Νέα δεδομένα Στουρνάρα: Η Αθήνα που χρειάζεται η Ελλάδα και το μυστικό της αρχαίας επιτυχίας
Στο Συνέδριο «Διάλογοι για την Αθήνα: Από τον μύθο στη σύγχρονη πόλη», ο Γιάννης Στουρνάρας, Διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδας, σάρωσε το τοπίο με μια θησαυρός αναφορά: η αρχαία ελληνική οικονομία θεωρείται πλέον από τη σύγχρονη ορθοδοξία «success story» για τα δεδομένα των προ βιομηχανικών κοινωνιών, με χαρακτηριστικά ισότητας και ευημερίας. Καθοριστικό ρόλο έπαιξαν οι θεσμικές καινοτομίες και η ίση εφαρμογή των κανόνων, καθώς οι ελληνικές πόλεις ανέπτυξαν θεσμούς προστασίας δικαιωμάτων ιδιοκτησίας. Οι βασικές αρχές — η καινοτομία, η εξειδίκευση, η αξιοποίηση ανταγωνιστικών πλεονεκτημάτων και η ισχύς του νομίσματος — παραμένουν, τόνισε, η vieron της επιτυχίας.
Περνώντας στη σύγχρονη εποχή, ο κ. Στουρνάρας κατέδειξε με ακαταμάχητα στοιχεία το βάρος της Αθήνας: η Αττική παράγει περίπου το μισό του εθνικού πλούτου, διαθέτει το υψηλότερο κατά κεφαλήν ΑΕΠ, συγκεντρώνει το ένα τρίτο των ακαθάριστων επενδύσεων και το 40% των θέσεων εργασίας. Η υψηλή συγκέντρωση δραστηριοτήτων του τριτογενούς τομέα δημιουργεί οικονομίες κλίμακας, ενώ ο τουρισμός και ο πολιτισμός λειτουργούν ως μηχανισμός τράπουλας. «Το 2025 η Αττική ήταν η Περιφέρεια με τη μεγαλύτερη επισκεψιμότητα στην Ελλάδα», δήλωσε, σημειώνοντας ότι το μερίδιό της στις ταξιδιωτικές εισπράξεις απόσκασε από 14,7% σε 25,8%.
Η δυναμική αυτή, ωστόσο, φέρνει αυξημένες ανάγκες για κατοικία, ενέργεια, υποδομές και μεταφορές. Στη στεγαστική κρίση, οι σημαντικές εισροές κεφαλαίων και η αυξημένη ζήτηση ασκούν πίεση στις τιμές: το 2025 αυξήθηκαν κατά 6,5%, ενώ το δεύτερο τρίμηνο του 2026 καταγράφηκε περαιτέρω αύξηση 5%. Το φαινόμενο παρατηρείται σε πόλεις ΗΠΑ και Ευρώπης, αλλά η λύση, υπενθύμισε, είναι μια: «Πρέπει να ανοίξουμε τα κλειστά σπίτια, όχι μόνο να χτίσουμε νέα σπίτια». Οι υποδομές πρέπει να σχεδιάζονται εγκαίρως, ώστε να υποστηρίζουν και κατευθύνουν την ανάπτυξη.
Σημαντικότερη πρόκληση και το κυκλοφοριακό: «Ο χρόνος που χάνεται μειώνει τις παραγωγικές ώρες, διογκώνει το κόστος μεταφοράς, αυξάνει την κατανάλωση ενέργειας και τη ρύπανση και υποβαθμίζει την ελκυστικότητα του προορισμού», τόνισε, καλοῦντας σε νέο κύκλο επενδύσεων. Το επόμενο βήμα είναι η μετάβαση σε πιο παραγωγικό και καινοτόμο μητροπολιτικό πρότυπο, με έμφαση στις νέες τεχνολογίες, την ψηφιακή και πράσινη οικονομία. «Η πρόκληση είναι διπλή: η Αθήνα να συνεχίσει να είναι κινητήρας ανάπτυξης και εξωστρέφειας και ταυτόχρονα να ενισχυθούν οι μηχανισμοί με τους οποίους η δυναμική της μεταδίδεται στην υπόλοιπη χώρα. Κρίσιμη προϋπόθεση είναι η καλύτερη διασύνδεση με την περιφέρεια», υπογράμμισε.
Τέλος, ο κ. Στουρνάρας επεσήμανε ότι οι βασικές προϋποθέσεις για την επιτυχία παραμένουν ίδιες: «Ζητούμενο είναι μια πιο παραγωγική και καλύτερα συνδεδεμένη με την περιφέρεια Αθήνα», είπε, προσθέτοντας ότι η σύγχρονη Αθήνα μπορεί να αξιοποιήσει τη συγκέντρωση κεφαλαίου, μέσων και ανθρώπινου δυναμικού για την ευημερία ολόκληρης της χώρας.