Γιατί δεν πέφτει ο πληθωρισμός στην Ελλάδα: Η «αχίλλειος πτέρνα» των τροφίμων και η απόκλιση από την Ευρωζώνη

Ακρίβεια: Τα τρόφιμα κρατούν «ζωντανό» τον πληθωρισμό στην Ελλάδα

Οικονομία
Δημοσιεύθηκε  · 3 λεπτά ανάγνωση

Οι ανατιμήσεις στα τρόφιμα συνεχίζουν να αποτελούν το «αγκάθι» για τον ελληνικό πληθωρισμό, ασκώντας πιέσεις στον δείκτη τιμών καταναλωτή και επιβραδύνοντας την αποκλιμάκωση. Αυτό είναι το κεντρικό συμπέρασμα του Inflation Monitor της Τράπεζας της Ελλάδος.

Η ΤτΕ εξηγεί ότι η οριακή αύξηση του πληθωρισμού τον Δεκέμβριο, φτάνοντας το 2,9% από 2,8% τον Νοέμβριο, οφείλεται κυρίως στις αυξήσεις τιμών στα τρόφιμα, αλλά και στη μικρότερη υποχώρηση των μη ενεργειακών βιομηχανικών αγαθών. Η εξέλιξη αυτή μεγαλώνει ακόμη περισσότερο την απόκλιση της Ελλάδας από την Ευρωζώνη. Στην Ελλάδα, ο πληθωρισμός κινήθηκε ελαφρώς ανοδικά τον Δεκέμβριο, ενώ στην Ευρωζώνη υποχώρησε στο 2% από 2,1% τον προηγούμενο μήνα, πλησιάζοντας τον στόχο της ΕΚΤ.

Σύμφωνα με την ΤτΕ, η διαφορά αυτή δεν οφείλεται μόνο στο κόστος των τροφίμων, αλλά και στη σύνθεση των πληθωριστικών πιέσεων. Στην Ελλάδα, οι μεταβολές επηρεάζονται σε μεγάλο βαθμό από κατηγορίες με έντονη μεταβλητότητα, όπως τα μη επεξεργασμένα τρόφιμα και οι υπηρεσίες. Η Τράπεζα της Ελλάδος υπενθυμίζει ότι ο γενικός δείκτης στην Ελλάδα είχε παρουσιάσει σημαντική υποχώρηση τον Σεπτέμβριο και τον Οκτώβριο, αλλά επανήλθε σε υψηλότερα επίπεδα τον Νοέμβριο και τον Δεκέμβριο.

Αυτά τα «σκαμπανεβάσματα» οφείλονται κυρίως στις διακυμάνσεις των τιμών στις υπηρεσίες και στα μη επεξεργασμένα τρόφιμα, οι οποίες επηρεάζουν άμεσα την τελική πορεία του δείκτη. Αυτό οδηγεί σε μεγαλύτερη μεταβλητότητα σε σύγκριση με τον μέσο όρο της Ευρωζώνης. Ανάλογη εικόνα παρουσιάζει και ο δομικός πληθωρισμός, ο οποίος εξαιρεί τις ευμετάβλητες τιμές τροφίμων, ενέργειας, αλκοόλ και καπνού. Όπως τονίζει η ΤτΕ, επηρεάστηκε επίσης από τις μεταβολές στις τιμές των υπηρεσιών.

Είναι ενδεικτικό ότι ο πληθωρισμός στις υπηρεσίες στην Ελλάδα έφτασε το 4,5% τον Δεκέμβριο, γεγονός που υπογραμμίζει τη δυσκολία αποκλιμάκωσης των πιέσεων στον πυρήνα της οικονομίας, ακόμη και όταν επιμέρους κατηγορίες παρουσιάζουν προσωρινή υποχώρηση.

Σε ετήσια βάση, τα στοιχεία της ΤτΕ δείχνουν ότι κατά μέσο όρο ο γενικός πληθωρισμός το 2025 διαμορφώθηκε στο 2,9%, ενώ ο δομικός δείκτης ήταν υψηλότερος, στο 3,6%. Στην Ευρωζώνη, ο μέσος πληθωρισμός το 2025 διαμορφώθηκε στο 2,1% και ο δομικός στο 2,4%, με τάσεις σταθεροποίησης κατά το δεύτερο εξάμηνο. Τον Δεκέμβριο συγκεκριμένα, η υποχώρηση στην Ευρωζώνη οφείλεται, μεταξύ άλλων, στην έντονη αποκλιμάκωση του πληθωρισμού ενέργειας και στη μικρή επιβράδυνση σε επεξεργασμένα τρόφιμα, μη ενεργειακά βιομηχανικά αγαθά και υπηρεσίες. Ο δομικός πληθωρισμός κινήθηκε στο 2,3% από 2,4% τον Νοέμβριο.

Για τα επόμενα χρόνια, οι εκτιμήσεις της ΤτΕ δείχνουν ότι στην Ευρωζώνη ο πληθωρισμός αναμένεται να κινηθεί χαμηλότερα το 2026 και το 2027 (1,9% και 1,8% αντίστοιχα), προτού επιστρέψει στο 2% το 2028, λόγω της εισαγωγής νέου συστήματος εμπορίας ρύπων. Στην Ελλάδα, αντίθετα, η κεντρική τράπεζα προβλέπει ότι ο πληθωρισμός θα παραμείνει επίμονος: 2,1% το 2026, 2,2% το 2027 και 2,5% το 2028, με βασικούς παράγοντες τα μη επεξεργασμένα τρόφιμα και τις υπηρεσίες.

Συμπερασματικά, ακόμα και αν οι ενεργειακές πιέσεις υποχωρήσουν, η πορεία του πληθωρισμού στην Ελλάδα θα συνεχίσει να εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τα τρόφιμα και τις υπηρεσίες.