Πληθωρισμός 5,1% και ενεργειακή πίεση στις τιμές
Ο ετήσιος εναρμονισμένος δείκτης τιμών καταναλωτή της Ελλάδας διαμορφώθηκε στο 5,1% τον Σεπτέμβριο, από 3,7% τον Αύγουστο. Κύρια αιτία της ανατίναξης ήταν η ραγδαία αύξηση των τιμών του πετρελαίου, η οποία συμπαρασύρρε τις τιμές των υπόλοιπων ενεργειακών προϊόντων, του φυσικού αερίου και του ηλεκτρικού ρεύματος.
Με το 5,1%, ο πληθωρισμός επανήλθε σε επίπεδα που είχε καταγράψει από το 2023, όταν τον Μάρτιο είχε διαμορφωθεί στο 5,4%, ενόσου οι συνέπειες του πολέμου στην Ουκρανία ήταν ακόμη έντονες. Μέσα σε ένα χρόνο οι τιμές της ενέργειας έχουν αυξηθεί κατά 25,4%, ενώ μόνο ανάμεσα στον Αύγουστο και τον Σεπτέμβριο η αύξηση ήταν 5%, παρά τις εκπτώσεις από τα διυλιστήρια και την κρατική επιδότηση στα υγρά καύσιμα.
Ο κύριος φόβος για το επόμενο διάστημα είναι ότι η «ενεργειακή καταιγίδα» –σε συνδυασμό και με άλλους παράγοντες– θα πλήξει τις τιμές των τροφίμων και, κατ’ επέκταση, τους οικογενειακούς προϋπολογισμούς. Την ανησυχία αυτή δεν κρύβει πλέον ο υπουργός Ανάπτυξης. Όπως αποκάλυψε την προηγούμενη Κυριακή η «Κ», στις αρμόδιες υπηρεσίες έχουν κοινοποιηθεί τιμοκατάλογοι από μεγάλες εταιρείες, οι οποίοι αφορούν ανατιμήσεις σε επώνυμα προϊόντα βασικών κατηγοριών, όπως τυριά, γαλακτοκομικά και αρτοσκευάσματα. Οι αυξήσεις φτάνουν ακόμη και το 15% και αναμένεται να εφαρμοστούν μετά τον Οκτώβριο.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που ανακοίνωσε χθες η Eurostat, ο ετήσιος εναρμονισμένος δείκτης τιμών καταναλωτή διαμορφώθηκε στην Ελλάδα στο 5,1%, από 3,7% τον Αύγουστο. Παρά τη σημαντική άνοδο του δείκτη, ο πληθωρισμός της Ευρωζώνης αυξήθηκε στο 3,8% τον Σεπτέμβριο από 3,2% τον Αύγουστο. Η διαφορά μεταξύ Ελλάδας και Ευρωζώνης διαμορφώθηκε έτσι στις 1,3 ποσοστιαίες μονάδες.
«Η επιμονή αυτής της απόκλισης εξακολουθεί να αποτελεί πηγή προβληματισμού, καθώς διαβρώνει τη διεθνή ανταγωνιστικότητα της ελληνικής οικονομίας και επιβαρύνει το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών», σημείωσε προχθές το Γραφείο Προϋπολογισμού του Κράτους στη Βουλή, στην τριμηνιαία έκθεσή του. Με βάση τα στοιχεία της Eurostat, η Ελλάδα είχε τον πέμπτο υψηλότερο πληθωρισμό στην Ευρωζώνη.
Η μηνιαία εικόνα ήταν ακόμη πιο ανησυχητική. Μεταξύ Σεπτεμβρίου και Αυγούστου ο δείκτης τιμών κατέγραψε αύξηση 1,8%, καταγράφοντας την υψηλότερη μηνιαία μεταβολή ανάμεσα στις χώρες της Ευρωζώνης. Η κίνηση αυτή υποδεικνύει ότι τα μέτρα για τη συγκράτηση των τιμών των καυσίμων είχαν εξαιρετικά περιορισμένη αποτελεσματικότητα.
Σε μηνιαία βάση, οι τιμές της ενέργειας ενισχύθηκαν στην Ελλάδα κατά 5%, έναντι αύξησης 3,9% στην Ευρωζώνη. Σε ετήσια βάση, η αύξηση στην Ελλάδα ανήλθε στο 25,4%, όταν στην Ευρωζώνη ήταν 18,8%. Η ελληνική αύξηση αποτέλεσε την τέταρτη μεγαλύτερη ανάμεσα στις χώρες της Ευρωζώνης.
Οι τιμές των υπηρεσιών αυξήθηκαν κατά 6,3% σε ετήσια βάση στην Ελλάδα, έναντι 3,2% στην Ευρωζώνη. Το φαινόμενο σχετίζεται σε μεγάλο βαθμό με την αυξημένη τουριστική κίνηση.
Στα τρόφιμα, αντίθετα, καταγράφηκε αρνητικός πληθωρισμός ύψους 0,2% σε ετήσια βάση. Το αποτέλεσμα συνδέεται με την εφαρμογή της «συμφωνίας κυρίων» για μειώσεις τιμών σε βασικούς κωδικούς, 1.787 στην παρούσα φάση, και με τη διατήρηση σε σταθερά επίπεδα ή ακόμη και την αποκλιμάκωση των τιμών των νωπών φρούτων και λαχανικών. Ωστόσο, είναι εξαιρετικά αμφίβολο εάν η τάση αυτή θα διατηρηθεί και μετά τον Οκτώβριο.
Ο υπουργός Ανάπτυξης Τάκης Θεοδωρικάκος δήλωσε την Πέμπτη στην τηλεόραση του ΣΚΑΪ: «Ο λόγος που ρίχνουμε όλο το βάρος στο ντίζελ είναι διότι φοβόμαστε τη μετακύλιση των αυξήσεων του κόστους στις τιμές των τροφίμων. Ασφαλώς υπάρχει ανησυχία στην αγορά. Υπάρχουν δύο κίνδυνοι: ένας κίνδυνος από αυξήσεις που μπορεί να προκύψουν λόγω των καυσίμων, αλλά και ο κίνδυνος κάποιος, με πρόσχημα τα καύσιμα, να προβεί σε αυξήσεις τιμών που δεν δικαιολογούνται». Στη συνέχεια, παραδεχόμενος ότι «σε κάποιες περιπτώσεις μπορεί να υπάρξουν αυξήσεις», ο υπουργός αναγνώρισε τους κινδύνους που αντιμετωπίζει η αγορά.
Η βιομηχανία, μέσω του προέδρου του ΣΕΒ, έχει τονίσει ότι η «συμφωνία κυρίων» διαρκεί μέχρι και τον Οκτώβριο και όχι μέχρι το τέλος του έτους. Απαντώντας στην ανησυχία, ο υπουργός Ανάπτυξης ανέφερε: «Εμείς φιλοδοξούμε να διατηρηθεί το μέτρο και θα πιέσουμε προς αυτή την κατεύθυνση. Διότι η συμφωνία που είχε υπάρξει αφορούσε τέσσερις μήνες. Απλώς είχαμε πει ότι τέλη Οκτωβρίου είναι ένας σταθμός και εκεί θα δούμε ποιοι κωδικοί μπορούν να μπουν».