Ακρίβεια στα τρόφιμα: Η σκληρή αλήθεια πίσω από τους αριθμούς της ΕΛΣΤΑΤ
Τα τελευταία στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ για τον Ιανουάριο επιβεβαιώνουν αυτό που κάθε νοικοκυριό βιώνει στο ταμείο: ο πληθωρισμός στα τρόφιμα όχι μόνο δεν κοπάζει, αλλά επιταχύνεται επικίνδυνα. Ενώ ο γενικός δείκτης τιμών καταναλωτή κινήθηκε στο 2,5%, οι ανατιμήσεις στα είδη διατροφής και τα μη αλκοολούχα ποτά έτρεξαν με 4,5%, σχεδόν με διπλάσια ταχύτητα από τον μέσο όρο των υπόλοιπων προϊόντων και υπηρεσιών.
Η επιβράδυνση του γενικού πληθωρισμού φαίνεται να οφείλεται εν μέρει στη νέα μεθοδολογία της ΕΛΣΤΑΤ, η οποία πλέον ενσωματώνει κατηγορίες όπως τα τυχερά παιχνίδια και αναθεωρεί τη βαρύτητα άλλων ομάδων. Ωστόσο, γεννώνται εύλογα ερωτηματικά για το αν το αναδιαμορφωμένο «καλάθι» αποτυπώνει το πραγματικό βάρος που σηκώνουν οι Έλληνες καταναλωτές. Τα στοιχεία είναι αποκαλυπτικά: τα φτωχά νοικοκυριά δαπανούν το 55,9% του μηνιαίου εισοδήματός τους αποκλειστικά για στέγαση και τρόφιμα, την ώρα που για τα μη φτωχά το ποσοστό αυτό περιορίζεται στο 24,7%. Αυτή η απόκλιση εξηγεί γιατί η αίσθηση της ακρίβειας είναι πολύ οξύτερη στην καθημερινότητα από ό,τι δείχνουν οι επίσημες μετρήσεις, οι οποίες ενδεχομένως παρουσιάζουν μια «εξωραϊσμένη» συνολική εικόνα.
Η κατάσταση στο «καλάθι» των τροφίμων παραμένει ασφυκτική. Το μοσχάρι πρωταγωνιστεί στις ανατιμήσεις με αύξηση 25,4% σε σύγκριση με τον Ιανουάριο του 2025, ενώ ακολουθούν οι σοκολάτες με 17,7% και ο καφές με 15,9%. Τα φρούτα ακρίβυναν κατά 11,8%, οι μαργαρίνες κατά 9,8% και το αρνί με το κατσίκι κατά 8,5%. Ακόμα και η έξοδος για φαγητό σε εστιατόρια και ζαχαροπλαστεία κοστίζει πλέον 7,5% περισσότερο. Η μόνη σημαντική ανάσα προήλθε από το ελαιόλαδο, η τιμή του οποίου κατέγραψε πτώση 30% συγκριτικά με τον προηγούμενο Ιανουάριο, συγκρατώντας τον συνολικό δείκτη.
Οι μελλοντικές ενδείξεις από τις «πρόδρομες» μετρήσεις προκαλούν έντονη ανησυχία. Στη ζωική παραγωγή, οι τιμές παραγωγού εκτοξεύθηκαν κατά 7,7% τον Δεκέμβριο του 2025 σε σχέση με το 2024, με το κρέας στη «φάρμα» να ακριβαίνει κατά 9,1%. Μόνο μέσα σε έναν μήνα, από τον Νοέμβριο στον Δεκέμβριο του 2025, οι τιμές παραγωγού στο κρέας αυξήθηκαν κατά 11,3%, αντικατοπτρίζοντας το κόστος παραγωγής και τις ελλείψεις στο ζωικό κεφάλαιο. Αυτές οι «τσουχτερές» ανατιμήσεις μετακυλίονται σταδιακά στο ράφι, επιβαρυμένες από μεταφορικά, εργατικά και την απουσία πλέον πλαφόν στα περιθώρια κέρδους.
Ενώ οι τιμές ενέργειας σημειώνουν πτώση (από -6% στο ρεύμα έως -23,8% στα προϊόντα πετρελαίου), οι τιμές εισαγωγών στη βιομηχανία τροφίμων αυξήθηκαν κατά 3,5% σε ετήσια βάση. Οι πιέσεις αυτές, σε συνδυασμό με την αύξηση του κόστους σε σπόρους και κτηνιατρικά φάρμακα (από 3% έως 14,2%), προμηνύουν έναν επίμονο πληθωρισμό στη λιανική. Στο μικροσκόπιο μπαίνει πλέον ο ανταγωνισμός σε όλη την αλυσίδα εφοδιασμού. Η Επιτροπή Ανταγωνισμού διεξάγει ήδη έρευνα που ξεκίνησε τον Δεκέμβριο του 2025 και αναμένεται να ολοκληρωθεί το τρίτο τετράμηνο του 2026, με στόχο να εντοπιστούν τυχόν αποκλίσεις από τις ανταγωνιστικές πρακτικές σε βασικά προϊόντα όπως το γάλα και οι ζωοτροφές.