Αγιος Λουκάς: Ο γιατρός-ευαγγελιστής που άλλαξε την Ιστορία και φωτίζει τη Λαμία
Ο Άγιος Λουκάς, πολιούχος της Λαμίας και προστάτης των γιατρών και των αγιογράφων, τιμάται κάθε 18 Οκτωβρίου με λαμπρότητα που συγκινεί ολόκληρη την πόλη. Στον Μητροπολιτικό Ναό του, πιστοί από κάθε γωνία συγκεντρώνονται για να τιμήσουν την μορφή που συνδέει την επιστήμη με την θεία χάρη.
Συγκροτείται στους τέσσερις Ευαγγελιστές και καταγόταν από την Αντιόχεια της Συρίας, φέρων την ελληνική παιδεία ως αδιάλειπτο όπλο. Το επάγγελμα του γιατρού δεν ήταν απλώς βιοτεχνία: ο Αποστόλος Παύλος τον αποκαλεί «Λουκᾶς ὁ ἰατρὸς ὁ ἀγαπητός» στην προς Κολοσσαείς Επιστολή, σφραγίζοντας την ιατρική του κληρονομιά.
Στενός συνεργάτης του Παύλου, τον συνόδευσε σε αποστολικές περιοδεύσεις και μας παρέδωσε δύο κορυφαία κείμενα της Καινής Διαθήκης: το κατά Λουκάν Ευαγγέλιο και τις Πράξεις των Αποστόλων. Το Ευαγγέλιό του ξεχωρίζει για την ευσπλαχνία που στεκίζει από κάθε σελίδα — μόνο εδώ βλέπουμε τις παραβολές του Ασώτου Υιού και του Καλού Σαμαρείτη, ενώ οι γυναίκες αποκτούν φωνή και θέση στην αφήγηση της Γέννησης του Χριστού.
Η παράδοση του αποδίδει και τις πρώτες εικόνες της Παναγίας, γεγονός που τον καθιέρωσε προστάτη των αγιογράφων. Αν και ιστορικά μη επιβεβαιώσιμη, η παράδοση αυτή διαμορφώνει την ορθόδοξη αγιογραφία εδώ και αιώνες.
Την ίδια ημέρα, η Εκκλησία κλίνει το γόνατο μπροστά στη μνήμη του Αγίου Μαρίνου του Γέρονα και των Μαρτύρων Ισίδωρου, Γεωργίου και Ειρήνης — οικογένεια που παρέμεινε αδιάσειστη στην πίστη παρά τις διώξεις. Το ευαγγέλιο της ημέρας (Λουκάς 7:11–16) φέρνει στην ανάμνηση την ανάσταση του γιού της χήρας στη Ναΐν: ο Χριστός, βλέποντας τον πόνο της, της φωνάζει «Μὴ κλαῖε» και στον νεκρό «Νεανίσκε, σοὶ λέγω, ἐγέρθητι». Το θαύμα γίνεται ορατό, η ευσπλαχνία γίνεται δύναμη.
Σήμερα γιορτάζουν όλοι όσοι φέρουν τα ονόματα Λουκάς, Λουκία, Μαρίνος, Ισίδωρος, Γεώργιος, Ειρήνη — ονόματα που φωτίζουν τον καlendάριο με την αγιάσματος της μνήμης.