Η αγορά εργασίας βρίσκεται σε ένα κρίσιμο σταυροδρόμι, με την τεχνητή νοημοσύνη να επεκτείνεται ραγδαία και την ανησυχία για το μέλλον των θέσεων εργασίας να κορυφώνεται. Σε αυτό το τοπίο αβεβαιότητας, ειδικοί επιχειρούν να χαρτογραφήσουν την επόμενη ημέρα, εστιάζοντας όχι στο αν θα χαθούν δουλειές, αλλά στο ποιοι θα καταφέρουν να προσαρμοστούν στα νέα δεδομένα.

Ο Γκραντ Φέλερ, σύμβουλος επικοινωνίας και στρατηγικής δεξιοτήτων, φέρνει μια αισιόδοξη αλλά ρεαλιστική οπτική, υποστηρίζοντας ότι ένα περιορισμένο ποσοστό εργαζομένων – περίπου το 35% – μπορεί να παραμείνει «αναντικατάστατο». Το μήνυμά του προς όλους είναι σαφές: «Μην τα παρατάτε». Σχολιάζοντας το δοκίμιο «Something Big Is Happening» του Ματ Σούμερ, το οποίο περιγράφει ένα μέλλον χωρίς ανθρώπινη αλληλεπίδραση όπου τα «λευκά κολάρα» είναι είδος υπό εξαφάνιση, ο Φέλερ εμφανίζεται πιο μετριοπαθής. Παρότι αναγνωρίζει την πίεση που δέχεται η αγορά, δεν αποδέχεται την ιδέα ενός απόλυτου αδιέξοδου για τους εργαζόμενους της γνώσης.

Η στρατηγική επιβίωσης στον νέο αυτό κόσμο δεν κρύβεται στους τίτλους θέσεων, αλλά στις μοναδικές ανθρώπινες ικανότητες. «Οι τίτλοι δεν σημαίνουν πια τίποτα, οπότε μην τους κυνηγάτε. Αντιθέτως, επικεντρωθείτε στις δεξιότητες με τις οποίες η τεχνητή νοημοσύνη απλώς δεν μπορεί να ανταγωνιστεί – γίνετε το αποκαλούμενο ‘35%’», τονίζει ο Φέλερ. Σύμφωνα με την ανάλυσή του, το συναισθηματικό βάθος, η κριτική σκέψη, η σύνθετη αφήγηση, η προσωπική σύνδεση, η δημιουργικότητα και η τολμηρή ηγεσία είναι τα στοιχεία που λείπουν από τα συστήματα AI. Ακόμη και οι νέοι εργαζόμενοι σε entry-level θέσεις μπορούν να θωρακιστούν, εφόσον επενδύσουν σε δεξιότητες που δεν αυτοματοποιούνται εύκολα.

Η τεχνητή νοημοσύνη παραμένει ένα εργαλείο, «όμως χρειάζεται εσένα για να λειτουργήσει σωστά», σημειώνει χαρακτηριστικά ο Φέλερ. Μεγάλοι οργανισμοί φαίνεται να το αντιλαμβάνονται αυτό, επενδύοντας πλέον σε εκπαίδευση στο storytelling και σε προγράμματα mentoring, αναγνωρίζοντας την ανθρώπινη σφραγίδα ως συγκριτικό πλεονέκτημα. Σε μια εποχή γεμάτη από «AI slop», η ανάγκη για αυθεντικότητα και πρωτοτυπία είναι πιο επιτακτική από ποτέ. Ωστόσο, αυτή η προσέγγιση δεν εξαλείφει το βαρύ κλίμα στην αγορά, καθώς τα δεδομένα για τον πραγματικό αντίκτυπο της AI παραμένουν αντιφατικά και περιορισμένα.

Ιστορικά, ο φόβος της τεχνολογικής μετάβασης δεν είναι πρωτόγνωρος. Η σημερινή κατάσταση θυμίζει το «Engels’ pause» της Βιομηχανικής Επανάστασης, όπως το ονόμασε ο ιστορικός Ρόμπερτ Κ. Άλεν. Στις αρχές του 1800, ενώ η παραγωγικότητα εκτοξεύτηκε λόγω της ατμομηχανής, οι μισθοί των εργαζομένων παρέμειναν στάσιμοι για περισσότερα από 50 χρόνια. Σήμερα, αναλυτές του Bank of America Institute βλέπουν αντίστοιχα σημάδια, με τα εταιρικά κέρδη να αυξάνονται ενώ οι μισθοί καταλαμβάνουν ολοένα μικρότερο μερίδιο του ΑΕΠ. Οι συζητήσεις για την επίδραση της AI «είναι γεμάτες υπερβολές» αναφέρει το Forbes, επισημαίνοντας ότι η τεχνολογία γίνεται συχνά ο αποδιοπομπαίος τράγος για μαζικές απολύσεις.

Παράλληλα, υπάρχει ένα τεράστιο χάσμα αντίληψης μεταξύ στελεχών και εργαζομένων. Ενώ έρευνα του Harvard Business Review δείχνει ότι το 76% των στελεχών πιστεύει πως οι εργαζόμενοι είναι ενθουσιασμένοι με την AI, στην πραγματικότητα λιγότεροι από τους μισούς (31%) συμμερίζονται αυτή την άποψη. Η δυσπιστία παραμένει υψηλή, με έξι στους δέκα Αμερικανούς να δηλώνουν στην Gallup ότι δεν εμπιστεύονται την τεχνολογία. Από την άλλη, ο ερευνητής του Στάνφορντ, Έρικ Μπράιντζολφσον, υποστηρίζει ότι εισερχόμαστε σε μια «φάση συγκομιδής» όπου οι επενδύσεις θα μεταφραστούν σε κέρδη. «Η αναβίωση της παραγωγικότητας δεν είναι απλώς ένας δείκτης της δύναμης της τεχνητής νοημοσύνης. Είναι ένα σήμα αφύπνισης για να επικεντρωθούμε στην επερχόμενη οικονομική μεταμόρφωση», αναφέρει. Το μεγάλο ερώτημα παραμένει ποιοι και πόσοι θα καταφέρουν να προσαρμοστούν έγκαιρα.