Η αγορά των φαρμάκων για τον διαβήτη που επιστρατεύονται πλέον κατά της παχυσαρκίας αναμένεται να αγγίξει το αστρονομικό ποσό των 100 δισεκατομμυρίων δολαρίων μέχρι το 2030. Ωστόσο, πίσω από τους εντυπωσιακούς αριθμούς κρύβεται μια άλλη πραγματικότητα: σχεδόν οι μισοί χρήστες οδηγούνται τελικά στη διακοπή της θεραπείας τους. Είτε λόγω του υψηλού κόστους, είτε εξαιτίας των έντονων γαστρεντερικών ενοχλήσεων, η προσπάθεια συχνά μένει στη μέση, ειδικά για όσους δεν πάσχουν από διαβήτη.

Η επιστήμη δεν σταματά, με την ανάπτυξη νέων παραγόντων GLP-1, όπως η σεμαγλουτίδη σε μορφή χαπιού ή νεότερες ενέσιμες εκδοχές, που υπόσχονται απώλεια βάρους έως και 24% σε διάστημα ενάμισι έτους. Το μεγάλο στοίχημα, όμως, παραμένει η επόμενη μέρα. Τα στοιχεία δείχνουν ότι τα δύο τρίτα των ασθενών ανακτούν το χαμένο βάρος σχεδόν αμέσως μόλις σταματήσουν το φάρμακο, γεγονός που αναδεικνύει την παχυσαρκία ως μια χρόνια πρόκληση.

Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Ένωση για τη Μελέτη της Παχυσαρκίας, η προσέγγιση πρέπει να αλλάξει ριζικά. Η θεραπεία δεν πρέπει να εστιάζει μόνο στη ζυγαριά, αλλά στην αντιμετώπιση των συνολικών επιπλοκών του κάθε ασθενή. Στο συμπέρασμα αυτό καταλήγουν η Μπερενίς Σεγκρεστίν και ο Εμμανουέλ Ντισσέ από το τμήμα Ενδοκρινολογίας του Hospices Civils de Lyon, μαζί με την Τζούντιθ Άρον – Βισνιούσκι από το νοσοκομείο Pitié Salpêtrière της Σορβόνης. Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι κάθε ασθενής χρειάζεται απόλυτη ακρίβεια στην επιλογή σκευάσματος: η τιρζεπατίδη φαίνεται ιδανική για την αποφρακτική άπνοια ύπνου, ενώ η σεμαγλουτίδη προκρίνεται για την οστεοαρθρίτιδα γόνατος. Για την καρδιαγγειακή προστασία, όλοι οι παράγοντες παίζουν καθοριστικό ρόλο.

Η ιατρική κοινότητα θέτει αυστηρά κριτήρια, ορίζοντας τους αναστολείς GLP-1 ως θεραπεία δεύτερης γραμμής για άτομα με Δείκτη Μάζας Σώματος (ΔΜΣ) 27 με επιπλοκές ή 30 χωρίς. Η διεπιστημονική συνεργασία μεταξύ ενδοκρινολόγων και διαιτολόγων κρίνεται απαραίτητη για την προσαρμογή των διατροφικών οδηγιών, ενώ ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται για τον κίνδυνο χολολίθων, με τους ειδικούς να συστήνουν προληπτικά υπερηχογραφήματα και χρήση ουρσοδεοξυχολικού οξέος.

Μια άλλη σοβαρή πτυχή είναι η «γήρανση» των μυών. Η Κλοέ Αμουγιάλ Γκαλάντ από το νοσοκομείο Pitié Salpêtrière-Charles Foix προειδοποιεί: «Η σαρκοπενία, που ορίζεται ως η μείωση της μυϊκής μάζας και λειτουργίας, αποτελεί κρίσιμο ζήτημα σε ασθενείς με παχυσαρκία που λαμβάνουν θεραπεία με GLP-1 RA, ιδιαίτερα σε ηλικιωμένους ενήλικες». Μελέτες όπως οι STEP 1 και SURMOUNT-1 δείχνουν ότι η απώλεια άλιπης μάζας μπορεί να φτάσει το 13%, ποσοστό που αντιστοιχεί σε περίπου 10 χρόνια φυσιολογικής γήρανσης των μυών και αντιπροσωπεύει το 25% της συνολικής απώλειας βάρους.

Ωστόσο, το μέλλον κρύβει και ελπιδοφόρα νέα, ειδικά στον τομέα της ψυχικής υγείας. Η Οφέλια Γκονταίν από το Ινστιτούτο Mondor τονίζει τη σημασία των φαρμάκων αυτών για άτομα με σοβαρές διαταραχές, αναφέροντας: «Το προσδόκιμο ζωής σε άτομα με ψυχιατρικές διαταραχές μειώνεται κατά 13-16 χρόνια, κυρίως λόγω καρδιαγγειακών παθήσεων που σχετίζονται με την παχυσαρκία και ψυχοτρόπων ανεπιθύμητων ενεργειών όπως η αύξηση βάρους, ο διαβήτης και η δυσλιπιδαιμία». Ήδη, μετα-αναλύσεις σε 543 ασθενείς δείχνουν μέση απώλεια 5 κιλών, ενώ διαφαίνεται μια πιθανή νευροπροστατευτική δράση που μειώνει τα συμπτώματα κατάθλιψης.

Τέλος, η έρευνα στρέφεται και στο πεδίο των εξαρτήσεων. Υπάρχουν ισχυρές ενδείξεις ότι τα συγκεκριμένα φάρμακα μπορούν να μειώσουν την κατανάλωση αλκοόλ και τις σχετικές νοσηλείες, προσφέροντας μια ολιστική λύση που ξεπερνά κατά πολύ την απλή απώλεια κιλών.