση, η ΕΕ εξετάζει την ενεργοποίηση του Άρθρου 7 για την αναστολή των δικαιωμάτων της Ουγγαρίας, μια κίνηση που χαρακτηρίζεται «απόλυτα πιθανή» εάν ο Όρμπαν συνεχίσει να εμποδίζει τις συλλογικές αποφάσεις.