Την επόμενη φορά που θα σπαταλήσετε μισή ώρα ψάχνοντας μια θέση στάθμευσης στις πιο πολυσύχναστες γειτονιές της Αθήνας, αναλογιστείτε ότι βρίσκεστε στην περιφέρεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης με την τέταρτη υψηλότερη αναλογία αυτοκινήτων ανά κάτοικο: 872 Ι.Χ. ανά 1.000 κατοίκους, σύμφωνα με στοιχεία της Eurostat.

Ενώ οι τρεις πρώτες περιφέρειες στην κατοχή αυτοκινήτων είναι αραιοκατοικημένες περιοχές της βόρειας Ιταλίας, όπου η χρήση αυτοκινήτου είναι αναγκαία για μεγάλες αποστάσεις, στην Αθήνα η χρήση Ι.Χ. συνδέεται κυρίως με μετακινήσεις εντός του αστικού ιστού. Ο πανευρωπαϊκός μέσος όρος είναι 550 αυτοκίνητα ανά 1.000 κατοίκους, όπου βρισκόταν η Αθήνα στις αρχές της δεκαετίας του 2010. Παρά την οικονομική κρίση, η αναλογία αυξήθηκε εντυπωσιακά.

Η εφημερίδα «Κ» ανέδειξε το πρόβλημα στάθμευσης και επικεντρώνεται σε λύσεις που είτε έχουν εγκαταλειφθεί ανεξήγητα είτε εφαρμόζονται πειραματικά στο εξωτερικό με επιτυχία.

Κατά τη διάρκεια της κρίσης, στρατηγικά εργαλεία όπως η δημοτική ελεγχόμενη στάθμευση «πάγωσαν». Το σύστημα, που ξεκίνησε το 2006 και επεκτάθηκε σε 12 περιοχές, ωφέλησε τους μόνιμους κατοίκους (5.177 θέσεις) και αποθάρρυνε τους επισκέπτες (3.463 θέσεις με όριο παραμονής τρεις ώρες). Σήμερα, περιοχές όπως η Κυψέλη, το Παγκράτι, το Κουκάκι και οι Αμπελόκηποι παραμένουν εκτός συστήματος.

Ένα δεύτερο εργαλείο που ξεχάστηκε είναι η δημιουργία πάρκινγκ στους περιφερειακούς σταθμούς του μετρό, ώστε οι οδηγοί να αφήνουν τα οχήματά τους και να χρησιμοποιούν τα μέσα μαζικής μεταφοράς. Πολλές φορές, αυτοί οι χώροι χρησιμοποιούνται ως "πάρκινγκ γειτονιάς". Επιτυχημένα παραδείγματα είναι οι χώροι στάθμευσης στους σταθμούς Συγγρού-Φιξ (642 θέσεις), Νομισματοκοπείο (604) και Χαϊδάρι (383), με προσιτές τιμές. Δυστυχώς, στις πρόσφατες επεκτάσεις του μετρό δεν προβλέφθηκαν παρόμοιες υποδομές, ούτε στη Γραμμή 4. Επιπλέον, η κατασκευή μεγάλων ιδιωτικών πάρκινγκ υποχώρησε, με χαρακτηριστικό παράδειγμα τη ματαίωση δύο φιλόδοξων σχεδίων σε Μετς και Πατήσια λόγω αντιδράσεων των κατοίκων.

Ο κτηματομεσίτης Θεμιστοκλής Μπάκας (Πανελλαδικό Δίκτυο E-Real Estates) προτείνει ένα συνδυαστικό μοντέλο που θα αξιοποιεί υπάρχοντες χώρους στάθμευσης σούπερ μάρκετ και πολυκαταστημάτων εκτός ωραρίου λειτουργίας, θα δημιουργεί νέες θέσεις μέσω κινήτρων σε κατασκευαστές και θα εφαρμόζει έξυπνες ψηφιακές λύσεις για κοινή χρήση ιδιωτικών χώρων.

Στη Λυών, τα σούπερ μάρκετ που διαθέτουν τα πάρκινγκ τους στο κοινό εκτός ωραρίου λειτουργίας λαμβάνουν ετήσια επιδότηση από τον δήμο, ενώ στο Μιλάνο τα καταστήματα πληρώνουν μειωμένα δημοτικά τέλη. Στη Βιέννη, οι ιδιοκτήτες αχρησιμοποίητων γκαράζ μπορούν να λάβουν επιδοτήσεις για τη μετατροπή τους σε κοινόχρηστες θέσεις μέσω ψηφιακής ενοικίασης. Στη Σεούλ, αναπτύσσονται αρθρωτά υπερυψωμένα πάρκινγκ σε μικρά οικόπεδα με χαμηλό κόστος και μεγάλη χωρητικότητα. Στο Τορόντο, τα πάρκινγκ σχολείων και εκκλησιών διατίθενται στο κοινό εκτός ωραρίου με φορολογικά οφέλη.

Ο πρόεδρος του Συλλόγου Ελλήνων Συγκοινωνιολόγων, Θανάσης Τσιάνος, υποστηρίζει ότι είναι «σε οτιδήποτε αφαιρεί οχήματα από τον δρόμο είμαι αναφανδόν υπέρ» και προσθέτει ότι «το ελληνικό μοντέλο αποκλειστικής, σχεδόν, εξυπηρέτησης της στάθμευσης από τον δρόμο, εις βάρος του πεζού και της ποιότητας της ζωής της γειτονιάς, είναι ξεπερασμένο, εχθρικό και μη βιώσιμο».

Προτείνει επίσης την αξιοποίηση του ΟΑΚΑ ως σταθμού μετεπιβίβασης στον παρακείμενο σταθμό του μετρό για τους οδηγούς των βορείων προαστίων.

Ο κ. Τσιάνος καλεί να δούμε τα δεδομένα της κρίσης στάθμευσης (μικρότερη χρήση ΜΜΜ, ίδιος αριθμός νόμιμων και παράνομων θέσεων, αυξημένη ιδιοκτησία Ι.Χ.) και πιστεύει ότι ο στόχος πρέπει να είναι η απομάκρυνση των σταθμευμένων αυτοκινήτων από τους δρόμους.

Ο Θανάσης Τσιάνος τονίζει ότι «η πολιτική περιορισμού χρήσης των Ι.Χ. δεν θα σου αποδώσει πολιτικά κέρδη σε μια χώρα όπως η Ελλάδα. Αλλά σε βάθος χρόνου η πλειονότητα θα σε ευγνωμονεί».

Αναφέρει χαρακτηριστικά: «Γιατί πάμε στο εξωτερικό και δεν βλέπουμε δρόμους γεμάτους παρκαρισμένα αυτοκίνητα; Αντίθετα θαυμάζουμε τα μεγάλα πεζοδρόμια, το πράσινο, τη δυνατότητα να περπατήσεις και να κάνεις ποδήλατο. Κάπου βρίσκονται τα αυτοκίνητα αυτών των ανθρώπων, έτσι δεν είναι; Βρίσκονται εκτός δρόμου, σε οργανωμένους χώρους, αυτή είναι η κατεύθυνση που πρέπει να ακολουθήσουμε κι εμείς. Αλλά για να τα κάνεις όλα αυτά ως διοίκηση οφείλεις να επιδείξεις την απαραίτητη πολιτική γενναιότητα».

Ο δήμαρχος Αθηναίων αναγνωρίζει το πρόβλημα και δηλώνει ότι η κινητικότητα των πολιτών δεν χρειάζεται έργα προσέλκυσης Ι.Χ., αλλά διευκόλυνσης της μετακίνησης των κατοίκων. «Επειδή όμως απέχουμε πολύ από αυτό, οφείλουμε άμεσα να αντιμετωπίσουμε το οξύτατο πρόβλημα της στάθμευσης, για να μπορέσουμε να προστατεύσουμε τον δημόσιο χώρο που καταλαμβάνεται από παράνομα σταθμευμένα αυτοκίνητα». Ανακοίνωσε την ανακαίνιση του πάρκινγκ στην πλατεία Κοτζιά (500 θέσεις, σύντομα 700) και την ετοιμασία νέου πάρκινγκ δίπλα στον Σταθμό Λαρίσης (100-120 θέσεις). Σχεδιάζει επίσης την αξιοποίηση δημοτικών κτιρίων σε πυκνοδομημένες περιοχές για τη δημιουργία επιπλέον θέσεων στάθμευσης και βρίσκεται σε συζητήσεις με ιδιοκτήτες ιδιωτικών χώρων. "Μέχρι λοιπόν να φτιάξουμε τις συνθήκες που το αυτοκίνητο δεν θα είναι η πρώτη επιλογή μετακίνησης για τους πολίτες, προωθούμε παρεμβάσεις που η στάθμευση του Ι.Χ. δεν θα είναι μια πανάκριβη περιπέτεια", κατέληξε ο δήμαρχος.