Η Κυριακή που άλλαξε την Ελλάδα: Μια ημέρα ελευθερίας
Το 1910 η Κυριακή κατοχυρώθηκε και επίσημα στην Ελλάδα ως ημέρα αργίας, μια κομβική στιγμή για την κοινωνία και ένα σημαντικό βήμα για την κατοχύρωση των εργατικών δικαιωμάτων.
Η καθιέρωση της Κυριακής ως ημέρας ανάπαυσης δεν ήταν μια απλή υπόθεση. Ακολούθησε μακρές συζητήσεις και προκάλεσε έντονες αντιδράσεις σε μια εποχή που η εργασία επεκτεινόταν επτά ημέρες την εβδομάδα. Παρά τους αντίθετους ισχυρισμούς, το μέτρο δεν εφαρμόστηκε το 1908 ούτε ξεκίνησε από εμπορικούς συλλόγους.
Η κυβέρνηση του Κυριακούλη Μαυρομιχάλη ανέλαβε την ευθύνη της θεσμοθέτησης, ψηφίζοντας σχετικό νόμο στα τέλη Δεκεμβρίου 1909. Η εφαρμογή ξεκίνησε στις 2 Ιανουαρίου 1910, την πρώτη Κυριακή του έτους, αλλάζοντας ριζικά την καθημερινότητα των εργαζομένων.
Η απόφαση αυτή προκάλεσε έντονες αντιδράσεις, κυρίως από εμπορικούς και επιχειρηματικούς κύκλους. Στη Βουλή, ακούστηκαν δυσοίωνες προειδοποιήσεις, ακόμη και για «μακελειό». Ωστόσο, αυτές οι προβλέψεις διαψεύστηκαν πανηγυρικά. Η πρώτη Κυριακή της αργίας μετατράπηκε σε μια αυθόρμητη γιορτή για την κοινωνία. Οι εκκλησίες γέμισαν ασφυκτικά, τα τραμ δούλευαν ασταμάτητα και χιλιάδες πολίτες εκμεταλλεύτηκαν για πρώτη φορά τον ελεύθερο χρόνο τους για βόλτες και εκδρομές.
Αυτοί που ωφελήθηκαν περισσότερο ήταν οι χαμηλόμισθοι εργαζόμενοι. Τα «μπακαλόπαιδα», οι μικροϋπάλληλοι και οι νεαροί εργαζόμενοι στα καταστήματα απέκτησαν για πρώτη φορά μια κοινή ημέρα ανάπαυσης. Η Κυριακή έγινε συνώνυμο της ξεκούρασης, της κοινωνικής ζωής και της ανθρώπινης αξιοπρέπειας.
Ο νόμος προέβλεπε εξαιρέσεις για ορισμένες κατηγορίες καταστημάτων, όπως καφενεία, ζαχαροπλαστεία και κινηματογράφους, ενώ παράλληλα καθιέρωσε τον θεσμό των εφημερευόντων φαρμακείων. Οι παραβάτες αντιμετώπιζαν αυστηρά πρόστιμα, ακόμα και κράτηση. Παρά τις εξαιρέσεις και τις αντιδράσεις, η κυριακάτικη αργία εδραιώθηκε στη συλλογική συνείδηση, αν και η συζήτηση για την τύχη της επανέρχεται κατά καιρούς. Άλλες σημαντικές στιγμές που συνέβησαν σαν σήμερα είναι:
Το 1492: Ο Μουχάμαντ ΙΒ΄, ο τελευταίος εμίρης της Γρανάδας, παρέδωσε την πόλη στον Φερδινάνδο Β΄ της Αραγωνίας και στην Ισαβέλλα Α΄ της Καστίλης. Αυτό το γεγονός σήμανε το τέλος της Ρεκονκίστα και τερμάτισε αιώνες μουσουλμανικής παρουσίας στην Ιβηρική Χερσόνησο.
Το 1828: Μετά από προσωπική παρέμβαση του Τσάρου, ο Αλέξανδρος Υψηλάντης, ο οποίος κρατούνταν στις αυστριακές φυλακές μετά το αποτυχημένο κίνημά του στις Παραδουνάβιες Ηγεμονίες, αφέθηκε ελεύθερος.
Το 1830: Ξεκίνησαν τα μαθήματα στο Κεντρικόν Σχολείον της Αιγίνης, το πρώτο ανώτερο εκπαιδευτικό ίδρυμα στην Ελλάδα, θέτοντας έτσι τα θεμέλια για την εκπαίδευση στο νεοσύστατο κράτος.
Το 1905: Κατά τη διάρκεια του Ρωσοϊαπωνικού Πολέμου, η Ρωσική Φρουρά στο Πορτ Άρθουρ της Κίνας παραδόθηκε στους Ιάπωνες.
Το 1924: Ο Νικόλαος Πλαστήρας, ο ηγέτης της Επανάστασης του 1922, κήρυξε την έναρξη των εργασιών της Δ’ Συντακτικής Συνέλευσης, επισφραγίζοντας τη μετάβαση από τη στρατιωτική στη συνταγματική διακυβέρνηση.
Το 1930: Ο Ελευθέριος Βενιζέλος διόρισε τον Γεώργιο Παπανδρέου ως υπουργό Παιδείας. Καθιερώθηκε το μάθημα των Νέων Ελληνικών και κατασκευάστηκαν 3.500 νέα σχολικά κτίρια.
Το 1945: Η κυβέρνηση Γεωργίου Παπανδρέου παραιτήθηκε.
Το 1945: Συμμαχικά βομβαρδιστικά κατέστρεψαν τη Νυρεμβέργη.
Το 1958: Η Μαρία Κάλλας διέκοψε την πρεμιέρα της όπερας «Norma» στη Ρώμη.
Το 1959: Η Σοβιετική Ένωση εκτόξευσε το μη επανδρωμένο διαστημόπλοιο «Luna 1» με κατεύθυνση τη Σελήνη.
Το 1969: Ο Γεώργιος Φλαμουρίδης κατέλαβε εν πτήσει αεροσκάφος της Ολυμπιακής Αεροπορίας και το ανάγκασε να κατευθυνθεί στο Κάιρο.
Το 1971: Ομάδα Ισραηλινών αρχαιολόγων ανακάλυψε στην Ιερουσαλήμ σκελετό σταυρωμένου άνδρα, ηλικίας περίπου 2.000 ετών.
Το 1971: Συνέβη μία τραγωδία στο «Άιμπροξ Παρκ» της Γλασκόβης.
Το 2000: Εγκαινιάστηκε το Μέγαρο Μουσικής Θεσσαλονίκης.
Το 2008: Η τιμή του πετρελαίου ξεπέρασε για πρώτη φορά τα 100 δολάρια το βαρέλι.
Σημαντικές προσωπικότητες που γεννήθηκαν σαν σήμερα:
1897 – Τζιμ Λόντος (Jim Londos), Έλληνας παλαιστής.
1924 – Ευγένιος Σπαθάρης, Έλληνας καλλιτέχνης του θεάτρου σκιών.
1953 – Γκούτσιο Γκούτσι (Guccio Gucci), Ιταλός επιχειρηματίας.
Προσωπικότητες που απεβίωσαν σαν σήμερα:
1990 – Ευάγγελος Αβέρωφ, Έλληνας πολιτικός και συγγραφέας.
Εορτάζουν: Σεραφείμ, Συλβέστρος, Σίλβης.