«Θηλιά» η στεγαστική κρίση και η ακρίβεια – Ποιοι πληρώνουν το μεγαλύτερο τίμημα

Αφόρητη ακρίβεια και στεγαστική κρίση "πνίγουν" τα ελληνικά νοικοκυριά

Οικονομία
Δημοσιεύθηκε  · 3 λεπτά ανάγνωση

Η στεγαστική κρίση αναδεικνύεται ως η μεγαλύτερη κοινωνική πρόκληση της δεκαετίας, με έναν στους τρεις ενοικιαστές να δαπανά πάνω από το 40% του μηνιαίου εισοδήματός του μόνο για το ενοίκιο. Παράλληλα, η ακρίβεια αποτελεί το σημαντικότερο πρόβλημα για τα νοικοκυριά, ιδίως τα φτωχότερα, που αγωνίζονται να καλύψουν ακόμα και τις βασικές τους ανάγκες.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της Έρευνας Οικογενειακών Προϋπολογισμών του ΚΕΠΕ, το χάσμα μεταξύ πλουσιότερων και φτωχότερων νοικοκυριών παραμένει τεράστιο. Τα μη φτωχά νοικοκυριά έχουν μέση μηνιαία δαπάνη 1.220,15 ευρώ, ενώ τα φτωχά νοικοκυριά καλούνται να επιβιώσουν με μόλις 392,32 ευρώ.

Έρευνα της ReDataset αποκαλύπτει ότι από το 2022 έως το 2025 οι τιμές των ακινήτων σε περιοχές της Αττικής και του Πειραιά αυξήθηκαν έως και 45%, γεγονός που επιβεβαιώνει ότι η στεγαστική κρίση έχει πλέον εδραιωθεί.

Η αγορά κατοικίας στην Κεντρική Αθήνα κατέγραψε ράλι τιμών, με τις μέσες προσαρμοσμένες τιμές διαμερισμάτων να αυξάνονται κατά 37,4%. Η Καισαριανή παραμένει στην κορυφή των τιμών, με τις μέσες τιμές να φτάνουν τα 2.957 ευρώ/τ.μ. το 2025 από 2.302 ευρώ/τ.μ. το 2022, σημειώνοντας αύξηση 28,5%.

Στον Πειραιά και τους όμορους δήμους, η αγορά κατοικίας σημείωσε εκρηκτική άνοδο την περίοδο 2022–2025. Στον Δήμο Πειραιά, η μέση τιμή ανά τετραγωνικό μέτρο διαμορφώθηκε από 1.807 ευρώ το 2022 σε 2.623 ευρώ το 2025, σημειώνοντας αύξηση 45,2%, τη μεγαλύτερη μεταξύ των δήμων της περιοχής.

Στα Βόρεια Προάστια, οι ανατιμήσεις κινούνται σε διψήφια ποσοστά σε όλους τους δήμους, ενώ στα Νότια Προάστια, οι αυξήσεις κυμαίνονται από 20% έως σχεδόν 35%.

Όπως επισημάνθηκε σε έρευνα της διαΝΕΟσις, οι ενοικιαστές υφίστανται τη μεγαλύτερη πίεση, καθώς ξοδεύουν ένα σημαντικά μεγαλύτερο μέρος του εισοδήματός τους για στέγαση (6 στα 10 νοικοκυριά που νοικιάζουν ξοδεύουν πάνω από το 40%) σε σχέση με τους ιδιοκτήτες, ακόμα και αυτούς που αποπληρώνουν στεγαστικό δάνειο.

Περίπου τα μισά νοικοκυριά με στεγαστικό δάνειο δαπανούν πάνω από το 40% του διαθέσιμου εισοδήματός τους για τη στέγαση. Αν και οι ιδιοκτήτες με στεγαστικό δάνειο αποτελούν ένα μικρό ποσοστό του πληθυσμού, περίπου 7%, η επιβάρυνσή τους είναι πολύ σημαντική.

Παράγοντες της αγοράς αναφέρουν ότι οι πρωτοβουλίες και τα μέτρα που έχει εξαγγείλει η κυβέρνηση φαίνεται να έρχονται με καθυστέρηση ενώ υποστηρίζουν πώς είναι από ανεπαρκή έως αναποτελεσματικά. Οι ίδιοι τονίζουν πως χρειάζεται έναν ολοκληρωμένο σχεδιασμό που να περιλαμβάνει την αξιοποίηση των ανενεργών κατοικιών.

Ακόμη και η Τράπεζα της Ελλάδος (ΤτΕ) επισημαίνει την ανεπάρκεια των μέτρων της κυβέρνησης για την αντιμετώπιση της στεγαστικής κρίσης. Στην έκθεσή της, η ΤτΕ ζητά τη θέσπιση επιπλέον μέτρων για την αντιμετώπιση του ζητήματος, το οποίο έχει αρνητικές κοινωνικές επιπτώσεις.

Η ακρίβεια αναδεικνύεται ως το κυρίαρχο κοινωνικό και οικονομικό φαινόμενο, με περισσότερους από 8 στους 10 πολίτες να δηλώνουν ότι έχουν επηρεαστεί πολύ ή αρκετά από την άνοδο των τιμών.

Τα στοιχεία έρευνας της RASS για το Επαγγελματικό Επιμελητήριο Αθηνών δείχνουν ότι το 50,1% των νοικοκυριών χαρακτηρίζει μέτρια την οικονομική του κατάσταση (επαρκεί για τα αναγκαία με δυσκολίες), το 28,1% καλή (επαρκεί για τα αναγκαία) και το 18,2% κακή (δεν επαρκεί ούτε για τα αναγκαία). Μόλις το 3,4% δηλώνει ότι η οικονομική του κατάσταση είναι πολύ καλή, με το εισόδημα να επαρκεί για μια άνετη ζωή και αποταμίευση.

Επιπλέον, το 74% δηλώνει ότι η αγοραστική του δύναμη έχει χειροτερέψει και το 18,2% ότι έχει παραμείνει η ίδια. Στην ερώτηση για τις πιο σημαντικές δαπάνες, το 88,9% ανέφερε τα τρόφιμα-σούπερ μάρκετ, το 58% την ενέργεια-καύσιμα-ρεύμα και το 38,9% την υγεία – φάρμακα.

Σύμφωνα με την ενδιάμεση έκθεση του INE ΓΣΕΕ, το 2024 το 46,6% του πληθυσμού που ζούσε σε νοικοκυριά με εξαρτώμενα παιδιά αδυνατούσε να ανταποκριθεί σε πάγιες πληρωμές, όπως ενοίκιο, δόση δανείου, λογαριασμοί και δόσεις πιστωτικών καρτών.