Η μεταφορά των οστών του Σαμουήλ στη βουλγαρική πρωτεύουσα έγινε με στρατιωτικό αεροσκάφος συνοδεία δύο μαχητικών με τιμές αρχηγού κράτους και κανονιοβολισμούς. Η επίσημη πομπή κατέληξε στον Ναό της Αγίας Σοφίας, επισφραγίζοντας τη διακρατική αυτή συμφωνία.

Η Ελλάδα παρέδωσε τα οστά του Σαμουήλ και μελών της βασιλικής οικογένειας, τα οποία είχε ανακαλύψει το 1965 ο καθηγητής Νικόλαος Μουτσόπουλος στις Πρέσπες. Ως αντάλλαγμα, η Βουλγαρία θα επιστρέψει 48 ανεκτίμητα θρησκευτικά κειμήλια και χειρόγραφα που είχαν αποσπαστεί από μοναστήρια της Μακεδονίας κατά τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.

Μετά από 1.000 χρόνια, ο μεγάλος βουλγαρικός τσάρος Σαμουήλ επιστρέφει στην πατρίδα του. Ο Σαμουήλ, ο οποίος κυβέρνησε την Πρώτη Βουλγαρική Αυτοκρατορία από το 997 έως το 1014, υπήρξε ένας μεγάλος και ισχυρός ηγέτης που διαμόρφωσε τη βουλγαρική δύναμη στην περιοχή και πέρα από αυτήν. Η βιογραφία του σημαδεύτηκε από τον σαρανταετή πόλεμο εναντίον του Βυζαντίου, ενώ συχνά συγχετά ως ο τελευταίος τσάρος, αλλά στην πραγματικότητα ήταν ο τελευταίος μεγάλος ηγέτης της πρώτης μεσαιωνικής περιόδου· η μοναρχία συνεχίστηκε για αιώνες, φτάνοντας μέχρι τον Συμεών Β΄ τον 20ό αιώνα.

Η οριστική συντριβή του στρατού του Σαμουήλ σημειώθηκε στη μάχη στο Κλειδί το 1014, όπου ο αυτοκράτορας Βασίλειος Β΄ ο Βουλγαροκτόνος διέταξε τη μαζική τύφλωση 15.000 αιχμαλώτων, αφήνοντας έναν μονόφθαλμο ανά εκατό άνδρες για να οδηγήσει τους υπόλοιπους πίσω. Το σοκ από το αποτρόπαιο θέαμα οδήγησε τον Σαμουήλ σε θάνατο από καρδιακό επεισόδιο στις 6 Οκτωβρίου 1014, μια ημερομηνία που συμπίπτει με τη σημερινή επέτειο των 1.012 ετών από την απώλειά του.

Η εθνική αντιπαράθεση για το πρόσωπο και την καταγωγή του Σαμουήλ παραμένει έντονη στη βαλκανική χερσόνησο, καθώς η Βόρεια Μακεδονία τον διεκδικεί επίσης ως δικό της ηγεμόνα. Η Οχρίδα, η οποία βρίσκεται στη σημερινή επικράτεια των Σκοπίων, αποτελούσε την ιστορική πρωτεύουσα της αυτοκρατορίας του και κορυφαίο θρησκευτικό κέντρο του σλαβικού κόσμου. Αυτός είναι ο λόγος που η πόλη βρίσκεται στο επίκεντρο της πολιτικής διαμάχης. Η Σόφια τη θεωρεί έδρα του ιστορικού Βουλγαρικού Πατριαρχείου, ενώ τα Σκόπια τη βλέπουν ως κοιτίδα του δικού τους μεσαιωνικού κράτους.

Η Βουλγαρία απαιτεί την αναθεώρηση των σχολικών βιβλίων ιστορίας, διατηρώντας το βέτο στην ευρωπαϊκή πορεία της Βόρειας Μακεδονίας.