Σταθερά στον ρόλο της «ατμομηχανής» για τα δημόσια έσοδα παραμένει ο Φόρος Προστιθέμενης Αξίας (ΦΠΑ) και το 2026. Η συνεχιζόμενη άνοδος των τιμών σε υπηρεσίες και προϊόντα επιβαρύνει σημαντικά τους καταναλωτές, την ίδια στιγμή που ενισχύει τις εισπράξεις του κράτους, γεμίζοντας τα δημόσια ταμεία.

Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία εκτέλεσης του κρατικού προϋπολογισμού για τον Ιανουάριο, τα έσοδα ανήλθαν σε 3,136 δισ. ευρώ, σημειώνοντας υπέρβαση 257 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου. Ωστόσο, στην υπέρβαση αυτή κομβικό ρόλο έπαιξε η Σύμβαση Παραχώρησης της Εγνατίας Οδού. Χωρίς το ποσό των 306 εκατ. ευρώ της παραπάνω σύμβασης, τα έσοδα από τον ΦΠΑ θα ήταν μειωμένα κατά 49 εκατ. ευρώ σε σύγκριση με τον αρχικό στόχο.

Η Ελλάδα διατηρεί σταθερά υψηλές θέσεις στην έμμεση φορολογία, σύμφωνα με τα στοιχεία του ΟΟΣΑ. Ο ΦΠΑ και οι Ειδικοί Φόροι Κατανάλωσης σε καύσιμα, καπνό και αλκοόλ αποτελούν τις βασικές πηγές της ακρίβειας, πλήττοντας άμεσα τους οικογενειακούς προϋπολογισμούς και κυρίως τα φτωχά νοικοκυριά, ενώ παράλληλα δημιουργούν ανισότητες στην κατανομή των φορολογικών βαρών.

Συνολικά, τα φορολογικά έσοδα στην έναρξη του οικονομικού έτους ανήλθαν σε 6,118 δισ. ευρώ, παρουσιάζοντας αύξηση κατά 35 εκατ. ευρώ ή 0,6% έναντι του στόχου. Αν όμως εξαιρεθεί το ποσό από την Εγνατία Οδό, τα φορολογικά έσοδα περιορίζονται στα 5,812 δισ. ευρώ, σημειώνοντας πτώση 5,3% έναντι του στόχου, κυρίως λόγω της μειωμένης είσπραξης φόρων που σχετίζονται με τα ενεργειακά προϊόντα.

Αναλυτικότερα, οι εισπράξεις από τον ΦΠΑ έφτασαν τα 3,136 δισ. ευρώ, ενώ τα έσοδα από τους Ειδικούς Φόρους Κατανάλωσης ανήλθαν σε 393 εκατ. ευρώ, όντας μειωμένα κατά 154 εκατ. ευρώ από τον στόχο. Οι φόροι ακίνητης περιουσίας απέδωσαν 90 εκατ. ευρώ και ο φόρος εισοδήματος 2,059 δισ. ευρώ, παρουσιάζοντας επίσης μικρή υστέρηση σε σχέση με τις προβλέψεις.

Στο μέτωπο του πλεονάσματος, το ισοζύγιο του κρατικού προϋπολογισμού για τον Ιανουάριο του 2026 παρουσίασε πλεόνασμα 2,288 δισ. ευρώ, υπερβαίνοντας κατά πολύ τον στόχο των 543 εκατ. ευρώ. Το πρωτογενές αποτέλεσμα διαμορφώθηκε σε πλεόνασμα 3,511 δισ. ευρώ. Παρόλα αυτά, η «καθαρή» υπέρβαση εκτιμάται σε 109 εκατ. ευρώ, καθώς ένα μεγάλο μέρος του αποτελέσματος οφείλεται σε ετεροχρονισμό μεταβιβαστικών πληρωμών και επενδυτικών δαπανών ύψους 1,651 δισ. ευρώ.

Τέλος, οι δαπάνες του κρατικού προϋπολογισμού ανήλθαν στα 3,851 δισ. ευρώ, εμφανίζοντας μείωση 1,709 δισ. ευρώ έναντι του στόχου. Η απόκλιση αυτή αποδίδεται κυρίως στον ετεροχρονισμό των μεταβιβάσεων προς τους φορείς γενικής κυβέρνησης και τους Οργανισμούς Κοινωνικής Ασφάλισης.