Στην καρδιά των ευρωπαϊκών θεσμών, η μνήμη της τραγωδίας των Τεμπών παραμένει ζωντανή και ηχηρή. Στις Βρυξέλλες, ανήμερα της μαύρης επετείου, η φωνή των πολιτών ενώνεται ξανά με την Αθήνα, ζητώντας δικαιοσύνη για το δυστύχημα που συγκλόνισε το πανελλήνιο. Το σύνθημα «Δεν έχω οξυγόνο» δονεί την ατμόσφαιρα έξω από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, εκεί όπου η συγκάλυψη και η κατάσταση των ελληνικών σιδηροδρόμων βρίσκονται πλέον υπό το μικροσκόπιο της Ευρώπης.

Όλα αυτά τα χρόνια, ο ρόλος των ευρωπαϊκών οργάνων υπήρξε καθοριστικός. Με διαδικασίες επί παραβάσει, έρευνες της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας και την εμβληματική παρουσία της Μαρίας Καρυστιανού, η διεθνοποίηση του εγκλήματος έχει γεννήσει ελπίδες για ουσιαστική πίεση. Παρά τις θεσμικές δυσκολίες και την τάση ορισμένων να κρύβονται πίσω από την εθνική δικαιοδοσία, το ζήτημα της ασφάλειας παραμένει φλέγον. Ο Επίτροπος Βιώσιμων Μεταφορών, Απόστολος Τζιτζικώστας, αποκάλυψε πως από την πρώτη στιγμή που ανέλαβε, διαπίστωσε διαχρονικές παθογένειες. «Μου παρέδωσαν έναν τεράστιο φάκελο για τον ελληνικό σιδηρόδρομο και διαπίστωσα τις διαχρονικές συστημικές παθογένειες. Αμέσως έλαβα την απόφαση να θέσω την Ελλάδα υπό καθεστώς παραβίασης των ευρωπαϊκών κανονισμών για τον σιδηρόδρομο», δήλωσε χαρακτηριστικά.

Η Ελλάδα υπέβαλε ένα ολοκληρωμένο σχέδιο δράσης με συγκεκριμένα χρονοδιαγράμματα για την οργάνωση του ΟΣΕ και το νομοθετικό πλαίσιο. Ο Επίτροπος τόνισε πως αν υπάρξουν παρεκκλίσεις, θα προχωρήσει στα επόμενα βήματα της διαδικασίας παράβασης, αναφέροντας: «οι αρμόδιες υπηρεσίες της Επιτροπής με ενημερώνουν ότι η Ελλάδα ακολουθεί μέχρι σήμερα κατά γράμμα τις δεσμεύσεις που προβλέπονται στο σχέδιο δράσης. Θέλω όμως να είμαι ξεκάθαρος: αν σε οποιαδήποτε στιγμή αντιληφθούμε ότι υπάρχουν παρεκκλίσεις ή καθυστερήσεις, θα προχωρήσω στα επόμενα βήματα που προβλέπει η διαδικασία παράβασης».

Η παρουσία προσωπικοτήτων όπως η Μαρία Καρυστιανού και η Ευρωπαία Εισαγγελέας Λάουρα Κοβέσι έχει κρατήσει το ενδιαφέρον αμείωτο. Στις διπλωματικές διαδρομές των Βρυξελλών, η τοποθέτηση του Απόστολου Τζιτζικώστα στο συγκεκριμένο χαρτοφυλάκιο, αλλά και η παρουσία της Ελίζας Βόζενμπεργκ και της Έλενας Κουντουρά στις αρμόδιες επιτροπές, θεωρούνται κινήσεις με ιδιαίτερη σημασία. Τον Ιούνιο του 2025, παρά τα αρχικά εμπόδια από το ΕΛΚ και την ομάδα των Πατριωτών, η συζήτηση στην Ολομέλεια ανέδειξε εκ νέου τα συστημικά προβλήματα που οδήγησαν στην τραγωδία.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, αν και συχνά περιορίζεται σε θεσμικές απαντήσεις, δεν κρύβει την ανησυχία της. Εκπρόσωπος της Κομισιόν δήλωσε: «Ως Ευρωπαϊκή Επιτροπή, επαναλαμβάνουμε και εκφράζουμε εκ νέου τα ειλικρινή μας συλλυπητήρια στην οικογένεια του νεαρού άνδρα που έχασε τη ζωή του στο φρικτό δυστύχημα. Αυτό είναι αυτονόητο, αλλά χαίρομαι που το επαναλαμβάνω». Από την πλευρά της, η εκπρόσωπος για τις μεταφορές στήριξε το πόρισμα του ΕΟΔΑΣΑΑΜ, λέγοντας: «Το πόρισμα επιβεβαίωσε την ύπαρξη συστημικών προβλημάτων στη λειτουργία του σιδηροδρομικού τομέα στην Ελλάδα και τόνισε επίσης ότι απαιτούνται επείγουσες βελτιώσεις. Το χαιρετίζουμε, χαιρετίζουμε τα ευρήματά του».

Η δράση συνεχίζεται και σε επίπεδο ευρωομάδων. Σε εκδήλωση του ΚΚΕ, οι ευρωβουλευτές Κώστας Παπαδάκης και Λευτέρης Νικολάου-Αλαβάνος έδωσαν τον λόγο σε ανθρώπους που βίωσαν τον πόνο κατά πρόσωπο, όπως η Ελένη Βασάρα, μητέρα της 23χρονης Αγάπης, ο δικηγόρος Δαμιανός Μπαλασούλης και ο διωκόμενος εργαζόμενος Νίκος Τσακλίδης. Στο τέλος του 2025, ο Νικόλας Φαραντούρης κάλεσε ξανά τη Μαρία Καρυστιανού στο Ευρωκοινοβούλιο, εστιάζοντας στη δυνατότητα της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας να παρακάμψει το άρθρο 86. «Καλώ την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία, έστω και αργά, να κινηθεί ώστε να εφαρμοστεί η υπεροχή του ενωσιακού δικαίου της εθνικής νομοθεσίας για το άρθρο 86», υπογράμμισε, θέτοντας το νομικό πλαίσιο για τη συνέχεια του αγώνα.