Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ: Το τελευταίο «αντίο» στην πρύτανη που κατέκτησε τον κόσμο
Σήμερα, Παρασκευή 20 Φεβρουαρίου 2026, η ελληνική και η παγκόσμια πνευματική κοινότητα αποχαιρετούν με βαθιά συγκίνηση την Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ. Στις 13:00, στη Μητρόπολη Αθηνών, τελείται η εξόδιος ακολουθία της κορυφαίας βυζαντινολόγου, η οποία έφυγε από τη ζωή σε ηλικία 99 ετών. Η τελετή πραγματοποιείται δημοσία δαπάνη, μετά από κοινή απόφαση των υπουργείων Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Εσωτερικών, Παιδείας και Πολιτισμού, ενώ η σορός της εκτίθεται νωρίτερα σε λαϊκό προσκύνημα, επιτρέποντας στους πολίτες να τιμήσουν τη γυναίκα-σύμβολο.
Η διαδρομή της ξεκίνησε στην Αθήνα, στις 29 Αυγούστου 1926, ως παιδί προσφύγων από τη Μικρά Ασία. Κόρη του εμπόρου Νίκου Γλύκατζη και της Καλλιρόης Ψαλτίδη, η Ελένη μεγάλωσε στον Βύρωνα, κουβαλώντας τις μνήμες της «Μεγάλης Καταστροφής». Η ηγετική της φύση φάνηκε ήδη από την ηλικία των 6 ετών, όταν εκφωνούσε πολιτικούς λόγους υπέρ του Βενιζέλου, ενώ στα 14 της χρόνια εντάχθηκε στην Αντίσταση, αναλαμβάνοντας το ριψοκίνδυνο έργο της μεταφοράς μηνυμάτων κατά την περίοδο της Κατοχής.
Μετά την αποφοίτησή της από τη Φιλοσοφική Σχολή Αθηνών, η πορεία της πήρε μια απρόσμενη τροπή όταν η βασίλισσα Φρειδερίκη, παραβλέποντας τις πολιτικές της πεποιθήσεις, την προσέλαβε ως γραμματέα στο ίδρυμά της για τα άπορα παιδιά. Η Ελένη Αρβελέρ εργάστηκε σκληρά για τις έρευνές της στη Μικρά Ασία και την Καππαδοκία, προσφέροντας όλα τα κέρδη της στην οικογένειά της.
Το 1953, η εγκατάστασή της στο Παρίσι σηματοδότησε την αρχή μιας διεθνούς ακαδημαϊκής εκτόξευσης. Εκεί ανακηρύχθηκε Διδάκτωρ Ιστορίας, παντρεύτηκε τον Γάλλο αξιωματικό Ζακ Αρβελέρ το 1957 και απέκτησε την κόρη τους, Μαρί-Ελέν. Το 1967 εξελέγη καθηγήτρια στη Σορβόννη, ενώ το 1976 έγινε η πρώτη γυναίκα πρόεδρος του Πανεπιστημίου Paris I Panthéon-Sorbonne. Η επιτυχία της συνεχίστηκε ως η πρώτη γυναίκα πρύτανης της Ακαδημίας και καγκελάριος των Πανεπιστημίων του Παρισιού.
Η προσφορά της εκτεινόταν πέρα από τα αμφιθέατρα, καθώς διετέλεσε πρόεδρος του Κέντρου Ζορζ Πομπιντού, του Εθνικού Θεάτρου και του Ευρωπαϊκού Πολιτιστικού Κέντρου Δελφών. Με τίτλους από την Ακαδημία Αθηνών μέχρι το Χάρβαρντ και το Λονδίνο, η Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ υπήρξε μια πνευματική δύναμη που γεφύρωσε το Βυζάντιο με το σήμερα, αφήνοντας πίσω της μια ανεξίτηλη κληρονομιά.