Το τουρκικό υπουργείο Άμυνας επιμένει στο αφήγημα περί αποστρατιωτικοποίησης των ελληνικών νησιών, κάνοντας λόγο για «μονομερείς ενέργειες» από την πλευρά της Ελλάδας. Σύμφωνα με ανακοίνωση του υπουργείου, οι NAVTEX που εκδίδει η Τουρκία «δημοσιεύονται επ’ αόριστον και όχι για περίοδο δύο ετών, όπως ισχυρίζεται ο ελληνικός Τύπος».

Η Άγκυρα υποστηρίζει ότι όλες οι ερευνητικές δραστηριότητες στο Αιγαίο, «εντός των θαλάσσιων περιοχών δικαιοδοσίας της, θα πρέπει να γίνονται σε συντονισμό με την Τουρκία». Επιπλέον, επαναφέρει τον ισχυρισμό περί αποστρατιωτικοποίησης των νησιών, καταγγέλλοντας «μονομερείς ενέργειες και πρωτοβουλίες που αγνοούν τα δικαιώματα και τα συμφέροντα της χώρας μας».

«Με τις NAVTEX που εκδίδουμε, λαμβάνοντας υπόψη την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας, τονίζουμε ότι οι ναυτικές αναγγελίες που καλύπτουν την υφαλοκρηπίδα στο Αιγαίο Πέλαγος και όλες οι ερευνητικές δραστηριότητες εντός των θαλάσσιων περιοχών δικαιοδοσίας πρέπει να συντονίζονται με τη χώρα μας», αναφέρει η Άγκυρα.

Το τουρκικό υπουργείο Άμυνας προσθέτει: «Υπογραμμίζουμε ότι η διεξαγωγή στρατιωτικών δραστηριοτήτων που θα μπορούσαν να θέσουν σε κίνδυνο την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας σε περιοχές που περιλαμβάνουν τα χωρικά ύδατα των Νησιών με Αποστρατιωτικοποιημένο Καθεστώς (GASA) αντιτίθεται στις διεθνείς συνθήκες».

Σύμφωνα με την Άγκυρα, «οι τουρκικές ένοπλες δυνάμεις θα συνεχίσουν να καθιστούν ανενεργές, στο πλαίσιο του διεθνούς δικαίου, τις μονομερείς ενέργειες και πρωτοβουλίες που αγνοούν τα δικαιώματα και τα συμφέροντα της χώρας μας, τα οποία απορρέουν από τις θαλάσσιες περιοχές δικαιοδοσίας της».

Η νέα αυτή τουρκική πρακτική καταγράφεται ενώ τις τελευταίες εβδομάδες γίνεται μια πολύ εντατική προσπάθεια προκειμένου να οριστικοποιηθούν οι λεπτομέρειες που θα επιτρέψουν τη διεξαγωγή του εκκρεμούς Ανωτάτου Συμβουλίου Συνεργασίας (ΑΣΣ) υπό τους Κυριάκο Μητσοτάκη και Ταγίπ Ερντογάν στην Άγκυρα. Παρά τη μείωση της έντασης στο πεδίο τα τελευταία τρία χρόνια, η Άγκυρα διατηρεί σκληρή στάση στα θέματα του Αιγαίου.

Αρμόδιες πηγές αναφέρουν ότι η σκόπιμα γενική και αόριστου χαρακτήρα αναφορά, σε συνδυασμό με τον μακρύ χρόνο ισχύος της NAVTEX (δύο έτη), εντάσσεται σε μια νέα τακτική πολιτικής και διοικητικής αμφισβήτησης του καθεστώτος του Αιγαίου. Στόχος είναι να εδραιωθεί η αντίληψη ότι όλη η περιοχή ανατολικά του 25ου Μεσημβρινού εντάσσεται σε τουρκική δικαιοδοσία. Η Αθήνα αντιλαμβάνεται την πρακτική αυτή ως μόνιμη άσκηση πίεσης, που θα φέρει την ελληνική πλευρά σε θέση αμυνομένου. Τα έγγραφα αυτά αξιοποιούνται από τις τουρκικές αρχές στο ΝΑΤΟ.

Η Τουρκία έχει προσπαθήσει να επιβάλει τις θέσεις της στις διαπραγματεύσεις για τους νέους επιχειρησιακούς χάρτες του ΝΑΤΟ, καταλήγοντας συνήθως σε συμβιβασμούς που καταγράφουν τη διακριτή τουρκική θέση. Η Άγκυρα επιχειρεί να ωθήσει την Ελλάδα σε σπασμωδικές κινήσεις, καθώς η σημασία της Τουρκίας εντός του ΝΑΤΟ έχει αυξηθεί. Στην Άγκυρα επιθυμούν να αποτελέσει παράδειγμα το οποίο θα ακολουθήσουν και άλλες χώρες στην περιοχή που έχουν διαφορές με την Ελλάδα, όπως η κυβέρνηση της Τρίπολης στη Λιβύη.

Οι δύο τελευταίες NAVTEX με αριθμό 0060/26 (του Σταθμού Σμύρνης) και 0880/25 (του Σταθμού Αττάλειας) της Τουρκικής Υδρογραφικής Υπηρεσίας αξιοποιούνται γι’ αυτόν τον σκοπό. Η NAVTEX υπ’ αριθμόν 0060/26 αναφέρει «κατά καιρούς» εκπομπή Αγγελιών «που καλύπτουν την τουρκική υφαλοκρηπίδα στο Αιγαίο Πέλαγος, τα όρια της οποίας μένει να οριοθετηθούν από τα παράκτια κράτη». Τονίζεται ότι «όλες οι ερευνητικές δραστηριότητες στην περιοχή τουρκικής δικαιοδοσίας πρέπει να γίνονται σε συντονισμό με τις αρμόδιες τουρκικές αρχές».

Στη NAVTEX 0880/25 αναφέρονται ονομαστικά 23 νησιά (Θάσος, Άγιος Ευστράτιος, Ψαρά, Σαμοθράκη, Λήμνος, Λέσβος, Χίος, Ικαρία, Σάμος, Αστυπάλαια, Ρόδος, Χάλκη, Κάρπαθος, Κάσος, Τήλος, Νίσυρος, Κάλυμνος, Λέρος, Πάτμος, Λειψοί, Σύμη, Κως, σύμπλεγμα Καστελλορίζου) ως «υπό καθεστώς μόνιμης αποστρατιωτικοποίησης». Για την υποστήριξη του επιχειρήματος γίνεται επίκληση της Διάσκεψης του Λονδίνου του 1914, της Συνθήκης της Λωζάννης του 1923 και της Συνθήκης των Παρισίων του 1947, οι οποίες, κατά την τουρκική ανάγνωση, υπαγορεύουν ότι «δεν πρέπει να διεξάγονται στρατιωτικές δραστηριότητες στα χωρικά ύδατα αυτών των νησιών». Η Τουρκία κάνει λόγο για έκδοση παράνομων NAVTEX από τις ελληνικές αρχές.

Η ελληνική πλευρά έχει απαντήσει στους τουρκικούς ισχυρισμούς μέσα από τους αρμόδιους διαύλους και με έκδοση Αγγελιών, προκειμένου να καταστεί σαφές προς τη διεθνή ναυτιλιακή κοινότητα ότι δεν έχει επέλθει κάποια αλλαγή στο καθεστώς του Αιγαίου.