Τραμπ vs Ιράν: Σχέδια "έκτακτης ανάγκης" για επέμβαση στο τραπέζι;
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, μελετά σενάρια επέμβασης στο Ιράν, την ώρα που το θεοκρατικό καθεστώς αντιμετωπίζει σφοδρές αντιδράσεις και οι διαδηλώσεις καταστέλλονται βίαια, με εκατοντάδες νεκρούς και διακοπή της πρόσβασης στο διαδίκτυο.
Σύμφωνα με δημοσίευμα της Wall Street Journal, τα πιθανά μέτρα περιλαμβάνουν την ενίσχυση των αντικυβερνητικών δυνάμεων στον κυβερνοχώρο, την ανάπτυξη κυβερνοόπλων εναντίον στρατιωτικών και πολιτικών στόχων του Ιράν, την επιβολή αυστηρότερων κυρώσεων και, τέλος, στρατιωτικές επιθέσεις. Οι σύμβουλοι του Τραμπ αναμένεται να τον ενημερώσουν την Τρίτη για τις επιλογές παρέμβασης.
Όπως ανέφερε το Politico, επικαλούμενο ανώνυμο αξιωματούχο, οι επιλογές που παρουσιάζονται στον Τραμπ κυμαίνονται από στοχευμένες επιθέσεις εντός του Ιράν έως κυβερνοεπιθέσεις.
Ο Ματ Γκέρτκεν, επικεφαλής γεωπολιτικός στρατηγικός αναλυτής στην BCA Research, δήλωσε: «Εάν οι ΗΠΑ αποφασίσουν ότι πρέπει να δράσουν για την προστασία του προσωπικού ή των περιουσιακών στοιχείων ή για την προστασία των ενεργειακών ροών, τότε διαθέτουν μια σειρά από εργαλεία, από κυβερνοεπιθέσεις και δολιοφθορές, έως μη επανδρωμένα αεροσκάφη και πυραυλικές επιθέσεις από αέρος και θαλάσσης».
Ο Γκέρτκεν, πρόσθεσε ότι οι ΗΠΑ θα μπορούσαν επίσης να στοχεύσουν πυρηνικές, στρατιωτικές ή κυβερνητικές εγκαταστάσεις, ώστε να αποδυναμώσουν τις δυνατότητες του καθεστώτος και να «αποτρέψουν το καθεστώς από ανατρεπτικές ενέργειες».
Η αναταραχή στο Ιράν, η οποία ξεκίνησε στα τέλη Δεκεμβρίου λόγω των υψηλών τιμών και της κατάρρευσης του ιρανικού νομίσματος, έχει κλιμακωθεί σε ευρείες αντικυβερνητικές διαμαρτυρίες που απειλούν το ισλαμικό καθεστώς, σύμφωνα με το CNBC.
Η Τεχεράνη έχει εντείνει την καταστολή, με περισσότερους από 500 νεκρούς, σύμφωνα με τη ΜΚΟ Human Rights Activists. Το Ιράν έχει προειδοποιήσει τις ΗΠΑ και το Ισραήλ κατά οποιασδήποτε παρέμβασης, με τον πρόεδρο Μασούντ Πεζεσκιάν να τους κατηγορεί την Κυριακή ότι υποκινούν τις αναταραχές.
Ο Γκέρτκεν σημείωσε ότι «Το Ιράν είναι πολύ πιο ικανό να αντιδράσει κατά των ΗΠΑ, ειδικά επιτιθέμενο σε περιφερειακές ενεργειακές υποδομές». Πρόσθεσε ότι η κυβέρνηση Τραμπ «δεν ήταν απαραίτητα πρόθυμη να καταστρέψει το καθεστώς», εκτός αν η κατάσταση επιδεινωθεί «τόσο σημαντικά που οι ΗΠΑ να διαπιστώσουν ότι δεν μπορούν να χάσουν την ευκαιρία να παρέμβουν για να επιβάλουν αλλαγή καθεστώτος».
Ο Νταν Γέργκιν, αντιπρόεδρος της S&P Global, δήλωσε στο «Access Middle East» του CNBC, ότι αν και το εγχειρίδιο στρατηγικής της κυβέρνησης Τραμπ αλλάζει συχνά «μέρα με τη μέρα», οι απειλές του εξακολουθούν να έχουν βαρύτητα, καθώς το Ιράν βρίσκεται εδώ και καιρό στην ατζέντα του, και οι αναταραχές εξελίσσονται στην «βαθιά και πιο εκτεταμένη διαμαρτυρία» εδώ και χρόνια που το καθεστώς δεν έχει θέσει υπό έλεγχο.
Ο Τραμπ έχει εκφράσει ανοιχτά την υποστήριξή του στους Ιρανούς διαδηλωτές και έχει δημοσιεύσει επανειλημμένα στην πλατφόρμα του Truth Social το ενδιαφέρον του να παρέμβει, λέγοντας ότι οι ΗΠΑ θα έρθουν να «σώσουν» τους Ιρανούς εάν οι αρχές συνεχίσουν να σκοτώνουν διαδηλωτές. Σε ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης το Σάββατο, ο Τραμπ δήλωσε: «Το Ιράν κοιτάζει την ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ, ίσως όπως ποτέ άλλοτε. Οι ΗΠΑ είναι έτοιμες να βοηθήσουν!!!».
Ο Τραμπ προειδοποίησε τους δημοσιογράφους την Κυριακή στο Air Force One, κατά την επιστροφή του στην Ουάσινγκτον από το σπίτι του στο Μαρ-α-Λάγκο στη Φλόριντα: «Το εξετάζουμε πολύ σοβαρά. Ο στρατός το εξετάζει και εξετάζουμε μερικές πολύ ισχυρές επιλογές. Θα λάβουμε μια απόφαση».
Σύμφωνα με το Politico, ο Τραμπ εξετάζει επίσης «μη κινητικά μέτρα» (άμεση χρήση ενεργής στρατιωτικής βίας), συμπεριλαμβανομένων κυβερνοεπιθέσεων και μυστικών ενεργειών, ενώ δεν αναμένεται να στείλει αμερικανικές δυνάμεις στη χώρα και δεν έχει υπάρξει σημαντική μετακίνηση αμερικανικών στρατιωτικών μέσων.
Οι ΗΠΑ προωθούν την αποκατάσταση των διαδικτυακών επικοινωνιών στο Ιράν, καθώς οι ηγέτες του έχουν διακόψει τις υπηρεσίες διαδικτύου και τηλεφωνίας στη χώρα. «Μπορεί να θέσουμε σε λειτουργία το διαδίκτυο, αν αυτό είναι δυνατό», δήλωσε ο Τραμπ στους δημοσιογράφους, προσθέτοντας: «Μπορεί να μιλήσω με τον Ίλον Μασκ. Θα τον καλέσω μόλις τελειώσω μαζί σας». Φέρεται ότι το Ιράν έχει μπλοκάρει το δορυφορικό δίκτυο Starlink του Μασκ κατά τη διάρκεια των τελευταίων μαζικών διαμαρτυριών.
Ο Ντάνι Κιτρινόβιτς, ανώτερος ερευνητής στο Ινστιτούτο Μελετών Εθνικής Ασφάλειας, προειδοποίησε ότι ακόμα κι αν η κυβέρνηση των ΗΠΑ εξετάσει το ενδεχόμενο μιας «συμβολικής» κινητικής επίθεσης, αυτή θα μπορούσε να πυροδοτήσει μια «πολύ ευρύτερη κλιμάκωση».
Ο Κιτρινόβιτς, τόνισε: «Το δίλημμα βρίσκεται στο αποκορύφωμά του: μια ισχυρή επίθεση θα μπορούσε ενδεχομένως να υπονομεύσει τις προσπάθειες καταστολής του καθεστώτος, αλλά ταυτόχρονα θα μπορούσε να οδηγήσει σε μεγαλύτερη συσπείρωση εντός του καθεστώτος και σε μια ευρύτερη κλιμάκωση».
«Δεδομένης της απουσίας ηγεσίας στην αντιπολίτευση, μια τέτοια επίθεση μπορεί να επιτύχει επιχειρησιακή επιτυχία, αλλά όχι στρατηγική», πρόσθεσε.
Ένας Ιρανός εμπειρογνώμονας δήλωσε στο CNN ότι δεν φαίνεται να υπάρχει ουσιαστική διάσπαση εντός του ιρανικού καθεστώτος καθώς προσπαθεί να καταστείλει τις εβδομάδες διαμαρτυριών, προσθέτοντας ότι ακόμη και ο στρατός έχει εμπλακεί στις αναταραχές αυτή τη φορά.
Ο Τριτά Περσί, εκτελεστική αντιπρόεδρος του Ινστιτούτου Quincy για Υπεύθυνη Πολιτική, δήλωσε στην εκπομπή Polo Sandoval του CNN την Κυριακή το βράδυ: «Δεν βλέπουμε, για παράδειγμα, λιποταξίες, κάτι που θα είχε μια σημασία. Στην πραγματικότητα, βλέπουμε κάποια πράγματα να πηγαίνουν προς την αντίθετη κατεύθυνση».
Ο Περσί είπε ότι ο αρχηγός του ιρανικού στρατού απείλησε με εμπλοκή στις διαμαρτυρίες, «κάτι που είναι πολύ ασυνήθιστο επειδή ο παραδοσιακός στρατός του Ιράν μένει έξω από αυτά τα πράγματα».
Η αναταραχή έρχεται καθώς η Ισλαμική Δημοκρατία γίνεται ολοένα και πιο ευάλωτη, με τους ηγέτες να αντιμετωπίζουν αυξανόμενες εσωτερικές και εγχώριες πιέσεις και έναν πληθυσμό που οργίζεται όλο και περισσότερο λόγω της επιδεινούμενης οικονομικής κρίσης. Το επίσημο νόμισμά της, το ριάλ, έχει χάσει το ήμισυ της αξίας του τον τελευταίο χρόνο, βυθιζόμενο σε ιστορικά χαμηλά περίπου 1 εκατομμυρίου ριάλ ανά δολάριο ΗΠΑ.
Η Σανάμ Βακίλ, διευθύντρια του προγράμματος Μέσης Ανατολής και Βόρειας Αφρικής στο Chatham House, δήλωσε: «Αυτές οι διαμαρτυρίες, όποιο και αν είναι το αποτέλεσμα, θα βλάψουν περαιτέρω την ήδη διαταραγμένη νομιμότητα ενός κρατικού συστήματος που βρίσκεται στο τέλος της ζωής του».