Αλλαγές στον ΦΠΑ για μικρές επιχειρήσεις στην Ελλάδα: Τι πρέπει να ξέρετε
Όρια τζίρου έως 100.000 ευρώ ετησίως σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης και έως 10.000 ευρώ στην Ελλάδα τέθηκαν για την απαλλαγή από το καθεστώς ΦΠΑ των μικρών επιχειρήσεων που είναι εγκατεστημένες σε άλλα κράτη-μέλη της ΕΕ, αλλά πραγματοποιούν συναλλαγές στην Ελλάδα. Έτσι ορίζει η νέα ρύθμιση.
Η απόφαση του διοικητή της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ), Γιώργου Πιτσιλή, αποσαφηνίζει όλες τις πτυχές του ισχύοντος καθεστώτος ΦΠΑ στην ΕΕ, συμπεριλαμβανομένης της διαδικασίας ένταξης, των αρμόδιων αρχών, των προϋποθέσεων εφαρμογής και των περιπτώσεων παύσης του, σύμφωνα με το Ενωσιακό δίκαιο.
Αρμόδια αρχή για τη χορήγηση της απαλλαγής και τη διαχείριση των σχετικών διαδικασιών είναι το Αυτοτελές Τμήμα Η΄ «Ειδικού Καθεστώτος Μικρών Επιχειρήσεων» του Κέντρου Φορολογικών Διαδικασιών και Εξυπηρέτησης (ΚΕ.ΦΟ.Δ.Ε.) Αττικής. Το τμήμα αυτό αποτελεί το σημείο επαφής της ελληνικής φορολογικής διοίκησης με τα υπόλοιπα κράτη-μέλη και τους αλλοδαπούς υποκείμενους που επιθυμούν την απαλλαγή. Για την ένταξη στο καθεστώς, απαιτείται η έγκαιρη δήλωση της πρόθεσης εφαρμογής του τόσο στο κράτος εγκατάστασης όσο και στην Ελλάδα.
Δικαιούχοι του καθεστώτος είναι επιχειρήσεις εγκατεστημένες σε άλλο κράτος-μέλος, οι οποίες έχουν υποβάλει σχετική κοινοποίηση ή επικαιροποίησή της στο κράτος εγκατάστασής τους, δηλώνοντας την πρόθεσή τους να εφαρμόσουν το ειδικό καθεστώς στην Ελλάδα. Βασική προϋπόθεση είναι η μη υπέρβαση ετήσιου κύκλου εργασιών 100.000 ευρώ εντός της Ένωσης, τόσο κατά το τρέχον όσο και κατά το προηγούμενο ημερολογιακό έτος, καθώς και η μη υπέρβαση των 10.000 ευρώ κύκλου εργασιών στην Ελλάδα για τα ίδια έτη. Η τήρηση αυτών των ορίων είναι απαραίτητη για τη διατήρηση της απαλλαγής.
Η παύση χρήσης του ειδικού καθεστώτος μπορεί να γίνει είτε οικειοθελώς, κατόπιν αίτησης της επιχείρησης στο κράτος εγκατάστασής της (είτε μόνο για την Ελλάδα είτε για όλα τα κράτη-μέλη), είτε υποχρεωτικά. Η υποχρεωτική παύση επέρχεται όταν το κράτος-μέλος εγκατάστασης ενημερώσει την ΑΑΔΕ ότι δεν πληρούνται πλέον οι προϋποθέσεις εφαρμογής, ή όταν διαπιστωθεί υπέρβαση των ορίων κύκλου εργασιών. Σε ορισμένες περιπτώσεις, η εξαίρεση από το καθεστώς μπορεί να ισχύσει αναδρομικά, ιδίως όταν αποδειχθεί ότι οι προϋποθέσεις δεν συνέτρεχαν εξαρχής.
Επιπλέον, προβλέπεται παύση του καθεστώτος σε περίπτωση διακοπής εργασιών της επιχείρησης, καθώς και μετά από συστημικές επαληθεύσεις της φορολογικής διοίκησης. Ρυθμίζεται επίσης η μετάταξη της επιχείρησης σε προηγούμενο καθεστώς ΦΠΑ, εφόσον είχε λάβει ελληνικό ΑΦΜ/ΦΠΑ πριν από την ένταξή της στο ειδικό καθεστώς.
Η απόφαση θα εφαρμοστεί για πράξεις που πραγματοποιούνται από μη εγκατεστημένους στην Ελλάδα υποκείμενους στον φόρο από την 1η Ιανουαρίου 2025 και μετά, ενισχύοντας την εναρμόνιση του ελληνικού δικαίου με το νέο ευρωπαϊκό πλαίσιο για τις μικρές επιχειρήσεις. Για παράδειγμα, μια επιχείρηση εγκατεστημένη σε άλλο κράτος μέλος, που είναι ενταγμένη στο απαλλακτικό καθεστώς μικρών επιχειρήσεων εκεί, μπορεί να αιτηθεί μέσω της Φορολογικής Διοίκησης να κάνει χρήση του απαλλακτικού καθεστώτος μικρών επιχειρήσεων στην Ελλάδα.
Το αίτημά της διαβιβάζεται στην ΑΑΔΕ με την προαναφερόμενη διαδικασία, συνοδευόμενο από τα στοιχεία των διενεργούμενων συναλλαγών της τόσο στο σύνολο των κρατών μελών της ΕΕ, όσο και στο εσωτερικό της Ελλάδας. Το ίδιο ισχύει και στην περίπτωση που η επιχείρηση είναι ήδη ενταγμένη στο απαλλακτικό καθεστώς μικρών επιχειρήσεων στη χώρα της ΕΕ που εδρεύει. Σε περίπτωση υπέρβασης του ορίου των 100.000 ευρώ, η επιχείρηση χάνει αυτομάτως την απαλλαγή για το υπόλοιπο έτος.