Μέσα σε λίγους μήνες η θητεία της Κίμπερλι Γκίλφοϊλ ως πρέσβης των ΗΠΑ στην Ελλάδα μετατράπηκε από περίοδο δημόσιας προβολής σε υπόθεση που προκαλεί πολιτικούς κραδασμούς στην Ουάσιγκτον. Η αποχώρησή της ήρθε λιγότερο από έναν χρόνο μετά την ανάληψη διπλωματικών καθηκόντων, ενώ μέσα σε λίγες ημέρες από τη λαμπερή παρουσία της στην Πνύκα βρέθηκε αντιμέτωπη με σοβαρές καταγγελίες και έρευνες που δεν φαίνεται να ολοκληρώνονται με την παραίτησή της.

Στις 8 Οκτωβρίου το "Wall Street Journal" δημοσίευσε αποκαλύψεις: πριν επικυρωθεί ο διορισμός της από τη Γερουσία, η Γκίλφοϊλ ζήτησε από τον Ερικ Ντίτερς, δωρητή του Ντόναλντ Τραμπ, 100.000 δολάρια για κάλυψη οφειλής πιστωτικής κάρτας, συνδεδεμένη με προσφορά πρόσβασης σε κορυφαία κυβερνητικά στελέχη. Ακολούθησαν ηχογραφήσεις για ταξίδια με ιδιωτικά αεροσκάφη, πολυτελή φιλοξενία από εφοπλιστή, απλήρωτοι λογαριασμοί εστιατορίων και σαμπάνιες χωρίς χρέωση. Τη Δευτέρα ο Τραμπ δήλωσε ότι "εξετάζει" την απομάκρυνσή της, την Τρίτη ο Λευκός Οίκος ζήτησε την παραίτησή της, ενώ ο ίδιος ο πρόεδρος είπε: "δεν μου άρεσαν όσα διάβασα".

Η Γκίλφοϊλ απορρίπτει τις κατηγορίες. Πίσω από την ταχύτητα των γεγονότων βρίσκεται δημοσιογραφική έρευνα που ξεκίνησε αρκετούς μήνες νωρίτερα και συνδέεται άμεσα με επαφές στην Ελλάδα. Οι δημοσιογράφοι του "Wall Street Journal" εργάζονταν από το καλοκαίρι συλλέγοντας μαρτυρίες και έγγραφα, ακολουθώντας καθιερωμένες διαδικασίες ανεξάρτητης διασταύρωσης. Επικοινώνησαν με εμπλεκόμενα πρόσωπα, εταιρείες και φορείς ζητώντας θέσεις — διαδικασία που συνεπάγεται ενημέρωση ατόμων στην Αθήνα και την Ουάσιγκτον πριν τη δημοσίευση.

Σύμφωνα με τα "ΤΑ ΝΕΑ", οι δημοσιογράφοι αναζήτησαν στην Αθήνα συνομιλητές από τον διπλωματικό χώρο, τον επιχειρηματικό κόσμο και την κυβέρνηση. Τα αιτήματα για συναντήσεις με επιχειρηματίες δεν έγιναν δεκτά. Διαφορετική εικόνα με κυβερνητικά στελέχη: πραγματοποιήθηκαν συναντήσεις με δύο μέλη της κυβέρνησης, ο ένας συναντήθηκε πολλές φορές και φέρεται να αποτέλεσε καθοριστική πηγή που επηρέασε την παρουσίαση προσώπων και γεγονότων.

Η αφετηρία εντοπίζεται στην Αθήνα. Στις 18 Μαρτίου, κατά δείπνο στην αμερικανική πρεσβεία με περισσότερους από 12 καλεσμένους — πολιτικούς, στρατιωτικούς, ξένους διπλωμάτες — ειπώθηκε η περιβόητη ατάκα της Γκίλφοϊλ ότι οι ΗΠΑ μπορούν να αντικαταστήσουν "όποια κυβέρνηση" επιθυμούν, "οπουδήποτε". Το περιστατικό έγινε σημείο αναφοράς της υπόθεσης που εξελίχθηκε στην Ελλάδα και μεταφέρθηκε στο επίκεντρο της αμερικανικής πολιτικής αντιπαράθεσης.

Η παραίτηση δεν σηματοδοτεί το τέλος. Η πολιτική διαχείριση και η πορεία ερευνών καθορίζονται στην Ουάσιγκτον. Το εύρος ανοιχτών ερωτημάτων φάνηκε από την τοποθέτηση του Τραμπ την Πέμπτη. Δημοσιογράφος του Newsmax ρώτησε: "Η Κίμπερλι Γκίλφοϊλ δεν είναι πλέον πρέσβειρά σας στην Ελλάδα. Ενδέχεται να αντιμετωπίσει νομικά προβλήματα. Θα εξετάζατε το ενδεχόμενο να της απονείμετε χάρη;". Ο Τραμπ απάντησε: "Δεν θέλω να το σκέφτομαι. Απογοητεύτηκα από όσα διάβασα. Δεν έχω μιλήσει μαζί της". Αναφέρθηκε στη γνώριση ετών και στον γάμο της με τον Γκάβιν Νιούσομ, χωρίς μνεία στον αρραβώνα με τον γιο του. Χαρακτήρισε "ενδιαφέρον" ότι "στην Ελλάδα ήταν το πρόσωπο που όλοι θαύμαζαν", χωρίς σαφή απάντηση για χάρη.

Ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς, σε συνέντευξη στο CBS, δήλωσε: εφόσον επιβεβαιωθούν οι αποκαλύψεις, "είναι αηδιαστικό και απεχθές και θα πρέπει να υποστεί τις συνέπειες". Οι Δημοκρατικοί δεν σταμάτησαν. Λίγες ώρες μετά, ο Ρόμπερτ Γκαρσία, επικεφαλής μειοψηφίας στην Επιτροπή Εποπτείας, έστειλε επιστολή διευκρινίζοντας ότι η παραίτηση δεν απαλλάσσει από έλεγχο: "η έρευνα μόλις αρχίζει". Επιμένουν σε αιτήματα οικονομικών εγγράφων, προσωπικών επικοινωνιών και μηνυμάτων με ανώτερα στελέχη "για λογαριασμό των ευεργετών της".

Παράλληλα, ο γενικός επιθεωρητής του State Department διενεργεί εσωτερική έρευνα για ιδιωτικά ταξίδια, δώρα και σχέσεις με επιχειρηματικά συμφέροντα. Ο Γκρέγκορι Μικς ζητά ακρόαση στη Βουλή, ενώ ο Ρεπουμπλικανός Τζον Μπαράσο, δεύτερος στην ιεραρχία της πλειοψηφίας στη Γερουσία, αναμένει έρευνα — δείχνοντας ότι η υπόθεση ξεπέρασε τα όρια της παρτιδικής αντιπαράθεσης.

Οι εκλογές της 3ης Νοεμβρίου, λιγότερο από τρεις εβδομάδες μακριά, μπορεί να μεταβάλουν συσχετισμούς στο Κογκρέσο. Αν οι Δημοκρατικοί πάρουν πλειοψηφία, θα προχωρήσουν πέρα από επιστολές, αξιοποιώντας κλητεύσεις για επίσημες ακροάσεις μπροστά σε κάμερες, δίνοντας μεγαλύτερη δημοσιότητα.

Η τελική έκβαση μπορεί να εξαρτηθεί από αμφίρροπες περιφέρειες όπως Πενσιλβάνια και Αριζόνα. Η πολιτική ισορροπία μετά τις κάλπες θα καθορίσει την ένταση του κοινοβουλευτικού ελέγχου και το βάθος της διερεύνησης.

Οι εξελίξεις προκάλεσαν αναταράξεις στο State Department. Μόλις μία ημέρα μετά την αποπομπή, ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο απέστειλε εσωτερικό σημείωμα προς όλο το προσωπικό — δημοσιευμένο αργότερα από το Bloomberg — καλώντας υπαλλήλους και διπλωμάτες να αποφεύγουν συγκρούσεις συμφερόντων, να διασφαλίζουν αμεροληψία και να μην αξιοποιούν τη δημόσια θέση για προσωπικές επιδιώξεις.